Nieuwe Spaanse wegwet kan fietsroutes en rijgedrag veranderen
Nieuwe Spaanse wegwet kan invloed hebben op waar fietsers rijden
Op het eerste gezicht leek het een kleine aanpassing, nauwelijks het nieuws waard. Geen nieuwe verboden, geen grote aankondigingen en geen directe wijzigingen in de verkeersregels voor fietsers. Toch zit er in de vernieuwde Spaanse wegwet een verandering die op termijn wél invloed kan hebben op de manier waarop fietsers zich over interstedelijke wegen verplaatsen.
In oktober 2025 keurde Spanje het Koninklijk Besluit 899/2025 goed. Daarmee werd de Algemene Wegenverordening geactualiseerd. Voor fietsers draait het dit keer niet om nieuwe verplichtingen, maar om een nieuwe mogelijkheid: in bepaalde situaties mogen wegbeheerders de vluchtstrook (schouder) versmallen of zelfs verwijderen om plaats te maken voor beschermde fietspaden langs de weg.
Dat klinkt technisch, maar in de praktijk kan dit een merkbaar verschil maken.
Hoe het tot nu toe geregeld was
De regels voor fietsers op interstedelijke wegen waren lange tijd vrij duidelijk. Bestaat er een veilige en bruikbare schouder, dan wordt van fietsers verwacht dat zij die gebruiken. De Spaanse verkeersdienst DGT beschouwt fietsers als kwetsbare weggebruikers en ziet de schouder al jaren als hun veiligste plek.
Die regel was echter nooit absoluut. Fietsers mogen de rijbaan gebruiken wanneer de schouder te smal is, beschadigd, geblokkeerd of simpelweg onveilig. Ook op lange afdalingen met bochten is het toegestaan om de rijbaan te kiezen, omdat rijden op de schouder daar juist extra risico’s kan opleveren.
Daarnaast gelden er duidelijke beperkingen per wegtype. Autosnelwegen blijven verboden voor fietsers, terwijl zij op autovías (dubbele rijbanen) de schouder mogen gebruiken, mits zij ouder zijn dan 14 jaar en er geen aanvullende verbodsborden staan.
Aan deze basisregels verandert het nieuwe besluit niets.
Wat is er dan wél nieuw?
Het Koninklijk Besluit introduceert vooral meer ontwerpvrijheid voor wegbeheerders. In specifieke en goed onderbouwde situaties mogen zij de ruimte langs de weg anders inrichten.
Concreet betekent dit dat op bepaalde staatswegen met weinig verkeer, of op gewone wegen met een matige verkeersdruk, de schouder kan worden verkleind of verwijderd om plaats te maken voor een afgescheiden fietsstrook naast de rijbaan.
Het idee hierachter is eenvoudig: in plaats van fietsers te laten rijden op een smalle, vaak rommelige schouder met grind, putdeksels en afwatering, krijgen zij een speciaal ingerichte en beter beschermde ruimte om te fietsen.
Belangrijk is dat deze wijziging geen gedragsregels aanpast. De wet schrijft niet voor waar fietsers verplicht moeten rijden, maar geeft wegontwerpers meer mogelijkheden om fietsinfrastructuur veiliger in te richten. Dit past binnen de bredere Spaanse wetgeving rond duurzame mobiliteit.
Zorgen en vragen onder fietsers
Toch roept de wijziging vragen op. Sommige fietsers vrezen dat zodra een fietsstrook wordt aangelegd en de schouder verdwijnt, het gebruik van die fietsstrook stilzwijgend als verplicht kan worden gezien. Bestaat het risico dat fietsers van de rijbaan worden geweerd, ook als de fietsstrook onveilig of slecht onderhouden is?
Volgens de tekst van het besluit is daar geen sprake van. Er staat nergens dat fietsers verplicht zijn om nieuwe fietspaden te gebruiken. De focus ligt op infrastructuur, niet op handhaving. Bovendien blijft het bestaande veiligheidsprincipe gelden: als de beschikbare ruimte onveilig of ongeschikt is, mag een fietser de rijbaan gebruiken.
Hoe dit in de praktijk uitpakt, zal sterk afhangen van lokale uitvoering, bewegwijzering en handhaving. Precies daar houden fietsorganisaties en individuele fietsers de ontwikkelingen scherp in de gaten.
Kleine wijziging, mogelijk grote impact
Op papier verandert er weinig. De verkeersregels blijven grotendeels hetzelfde. Maar fysiek kan het straatbeeld veranderen. Waar de schouder jarenlang de standaardplek voor fietsers was, verschuift de aandacht nu langzaam naar speciaal aangelegde fietsinfrastructuur — ook buiten de bebouwde kom.
De regels zijn niet herschreven, maar de weg naast de rijbaan mogelijk wel. En juist dat kan voor fietsers in Spanje op termijn een groot verschil maken.
