Spaanse staat loopt mogelijk 51 miljard euro mis door verborgen inkomsten
De Spaanse staat heeft in 2022 mogelijk een zeer groot bedrag aan belastinginkomsten misgelopen. Volgens een nieuw rapport van denktank Fedea kan het gaan om maximaal 51 miljard euro aan inkomsten die niet zijn opgegeven in de aangifte van de inkomstenbelasting. Het betreft geld dat wel is verdiend, maar niet is gemeld bij de Belastingdienst.
De onderzoekers vergeleken de officieel aangegeven inkomens met wat inwoners volgens macro-economische gegevens daadwerkelijk verdienen. Daarbij maakten zij gebruik van regionale economische cijfers over de periode 2003 tot en met 2022. In het laatste jaar van die periode zou naar schatting ongeveer 112 miljard euro aan inkomsten buiten het zicht van de fiscus zijn gebleven.
Deze discrepantie leidt tot een aanzienlijke fiscale kloof. Afhankelijk van de gehanteerde berekeningsmethode betekent dit dat de Spaanse schatkist tussen de 21 en 51 miljard euro minder heeft ontvangen dan theoretisch mogelijk was. In het meest extreme scenario komt dit neer op bijna de helft van de totale opbrengst uit de personenbelasting.
In verhouding tot de economie als geheel gaat het om een bedrag van circa 2 tot bijna 4 procent van het Spaanse bruto binnenlands product. Dat onderstreept de omvang van het probleem en de potentiële gevolgen voor overheidsuitgaven, zoals zorg, onderwijs en infrastructuur.
Hoewel de Belastingdienst jaarlijks controles uitvoert en daarmee alsnog een deel van de gemiste inkomsten weet te innen, blijft het nettoverlies aanzienlijk. In 2022 werd via handhaving en controles bijna 10 miljard euro extra opgehaald, maar zelfs dan kan het uiteindelijke tekort oplopen tot ruim 41 miljard euro.
Volgens het rapport doen de grootste verschillen zich voor bij inkomsten uit zelfstandige werkzaamheden en vastgoed. Looninkomsten worden doorgaans beter aangegeven, omdat belastingen hier direct door werkgevers worden ingehouden. Zelfstandigen en verhuurders hebben meer mogelijkheden om inkomsten buiten de aangifte te houden.
Fedea benadrukt dat niet elk verschil automatisch wijst op fraude. Ook statistische meetverschillen en vormen van belastingontwijking spelen een rol. Desondanks laat het onderzoek zien dat de fiscale kloof in Spanje, ondanks verbeteringen in de afgelopen twintig jaar, nog altijd aanzienlijk is.
