Van de Dominicaanse Republiek naar Spanje: ‘moderne slavernij’ heeft het gezicht van huishoudelijk werksters

DoorSpanjeportaal
6eb8f55e ff04 4f28 b437

Huishoudelijk werk: essentieel maar structureel ondergewaardeerd

“Huishoudelijk werk houdt de samenleving draaiende, maar is altijd ondergewaardeerd geweest: lage lonen, precaire omstandigheden en nauwelijks sociale erkenning.”
Dat zegt Rafaela Pimentel, een Dominicaanse feministische activiste die zich al jaren inzet voor de rechten van huishoudelijk werksters in Spanje.

Wereldwijd werken volgens de Organización Internacional del Trabajo (OIT) ruim 75 miljoen mensen in de huishoudelijke sector. Het overgrote deel bestaat uit vrouwen en migranten. Het werk is essentieel voor zorg en gezinsleven, maar blijft maatschappelijk én economisch ondergewaardeerd.

Beschuldigingen en juridische impasse

Drie voormalige huishoudelijk werksters van zanger Julio Iglesias in Punta Cana (Dominicaanse Republiek) – namen gefingeerd – spreken over extreem lange werkdagen, lage lonen en isolement bij intern verblijf. Twee van hen dienden bij de Spaanse justitie een klacht in wegens vermeende arbeidsrechtelijke schendingen en seksuele agressie.

De zaak werd echter geseponeerd wegens gebrek aan jurisdictie. Iglesias ontkende in een verklaring alle beschuldigingen en noemde deze “absoluut onwaar”.

Seksueel geweld blijft vaak verborgen

29 organisaties van huishoudelijk werksters en mensenrechtenorganisaties publiceerden een manifest waarin zij stellen dat seksuele intimidatie en geweld in deze sector vaak verborgen en genormaliseerd blijven. Onder de ondertekenaars bevinden zich onder meer Oxfam Intermón en diverse belangenorganisaties voor migrantenwerkers.

Volgens onderzoek van Oxfam Intermón en Asociación Por ti Mujer:

  • 49% van de ondervraagde werksters in Spanje ervoer geweld tijdens hun loopbaan

  • 48% kreeg te maken met beledigingen of discriminatie

  • 17% ontving seksuele voorstellen

  • 8,5% meldde ongewenste aanrakingen

Daarnaast gaf bijna de helft aan structureel gecontroleerd te worden via camera’s, telefoontjes en berichten, zelfs tijdens vrije tijd.

Structurele kwetsbaarheid

Pimentel wijst op de bredere context: migratiestatus, economische afhankelijkheid en juridische onzekerheid maken huishoudelijk werksters bijzonder kwetsbaar. Intern werk – waarbij vrouwen in het huis van hun werkgever wonen – vergroot volgens experts het risico op uitbuiting, omdat werk- en rusttijden vaak vervagen.

Hoewel Spanje het ILO-Verdrag 189 heeft geratificeerd, dat betere bescherming voor huishoudelijk personeel voorschrijft, blijven praktische verbeteringen beperkt.

Situatie in de Dominicaanse Republiek

In de Dominicaanse Republiek is huishoudelijk werk grotendeels informeel. Werksters hebben vaak:

  • Geen schriftelijk contract

  • Geen sociale zekerheid

  • Geen ontslagvergoeding

  • Geen werkloosheidsuitkering

Volgens cijfers uit 2021 werkt 94,8% van de huishoudelijk werkers zonder formele registratie. Slechts 5,3% heeft een schriftelijk contract. De lonen liggen gemiddeld 57% onder het nationale gemiddelde.

Een hervorming van de arbeidswetgeving is in behandeling. Het wetsvoorstel bevat verbeteringen, zoals beperking van werktijden en verplichte rustperiodes, maar voorziet nog steeds niet in ontslagvergoedingen of werkloosheidsuitkeringen.

Ketens van kwetsbaarheid

Volgens feministische organisaties in het land leidt de precaire positie van huishoudelijk werksters tot bredere sociale problemen. Lage inkomens en gebrek aan bescherming dwingen vrouwen vaak hun dochters thuis te laten zorgen voor jongere kinderen, wat schooluitval en verhoogde kwetsbaarheid voor geweld in de hand werkt.

Activisten spreken daarom van een vorm van “moderne slavernij” — een systeem waarin vrouwen structureel afhankelijk en onvoldoende beschermd blijven, zowel in eigen land als in migratiecontexten.

Vergelijkbare berichten