Droogste stuwmeer van Andalusië: ondanks recordregens blijft Cuevas de Almanzora bijna leeg
Terwijl de meeste stuwmeren in Andalusië na de recente regenstormen historisch hoge waterstanden bereiken, blijft één reservoir opvallend achter. Het stuwmeer van Cuevas de Almanzora in de provincie Almería is momenteel het droogste van de hele regio. Ondanks uitzonderlijk veel neerslag in Andalusië staat het reservoir op slechts 5,14% van zijn totale capaciteit — zelfs lager dan een jaar geleden.
Met slechts 8,12 hectometer water in een bassin dat maximaal 157 hectometer kan bevatten, is de situatie zorgwekkend. Vorig jaar stond het stuwmeer nog op 13%. Het is bovendien het enige Andalusische reservoir dat na de recente reeks stormen minder water bevat dan daarvoor.
Schril contrast met rest van Andalusië
De cijfers in de rest van de regio laten een heel ander beeld zien.
-
Het stroomgebied van de Guadalquivir is voor 80% gevuld.
-
De systemen Chanza-Odiel-Piedras (Huelva) en Guadalete-Barbate zitten boven de 90%.
-
De Mediterrane stroomgebieden overschrijden de 70%.
Maar in het oosten van Andalusië, rond gemeenten als Albox en Carboneras, blijft de droogte extreem. Het stuwmeer van Cuevas de Almanzora is cruciaal voor zowel landbouw als drinkwatervoorziening in deze regio.
Eerste wateroverheveling in vijf jaar
Omdat natuurlijke aanvulling onvoldoende is gebleken, hebben de Spaanse centrale regering en de Junta de Andalucía nu besloten tot de enige haalbare oplossing: wateroverheveling vanuit andere stroomgebieden.
Deze vrijdag zal de Confederación Hidrográfica del Guadalquivir voor het eerst in vijf jaar een overdracht goedkeuren vanuit het stuwmeer van Negratín (Granada), dat momenteel op 57,33% van zijn capaciteit staat. Gedurende dit jaar mag maximaal 50 hectometer water worden overgebracht naar Cuevas de Almanzora.
Van die hoeveelheid is:
-
43 hectometer bestemd voor irrigatie
-
De rest voor drinkwater
De voorwaarden voor deze maatregel waren dat het Almería-stuwmeer zich in een kritieke toestand bevindt én dat het Guadalquivir-bekken over voldoende reserves beschikt. Beide criteria zijn nu vervuld.
Politieke overeenstemming
De wateroverdracht is het resultaat van overleg tussen verschillende overheidsniveaus. Zowel Madrid als Sevilla verwelkomden het besluit.
De Spaanse regeringsvertegenwoordiger in Almería sprak van “fantastisch nieuws” voor de landbouwsector. Ook de Andalusische minister van Landbouw benadrukte dat boeren na bijna vijf jaar weer gebruik kunnen maken van water uit Negratín. De overdracht lag sinds juli 2021 stil.
Structurele oplossingen blijven noodzakelijk
Toch lost deze maatregel het bredere probleem niet definitief op. De Junta de Andalucía en lokale irrigatiegemeenschappen pleiten daarnaast voor:
-
Een grotere bijdrage via de Tajo-Segura-wateroverdracht, die zij essentieel noemen voor het oosten van Almería
-
Modernisering en uitbreiding van de ontziltingsinstallaties in de provincie
Volgens de regionale overheid is de toevoer via Tajo-Segura de afgelopen jaren juist verminderd, terwijl deze van groot belang is voor de landbouw in het Levante-gebied.
Intussen werkt de centrale regering aan de reparatie van de ontziltingsinstallatie Bajo Almanzora I in Villaricos. Zodra deze volledig operationeel is, kan ze jaarlijks 15 hectometer produceren, mogelijk oplopend tot 20 hectometer.
Een regio tussen overvloed en schaarste
De situatie rond Cuevas de Almanzora laat zien hoe ongelijk de waterverdeling in Andalusië kan zijn. Terwijl grote delen van de regio profiteren van uitzonderlijke regenval, blijft het oosten kampen met een structureel tekort.
Voor de landbouwers in Almería betekent de nieuwe wateroverdracht een tijdelijke verlichting. Maar zonder blijvende investeringen in infrastructuur en waterbeheer blijft de kwetsbaarheid groot — zeker in een tijd waarin klimaatverandering de extremen verder vergroot.
