Apen op Gibraltar eten aarde door maagklachten van toeristeneten
De beroemde makaken van Gibraltar blijken een opvallende manier te hebben gevonden om hun buikklachten te verzachten. Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge zagen dat de apen aarde eten, vermoedelijk om hun spijsvertering te beschermen tegen het ongezonde eten dat ze van toeristen krijgen of uit tassen stelen.
De makaken zijn een van de bekendste bezienswaardigheden van Gibraltar. Het gaat om de enige vrij levende apenpopulatie van Europa. In het natuurgebied leven ongeveer 230 makaken, verdeeld over meerdere groepen. Hoewel het voeren en aanraken van de dieren verboden is, krijgen ze nog steeds regelmatig menselijk eten binnen. Denk aan ijsjes, koekjes, chips, chocolade, brood en andere snacks.
Dat klinkt misschien onschuldig, maar voor de dieren is dit voedsel helemaal niet geschikt. Het bevat vaak veel suiker, zout, vet en weinig vezels. Bovendien kunnen melkproducten zoals ijs extra problemen geven, omdat makaken na hun jonge levensfase vaak minder goed tegen lactose kunnen. Dat kan zorgen voor buikpijn, misselijkheid, diarree of andere spijsverteringsklachten.
Volgens de onderzoekers eten de apen daarom soms bewust aarde. Dit gedrag heet geofagie: het eten van grond, klei of aarde. De aarde kan mineralen en bacteriën bevatten die de darmflora ondersteunen. Ook kan bepaalde kleigrond een soort beschermend laagje vormen in het spijsverteringskanaal, waardoor irriterende stoffen minder sterk worden opgenomen.
De onderzoekers volgden de apen in totaal 98 dagen tussen de zomer van 2022 en het voorjaar van 2024. Ze registreerden tientallen momenten waarop makaken aarde aten. Opvallend was dat dit vooral gebeurde bij groepen die veel contact hebben met toeristen. Bij een groep die nauwelijks toegang had tot menselijk eten, werd het gedrag niet waargenomen.
Ook lijkt het gedrag vaker voor te komen in de zomer, wanneer er meer toeristen in Gibraltar zijn. Dat ondersteunt het idee dat het eten van aarde verband houdt met de snacks en etensresten die de apen van mensen krijgen of zelf weten te bemachtigen.
De apen eten overigens niet zomaar elke soort grond. Ze lijken een voorkeur te hebben voor bepaalde soorten aarde, zoals de rode kleigrond die in Gibraltar voorkomt. Sommige groepen zouden zelfs hun eigen voorkeuren of gewoonten hebben ontwikkeld. Dat kan erop wijzen dat de apen dit gedrag deels van elkaar leren.
Voor bezoekers is de boodschap duidelijk: voer de apen niet. Hoe grappig of bijzonder het ook lijkt om een makaak een stukje brood, ijs of koek te geven, voor het dier kan het schadelijk zijn. De makaken zijn gewend aan mensen, maar het blijven wilde dieren. Hun gezondheid is het meest geholpen als ze eten wat bij hun natuurlijke dieet past.
Gibraltar blijft een unieke plek om deze dieren van dichtbij te zien. Maar juist omdat ze zo populair zijn, is voorzichtig gedrag van toeristen extra belangrijk. Kijken mag, fotograferen mag, maar voeren hoort daar niet bij.
