De gierzwaluw in Spanje: de vogel die bijna zijn hele leven in de lucht doorbrengt
Wie in Spanje op warme dagen zwarte, razendsnelle vogels hoog door de lucht ziet scheren, kijkt waarschijnlijk naar de gierzwaluw. In het Spaans heet deze vogel de vencejo común en de wetenschappelijke naam is Apus apus.
Wat veel mensen niet weten: de gierzwaluw is in Spanje een beschermde vogel. Vind je een gewonde, verzwakte of jonge gierzwaluw op straat, dan mag je deze dus niet zomaar houden of meenemen. Het beste is om contact op te nemen met de lokale politie, Guardia Civil, Seprona of een dierenopvangcentrum. Zij kunnen zorgen dat de vogel op de juiste manier wordt opgevangen.
Bijna altijd in de lucht
De gierzwaluw is een bijzondere vogel, omdat hij extreem goed is aangepast aan het leven in de lucht. Buiten de broedperiode brengt hij vrijwel zijn hele leven vliegend door. Hij jaagt in de lucht, eet vliegend en kan zelfs al vliegend slapen.
Dat maakt de kans klein dat je zomaar een gezonde gierzwaluw op de grond vindt. Als dat toch gebeurt, is er vaak iets aan de hand. Jonge vogels kunnen bijvoorbeeld tijdens extreme hitte uit het nest vallen, iets wat in Spanje in warme zomers regelmatig voorkomt.
Razendsnel en wendbaar
Gierzwaluwen zijn echte luchtacrobaten. Ze maken snelle duikvluchten, draaien moeiteloos door smalle straten en kunnen indrukwekkende snelheden halen. In duikvlucht kunnen ze zelfs boven de 200 kilometer per uur komen.
Ze zijn ongeveer 17 centimeter lang, hebben een spanwijdte van zo’n 40 centimeter en wegen gemiddeld maar rond de 46 gram. Hun lichaam is klein en licht, maar hun vleugels zijn lang, smal en sikkelvormig. Daardoor zijn ze perfect gebouwd voor snelheid en lange vluchten.
Hoe herken je een gierzwaluw?
De gierzwaluw lijkt op het eerste gezicht zwart, maar heeft vaak een roetbruine tot zwarte kleur met een lichte plek bij de keel. Die witte keelvlek is in de vlucht meestal moeilijk te zien. De vleugels hebben soms een blauwachtige glans en de staart is kort en licht gevorkt.
Mannetjes en vrouwtjes zien er vrijwel hetzelfde uit. Alleen specialisten kunnen ze soms onderscheiden aan de hand van hun roep.
Waarom ligt een gierzwaluw soms op de grond?
Een gierzwaluw heeft heel korte pootjes en is niet gebouwd om goed te lopen of vanaf de grond gemakkelijk op te stijgen. Vind je er eentje op straat, dan kan het dus zijn dat hij hulp nodig heeft.
Raak de vogel zo min mogelijk aan, zet hem op een veilige plek uit de zon en neem contact op met een lokale dierenopvang of de autoriteiten. Vooral jonge vogels en dieren die door hitte, uitputting of verwonding op de grond terechtkomen, hebben professionele hulp nodig.
Een beschermde zomerbewoner
De gierzwaluw hoort voor veel Spaanse dorpen en steden bij het zomergeluid: snelle schaduwen langs de gevels, hoge roepende groepen in de lucht en indrukwekkende vliegkunsten boven pleinen en straten.
Een kleine vogel dus, maar wel een bijzonder natuurwonder. En wie er eentje op de grond vindt, weet nu: niet meenemen, maar hulp inschakelen.
