Kameleon rukt op in Spanje door menselijk handelen
De gewone kameleon, ook wel mediterrane kameleon genoemd, hoort van nature vooral thuis in delen van Andalusië. Denk aan gebieden in Cádiz, Málaga en Huelva. Toch wordt het dier de laatste jaren steeds vaker gezien op plekken waar hij oorspronkelijk niet voorkwam.
Er zijn inmiddels meldingen uit onder meer Almería, Granada, Murcia, Alicante en Valencia. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien logisch door warmere zomers en zachtere winters, maar volgens biologen speelt vooral de mens een grote rol.
Mensen nemen kameleons mee
Veel mensen vinden kameleons bijzonder. Ze bewegen langzaam, zien er opvallend uit en lijken ongevaarlijk. Daardoor denken wandelaars soms dat het dier hulp nodig heeft, verdwaald is of meegenomen kan worden.
Maar juist dat zorgt voor problemen. Een kameleon hoort in zijn eigen leefgebied. Wanneer mensen hem oppakken, meenemen naar huis of ergens anders loslaten, kan hij in een gebied terechtkomen waar hij van nature niet voorkomt.
Ook ontsnapte dieren uit tuinen of vakantiehuizen kunnen bijdragen aan de verspreiding.
Een vrouwtje kan een nieuwe populatie starten
Het verplaatsen van één kameleon lijkt misschien onschuldig, maar dat is het niet. Vooral vrouwtjes met eieren kunnen grote gevolgen hebben. Een vrouwtje kan namelijk tientallen eieren leggen.
Als zo’n dier op een nieuwe plek terechtkomt, kan daar uiteindelijk een hele nieuwe populatie ontstaan. De dieren passen zich vaak goed aan en vinden voldoende voedsel, zoals insecten.
Dat kan gevolgen hebben voor de lokale natuur, omdat kameleons kunnen concurreren met andere dieren, zoals reptielen en vogels.
Meer gevaar op de weg
In juni en juli komen veel jonge kameleons uit het ei. Ze bewegen dan meer en steken vaker wegen over. Juist in de drukke zomermaanden zorgt dat voor extra risico.
Vooral in kustgebieden worden kameleons regelmatig aangereden. Biologen vragen automobilisten daarom om extra alert te zijn op kleine, langzaam bewegende dieren langs wegen en paden.
Waarom verandert een kameleon van kleur?
Veel mensen denken dat een kameleon van kleur verandert om zich te verstoppen. Dat speelt soms mee, maar de kleur heeft vooral te maken met temperatuur.
Een donkere kleur helpt het dier om sneller op te warmen. Een lichtere kleur helpt juist om oververhitting te voorkomen. Een kameleon op een pad of weg is dus niet automatisch verdwaald. Vaak regelt hij gewoon zijn lichaamstemperatuur of zoekt hij voedsel.
Laat het dier met rust
De belangrijkste boodschap van biologen is duidelijk: laat kameleons met rust. Wie er één ziet, kan rustig kijken of een foto maken, maar pak het dier niet op en neem het zeker niet mee.
Wat goed bedoeld lijkt, kan schadelijk zijn voor het dier én voor de natuur.
Conclusie
De opmars van de kameleon in Spanje komt niet alleen door klimaatverandering, maar vooral door menselijk handelen. Door dieren te verplaatsen ontstaan nieuwe populaties op plekken waar ze eigenlijk niet thuishoren.
De beste hulp is daarom simpel: kijken mag, maar aanraken of meenemen niet.
