Mag je water en stroom afsluiten als okupas je woning bezetten?
Een woning die illegaal wordt bezet door okupas is voor veel huiseigenaren in Spanje een grote nachtmerrie. Een veelgestelde vraag is dan ook: mag je als eigenaar het water, gas of de elektriciteit laten afsluiten?
Een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof heeft daar meer duidelijkheid over gegeven. Maar wie denkt dat hij vanaf nu simpelweg de hoofdschakelaar kan omzetten, moet voorzichtig zijn.
Uitspraak van het Hooggerechtshof
Op 24 juni 2026 deed het Spaanse Hooggerechtshof uitspraak in een zaak waarin een man tijdens een scheiding de elektriciteit van de gezamenlijke woning liet afsluiten. Zijn vrouw woonde daar op dat moment en had het wettelijke recht om in de woning te blijven.
De man werd veroordeeld wegens dwang, in het Spaans coacciones. Het Hooggerechtshof bevestigde later een gevangenisstraf van negen maanden.
Hoewel deze zaak dus niet rechtstreeks over okupas ging, is de uitspraak interessant voor eigenaren van illegaal bezette woningen.
Verschil tussen iemand mét en zonder woonrecht
Een belangrijk punt is namelijk of iemand juridisch het recht heeft om in een woning te verblijven.
Bij een echtgenoot, huurder, ex-huurder of familielid kan sprake zijn van een bestaand woon- of gebruiksrecht. Bij een klassieke okupa die zonder toestemming een woning binnendringt, ligt dat anders.
Volgens de uitleg rond de uitspraak kan een eigenaar niet automatisch worden verplicht om nutsvoorzieningen te blijven betalen voor personen die geen enkel recht hebben om in de woning te verblijven. Daardoor lijkt er meer ruimte te bestaan om een eigen contract met een energie- of waterleverancier officieel te beëindigen.
Zelf stroom of water afsluiten? Niet doen
Dat betekent nadrukkelijk niet dat een eigenaar zelf kabels mag losmaken, waterleidingen mag dichtdraaien of op een andere manier eigenhandig de nutsvoorzieningen mag saboteren.
Het verschil zit juist tussen:
zelf de voorziening fysiek afsluiten
en
een eigen contract via de officiële leverancier beëindigen.
Of dat laatste in een concrete situatie juridisch mogelijk en verstandig is, hangt af van de omstandigheden.
Okupa is niet hetzelfde als een wanbetalende huurder
Ook is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een echte illegale bezetter en een huurder die stopt met betalen.
Een huurder is oorspronkelijk rechtmatig de woning binnengekomen en heeft of had een huurcontract. Zo’n situatie valt juridisch niet zomaar onder dezelfde regels als iemand die zonder toestemming een woning heeft ingenomen.
Hetzelfde kan gelden bij een ex-partner, familielid of voormalige huurder. Daarom kan het afsluiten van voorzieningen in de ene situatie heel andere juridische gevolgen hebben dan in de andere.
Wat moet je doen bij okupas?
Wordt je woning in Spanje illegaal bezet, dan is snel handelen belangrijk. Meld de bezetting bij de politie, verzamel bewijs waaruit blijkt dat jij eigenaar bent en schakel juridische hulp in.
Bespreek vervolgens met een Spaanse advocaat of het in jouw specifieke situatie mogelijk is om een nutscontract via de leverancier te beëindigen.
Nieuwe wetgeving nog niet definitief
Daarnaast wordt in Spanje al langer gesproken over verdere aanpassing van de wet rond illegale woningbezetting. Daarbij zijn ook voorstellen gedaan om duidelijker vast te leggen wanneer het beëindigen van nutsvoorzieningen niet als strafbare dwang moet worden beschouwd.
Volgens de geraadpleegde bron waren deze voorstellen op 11 augustus 2026 nog niet definitief in werking getreden.
Kortom
De recente uitspraak geeft Spaanse huiseigenaren mogelijk meer ruimte dan voorheen werd aangenomen, maar het is geen vrijbrief om bij okupas zelf water of elektriciteit af te sluiten.
Laat eerst juridisch vaststellen wie er in de woning verblijft en welk recht die persoon eventueel heeft. Pas daarna kan worden beoordeeld of het beëindigen van een nutscontract via de leverancier mogelijk is.
