Ophef rond orka Toñi: mogelijk beschoten in de Straat van Gibraltar
In Spanje is verontwaardiging ontstaan nadat Toñi, de oudste bekende orka uit de populatie in de Straat van Gibraltar en de Golf van Cádiz, is gezien met opvallende verwondingen aan haar rugvin en rug. Volgens het Spaanse ministerie van Ecologische Transitie lijken de beschadigingen mogelijk te passen bij schoten met hagel of pellets.
Of de orka daadwerkelijk is beschoten, staat nog niet definitief vast. De Spaanse autoriteiten zijn daarom een onderzoek begonnen om te achterhalen waardoor de verwondingen zijn ontstaan en, als er sprake blijkt te zijn van opzettelijk geweld, wie daarvoor verantwoordelijk is.
Verwondingen zijn recent ontstaan
De verwondingen werden gemeld door de natuurbeschermingsorganisaties WeWhale en Iberian Orca Guardians, die de dieren in het gebied regelmatig volgen.
Volgens de organisaties waren de opvallende plekken enkele weken geleden nog niet zichtbaar. Op recente beelden zijn meerdere beschadigingen te zien op de rugvin en rug van Toñi. De organisaties vermoeden dat deze mogelijk door een hagelgeweer zijn veroorzaakt.
Het ministerie benadrukt echter dat eerst onderzocht moet worden wat er precies is gebeurd voordat daar definitieve conclusies aan worden verbonden.
Onderzoek door Spaans ministerie
Het ministerie kreeg op 11 augustus melding van de situatie en startte een dag later een voorlopig onderzoek.
De zaak wordt behandeld door de Dirección General de Biodiversidad, Bosques y Desertificación, die verantwoordelijk is voor het beheer en de bescherming van beschermde zeedieren.
Mocht blijken dat iemand de orka bewust heeft verwond, dan kan dat ernstige gevolgen hebben. De Iberische orkapopulatie in de Straat van Gibraltar en de Golf van Cádiz staat in Spanje namelijk geregistreerd als kwetsbare soort. De Spaanse natuurwet verbiedt het opzettelijk doden, vangen, achtervolgen of verstoren van deze dieren.
Al jaren spanningen tussen orka’s en zeilers
De mogelijke beschieting komt op een moment waarop de Iberische orka’s al jaren veel aandacht krijgen vanwege hun bijzondere interacties met zeilboten.
Sinds 2020 zijn er regelmatig incidenten waarbij orka’s contact zoeken met vaartuigen, vooral rond de Straat van Gibraltar en de Golf van Cádiz. Daarbij richten de dieren zich soms op het roer, waardoor boten beschadigd kunnen raken.
Wetenschappers hebben echter benadrukt dat deze ontmoetingen niet automatisch als aanvallen moeten worden gezien. Een internationale groep deskundigen concludeerde eerder dat het gedrag waarschijnlijk meer samenhangt met spel en sociaal gedrag dan met agressie richting mensen.
Dieren verwonden is verboden
De Spaanse autoriteiten waarschuwen schippers nadrukkelijk om tijdens ontmoetingen geen maatregelen te gebruiken die de orka’s kunnen verwonden of verstoren.
Bij een ontmoeting wordt onder meer geadviseerd richting de kust en ondieper water te varen, mensen uit kwetsbare delen van het vaartuig te houden en contact op te nemen met de maritieme reddingsdiensten.
Het gebruik van middelen waarmee de dieren kunnen worden beschadigd, is verboden.
Bezorgdheid om bijzondere orka
Dat juist Toñi gewond is geraakt, zorgt voor extra bezorgdheid onder natuurbeschermers. Zij geldt als het oudste bekende dier binnen deze Iberische orkapopulatie.
Voorlopig blijft de belangrijkste vraag echter onbeantwoord: is Toñi werkelijk beschoten, en zo ja, door wie?
Het officiële onderzoek moet daar de komende tijd duidelijkheid over geven.
