87-jarige vrouw na 70 jaar uit woning gezet: uitzetting in Madrid zorgt voor grote woede
De uitzetting van de 87-jarige Maricarmen Abascal uit haar woning in Madrid heeft woensdag tot grote emoties en protesten geleid. De vrouw woonde ruim 70 jaar in hetzelfde appartement in de wijk Retiro. Bij de vierde poging tot uitzetting werd het gerechtelijk bevel uiteindelijk uitgevoerd, ondanks de aanwezigheid van honderden buurtbewoners en actievoerders.
Honderden mensen probeerden uitzetting te voorkomen
Al vanaf dinsdagavond verzamelden zich honderden mensen bij de woning aan de Calle Alcalde Sainz de Baranda. Een deel bracht de nacht buiten door om de uitzetting te proberen tegen te houden.
Woensdagochtend zette de politie het gebied af en werden demonstranten bij de ingang verwijderd. Daarbij ontstonden gespannen situaties en duw- en trekwerk. De politie trad op in het kader van het gerechtelijke bevel dat door de bevoegde commissie moest worden uitgevoerd.
Rond het middaguur werd Maricarmen uiteindelijk door hulpverleners op een brancard uit het gebouw gebracht. Buiten riepen aanwezigen haar toe dat ze niet alleen was. Na haar vertrek werd ze naar het ziekenhuis Gregorio Marañón gebracht.
Al sinds 1956 in dezelfde woning
Het bijzondere aan de zaak is dat Maricarmen vrijwel haar hele leven in de woning heeft gewoond. Het oorspronkelijke huurcontract werd in 1956 door haar vader afgesloten.
Na zijn overlijden ging het oude huurcontract over op haar moeder. Toen haar moeder in 2005 overleed, werd het contract opnieuw overgedragen aan Maricarmen.
Juist die tweede overdracht vormde uiteindelijk een belangrijk juridisch probleem. Volgens de huidige regels kon dit oude huurcontract niet nogmaals op dezelfde manier worden overgedragen. De eigenaar beriep zich daarop om beëindiging van het contract af te dwingen.
Huur van €500 naar maximaal €2.650
Maricarmen betaalde ongeveer €500 huur per maand. De eigenaar, Urbagestión Desarrollo e Inversión, wilde voor een nieuw huurcontract uiteindelijk een veel hoger bedrag.
Kort voor de uitzetting werd gesproken over een huur van maar liefst €2.650 per maand, terwijl Maricarmen volgens Spaanse media ongeveer €1.350 pensioen ontvangt.
Zelfs een anonieme bekende schrijfster bood aan het verschil in huur te betalen om ervoor te zorgen dat Maricarmen kon blijven wonen. Ook het Spaanse ministerie van Volkshuisvesting probeerde volgens El País een oplossing te vinden, onder meer door te onderzoeken of de woning kon worden gekocht. Er kwam uiteindelijk geen akkoord met de eigenaar.
Urbagestión wordt door verschillende huurdersorganisaties en actievoerders omschreven als een zogenoemd fondo buitre, oftewel aasgierfonds. Het bedrijf verwerpt die benaming zelf en stelt een reguliere kleine vastgoedonderneming te zijn.
Alternatieve opvang aangeboden
Over de vraag of Maricarmen zonder alternatief op straat werd gezet, ontstond eveneens discussie.
Het gemeentebestuur van Madrid stelde dat haar onmiddellijk vervangende opvang was aangeboden. Uiteindelijk ging het om onder meer een gratis noodplaats in een residentiële voorziening. Maricarmen koos daar niet voor en zou voorlopig bij familie verblijven.
Haar advocaat en mensen uit haar omgeving benadrukten tegelijkertijd dat de aangeboden oplossingen volgens hen geen gelijkwaardig alternatief vormden voor zelfstandig wonen in haar eigen buurt.
Zaak groeit uit tot symbool van woningcrisis
De uitzetting heeft in Spanje veel aandacht gekregen omdat de zaak raakt aan een breder probleem: de sterk gestegen woon- en huurprijzen in grote steden zoals Madrid.
Na de uitzetting gingen opnieuw grote aantallen mensen de straat op. De zaak groeide in korte tijd uit tot een symbool binnen het Spaanse debat over betaalbare huisvesting en de positie van oudere huurders met oude huurcontracten.
Ook in de landelijke politiek leidde de zaak tot beschuldigingen over en weer over wie verantwoordelijk was voor het uitblijven van een oplossing. De juridische uitzetting zelf werd echter uitgevoerd op basis van een definitief gerechtelijk bevel.
Voor Maricarmen betekende woensdag uiteindelijk het einde van een periode van meer dan zeven decennia in hetzelfde huis.
