Spaanse boekhandels dreigen te verdwijnen door stijgende huren: ruim 64 procent huurt winkelpand
Onafhankelijke boekhandels in Spanje staan steeds meer onder druk door de stijgende huurprijzen van winkelpanden. Vooral in populaire stadscentra wordt het voor kleine ondernemers moeilijk om hun zaak voort te zetten. Uit nieuwe branchecijfers blijkt dat ruim 64 procent van de Spaanse boekhandels een pand huurt. Bijna een kwart van deze ondernemers moet het huurcontract binnen een jaar vernieuwen. De Spaanse boekverkopersorganisatie CEGAL vraagt daarom om speciale bescherming voor boekhandels als culturele ontmoetingsplaatsen. De waarschuwing kwam op vrijdag 13 november 2026, tijdens de nationale Dag van de Boekhandel.
Spaanse boekhandels luiden de noodklok
Spanje vierde op vrijdag 13 november 2026 de nationale Dag van de Boekhandel, in het Spaans Día de las Librerías.
Normaal gesproken vindt deze dag ieder jaar op 11 november plaats.
Dit jaar werd de viering vanwege de algemene staking van 11 november twee dagen verschoven.
De dag is bedoeld om aandacht te vragen voor de waarde van zelfstandige boekhandels.
Maar dit jaar stond niet alleen het plezier van lezen centraal.
De Spaanse Confederatie van Boekverkopersverenigingen, CEGAL, waarschuwde dat steeds meer boekhandels moeite hebben om hun winkelpand te behouden.
Vooral stijgende huren en onzekerheid over huurcontracten vormen een bedreiging.
In sommige gevallen moeten ondernemers hun zaak sluiten omdat de nieuwe huurprijs niet langer betaalbaar is.
Ook wanneer een boekhandelaar met pensioen gaat, kan het moeilijk zijn een opvolger te vinden die de hogere huurkosten kan dragen.
Ruim 64 procent is afhankelijk van een huurpand
De omvang van het probleem blijkt uit voorlopige resultaten van het Spaanse Observatorio de la Librería, een onderzoek naar de situatie van boekhandels.
Volgens deze branchegegevens werkt 64,3 procent van de onderzochte boekhandels vanuit een gehuurd winkelpand.
Van deze huurders heeft 71,1 procent een overeenkomst die binnen vijf jaar afloopt.
Bij 24,1 procent moet het contract zelfs binnen twaalf maanden worden vernieuwd.
Dat maakt veel ondernemers kwetsbaar voor stijgende commerciële huurprijzen.
De belangrijkste cijfers
| Onderdeel | Percentage |
|---|---|
| Boekhandels gevestigd in huurpanden | 64,3% |
| Huurcontracten die binnen vijf jaar aflopen | 71,1% van de huurders |
| Huurcontracten die binnen één jaar aflopen | 24,1% van de huurders |
| Huurders die hoge huurlasten als belangrijke concurrentienadeel ervaren | Circa 60% |
De laatste drie percentages hebben betrekking op boekhandels die hun bedrijfsruimte huren, niet op alle boekhandels in Spanje.
De cijfers maken duidelijk waarom de sector aandringt op maatregelen.
Voor een kleine boekhandel kan een forse huurverhoging het verschil betekenen tussen doorgaan en sluiten.
Boekhandels kunnen nauwelijks vooruit plannen
Vooral de onzekerheid over huurcontracten veroorzaakt problemen.
Een boekhandel heeft doorgaans tijd nodig om een vaste klantenkring op te bouwen.
Ook worden literaire activiteiten, boekpresentaties en andere evenementen vaak maanden vooraf georganiseerd.
Wanneer een ondernemer niet weet of hij over een jaar nog in hetzelfde pand kan blijven, wordt het moeilijk om langetermijnplannen te maken.
Een voorbeeld is boekhandel La Buena Vida in het centrum van Madrid.
De onderneming bestaat sinds 2007 en moest al twee keer verhuizen.
Volgens bedrijfsleider Jesús Trueba wordt de toekomst van de zaak steeds sterker bepaald door de verlenging van het huurcontract.
Hij vertelde aan de Spaanse krant El País dat de onzekerheid het plannen van culturele activiteiten en investeringen bemoeilijkt.
Een verhuizing betekent bovendien niet alleen het verplaatsen van boeken en meubels.
Ook de vertrouwde relatie met buurtbewoners en vaste klanten kan daardoor worden verstoord.
Bekende boekhandel Tipos Infames sloot na vijftien jaar
Een voorbeeld van de moeilijke situatie is Tipos Infames, een bekende onafhankelijke boekhandel in de Madrileense wijk Malasaña.
De winkel sloot in februari 2026 na ongeveer vijftien jaar.
Tipos Infames stond bekend om zijn zorgvuldig geselecteerde boeken en uitgebreide culturele activiteiten.
Bezoekers konden er niet alleen boeken kopen, maar ook deelnemen aan literaire bijeenkomsten.
De sluiting werd een symbool van de problemen waarmee zelfstandige culturele ondernemingen te maken hebben.
In wijken waar vastgoedprijzen sterk stijgen, kunnen kleine winkels moeilijk concurreren met bedrijven die hogere huurprijzen kunnen betalen.
Wanneer zulke ondernemingen verdwijnen, kan ook het karakter van de buurt veranderen.
Ook historische boekhandel Pérgamo sluit
In Madrid kwam onlangs ook boekhandel Pérgamo in het nieuws.
Deze winkel werd opgericht in 1946 en behoort tot de historische boekhandels van de hoofdstad.
De aangekondigde sluiting op 17 november 2026 leidde tot veel reacties.
Aanvankelijk werd de situatie vooral in verband gebracht met stijgende huren en vastgoeddruk.
Later bleek dat ook een ingewikkeld conflict tussen de eigenaren en de exploitanten een rol speelde.
De zaak laat zien dat niet iedere sluiting uitsluitend door hogere huurprijzen wordt veroorzaakt.
Toch onderstreept de discussie volgens de sector hoe kwetsbaar zelfstandige boekhandels kunnen zijn wanneer hun voortbestaan afhankelijk is van contracten en afspraken over winkelruimte.
Waarom zijn boekhandels belangrijk voor een buurt?
CEGAL benadrukt dat een boekhandel meer is dan een winkel waar producten worden verkocht.
Voor veel inwoners is het een vaste ontmoetingsplaats.
Een goede boekverkoper kent vaak de interesses van vaste klanten en kan persoonlijk advies geven.
Daarnaast organiseren boekhandels regelmatig culturele activiteiten.
Denk aan:
- Boekpresentaties en ontmoetingen met schrijvers.
- Leesclubs en literaire discussies.
- Voorleesmiddagen voor kinderen.
- Schrijfworkshops.
- Activiteiten voor scholen.
- Culturele bijeenkomsten voor buurtbewoners.
Deze activiteiten zorgen ervoor dat mensen met elkaar in contact komen.
Dat is volgens de brancheorganisatie een belangrijke reden om boekhandels niet uitsluitend als commerciële ondernemingen te beschouwen.
Concurrentie van internetwinkels en grote ketens
Stijgende huurprijzen zijn niet het enige probleem.
Onafhankelijke boekhandels moeten ook concurreren met grote winkelketens en internationale online platforms.
Online bestellen is gemakkelijk en consumenten hebben toegang tot een enorm assortiment.
Daartegenover hebben kleine boekhandels vaak beperkte opslagruimte en een kleinere voorraad.
Ook moeten zij personeel, energie en andere bedrijfskosten betalen.
In Spanje bestaan bovendien regels rond vaste boekenprijzen en toegestane kortingen.
Dat beperkt de mogelijkheden van boekhandels om met grote prijsverschillen te concurreren.
Het persoonlijke advies en de culturele activiteiten vormen daarom belangrijke manieren waarop zelfstandige winkels zich onderscheiden.
Maar die dienstverlening kost eveneens tijd en geld.
Moeilijk om een opvolger te vinden
Een ander probleem is de vergrijzing onder boekhandelaren.
Wanneer de eigenaar met pensioen gaat, is het niet altijd eenvoudig iemand te vinden die de onderneming wil voortzetten.
Een mogelijke opvolger moet investeren in voorraad, inrichting en de overname van de zaak.
Daarbovenop kunnen hogere huurkosten komen.
Daardoor kan een boekhandel die jarenlang goed functioneerde toch verdwijnen.
Volgens CEGAL is het daarom belangrijk om niet alleen bestaande ondernemers te ondersteunen.
Ook mensen die een boekhandel willen overnemen, zouden hulp moeten kunnen krijgen.
Daarmee kan worden voorkomen dat succesvolle buurtwinkels sluiten zodra de oorspronkelijke eigenaar stopt.
Boekverkopers willen speciale culturele bescherming
CEGAL pleit ervoor om zelfstandige boekhandels officieel te erkennen als bijzondere culturele ruimtes.
In het Spaans spreekt de organisatie over espacios culturales singulares.
Het idee is dat de overheid rekening houdt met de maatschappelijke en culturele waarde van zulke ondernemingen.
Een boekhandel draagt immers bij aan leesbevordering, onderwijs en het culturele leven in de buurt.
De brancheorganisatie wil dat deze functie wordt meegewogen bij het ontwikkelen van steunmaatregelen.
Ook vraagt CEGAL om fiscale stimulansen en financiële ondersteuning voor verhuurders en ondernemers die bijdragen aan het behoud van boekhandels.
De voorstellen zijn nog geen algemeen geldende wettelijke bescherming voor alle boekhandels.
Wat kan de overheid doen?
De Spaanse boekverkopersorganisatie noemt verschillende mogelijkheden om de sector te ondersteunen.
Daarbij gaat het niet uitsluitend om rechtstreekse subsidies.
Ook samenwerking met eigenaren van winkelpanden kan een rol spelen.
Mogelijke maatregelen zijn fiscale voordelen voor verhuurders die langdurige huurcontracten aanbieden en ondersteuning bij de overname van bestaande boekhandels.
Daarnaast kan advies over huuronderhandelingen en bedrijfsopvolging ondernemers helpen.
CEGAL biedt zelf ondersteuning op het gebied van contracten en de overdracht van boekhandels.
Het doel is om te voorkomen dat een boekhandel uitsluitend door een plotselinge stijging van de huisvestingskosten moet verdwijnen.
Nationale Dag van de Boekhandel vraagt aandacht voor cultuur
De nationale Dag van de Boekhandel wordt sinds 2011 georganiseerd.
De jaarlijkse campagne moedigt Spanjaarden aan om lokale boekhandels te bezoeken.
Het motto van 2026 luidt:
‘Entra en la librería, asómate a la cultura.’
Vrij vertaald: Stap een boekhandel binnen en ontdek de cultuur.
Met deze boodschap wil CEGAL laten zien dat boekhandels een bijzondere plaats hebben binnen de Spaanse samenleving.
Ze brengen boeken en lezers samen, maar bieden ook ruimte voor ontmoeting en culturele uitwisseling.
Vooral in historische stadswijken kunnen deze winkels een belangrijk onderdeel van de plaatselijke identiteit vormen.
Ook aan de Costa Blanca zijn internationale boekhandels
Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, kunnen onafhankelijke boekhandels een interessante ontmoetingsplaats zijn.
In verschillende kustgebieden bevinden zich winkels die naast Spaanse boeken ook Engelstalige en soms anderstalige literatuur aanbieden.
Dat maakt het mogelijk om boeken te kopen zonder afhankelijk te zijn van internationale webwinkels.
Daarnaast organiseren sommige boekhandels activiteiten voor buitenlandse inwoners.
Enkele internationale boekhandels in Spanje
| Boekhandel | Plaats | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Polly’s International Bookshop | Jávea | Tweedehands Engelstalige boeken |
| Nerja Book Centre | Nerja | Breed aanbod en bijzondere uitgaven |
| Bookworld | Puerto Banús, Marbella | Engelstalige boeken en bestellingen |
| Book Lovers Valencia | Valencia | Nieuwe en tweedehands boeken, leesactiviteiten |
| Hibernian Books | Barcelona | Tweedehands Engelstalige literatuur |
| Come In | Barcelona | Engelstalige boeken en taalstudie |
| Parenthesis | Madrid | Engelse en Spaanse boeken, culturele activiteiten |
| Akzent | Palma de Mallorca | Engelse en Duitse boeken |
De aanwezigheid van internationale boekhandels kan prettig zijn voor buitenlandse inwoners die graag blijven lezen in een vertrouwde taal.
Openingstijden, adressen en activiteiten kunnen veranderen. Controleer daarom vooraf de actuele informatie van de betreffende winkel.
Kleine winkels bepalen het karakter van Spaanse steden
De problemen van zelfstandige boekhandels maken deel uit van een bredere discussie over het verdwijnen van traditionele winkels in Spaanse stadscentra.
In populaire wijken stijgen de prijzen van commercieel vastgoed regelmatig.
Tegelijkertijd verandert het aanbod aan winkels.
Kleine familiebedrijven en gespecialiseerde ondernemingen moeten concurreren met grotere ketens en bedrijven die hogere huurprijzen kunnen betalen.
Wanneer een traditionele winkel verdwijnt, wordt de ruimte soms ingenomen door een ander type onderneming.
Dat hoeft niet altijd negatief te zijn, maar het kan wel invloed hebben op de identiteit van een buurt.
Vooral wanneer meerdere karakteristieke winkels verdwijnen, kunnen historische winkelstraten steeds meer op elkaar gaan lijken.
De boekverkopersorganisatie wil voorkomen dat dit proces ook leidt tot het verdwijnen van belangrijke culturele ontmoetingsplaatsen.
Hoe kun je lokale boekhandels ondersteunen?
Wie graag leest, kan op verschillende manieren bijdragen aan het behoud van onafhankelijke boekhandels.
Boeken kopen bij een plaatselijke winkel is de meest directe vorm van ondersteuning.
Maar ook deelnemen aan activiteiten kan belangrijk zijn.
Een boekpresentatie, leesclub of ontmoeting met een schrijver zorgt niet alleen voor extra bezoekers.
Het versterkt ook de sociale rol van de winkel.
Daarnaast kunnen klanten boeken bestellen die niet direct op voorraad zijn.
Veel zelfstandige boekhandels bieden deze mogelijkheid aan.
Voor Nederlandse en Belgische inwoners kan een bezoek aan een lokale Spaanse boekhandel bovendien een leuke manier zijn om de taal te oefenen en meer kennis te maken met de Spaanse cultuur.
Spaanse boekhandels vragen erkenning voor hun maatschappelijke waarde
De nationale Dag van de Boekhandel stond dit jaar nadrukkelijk in het teken van de toekomst van de zelfstandige boekhandel.
Uit de branchecijfers blijkt dat bijna twee derde van de Spaanse boekhandels afhankelijk is van een gehuurd winkelpand.
Voor bijna een kwart van deze huurders loopt het contract binnen een jaar af.
Stijgende huurprijzen maken het daardoor moeilijk om zekerheid te krijgen over de toekomst.
De boekverkopersorganisatie CEGAL wil dat de overheid de culturele waarde van boekhandels erkent en maatregelen ontwikkelt om hun voortbestaan te ondersteunen.
Wanneer een onafhankelijke boekhandel sluit, verdwijnt niet alleen een plek waar boeken worden verkocht. Vaak verliest een buurt ook een vertrouwde ontmoetingsplaats waar verhalen, ideeën en mensen samenkomen. Juist daarom wil de Spaanse boekensector dat deze winkels niet uitsluitend op hun commerciële opbrengst worden beoordeeld.
