Bank van Spanje waarschuwt gebruikers van mobiel betalen

Bank van Spanje waarschuwt: gemak bij mobiel betalen mag geen vanzelfsprekendheid worden

Het gebeurt dagelijks, vaak zonder erbij stil te staan. Een kop koffie afrekenen met een tik op de telefoon. Boodschappen betalen, opnieuw een korte beweging tegen de betaalterminal. Soms kijkt niemand nog naar het scherm — men gaat ervan uit dat alles goed verloopt.

In Spanje zijn mobiele betalingen inmiddels de norm geworden. Veel mensen verlaten het huis met alleen hun smartphone. Portemonnees blijven thuis, contant geld wordt steeds minder gebruikt.

Op het eerste gezicht verloopt alles soepel en moeiteloos. Juist dat baart de Bank van Spanje zorgen. Niet omdat mobiel betalen op zichzelf onveilig is — banken benadrukken dat de systemen versleuteld en technisch robuust zijn, vaak zelfs veiliger dan oudere betaalmethoden. De zorg zit elders.

Het probleem zit in gewoontes

Nu smartphones de portemonnee hebben vervangen, behandelen mensen hun toestel minder voorzichtig. Telefoons liggen onbeheerd op tafels, verdwijnen in jaszakken of worden even doorgegeven aan anderen.

Ondertussen geven ze toegang tot bankrekeningen, digitale wallets en betaalapps — soms met minder beveiliging dan gebruikers zich realiseren.

Volgens financiële autoriteiten vertrouwen veel mensen op standaardinstellingen en passen die nooit aan. Zwakke toegangscodes blijven actief, bestedingslimieten worden niet gewijzigd en extra verificatiestappen worden uitgeschakeld omdat ze als ‘lastig’ worden ervaren.

Dat leidt zelden direct tot problemen — tot het moment dat er iets misgaat.

Verloren of gestolen telefoon als grootste risico

Een kwijtgeraakte of gestolen smartphone blijft een van de meest voorkomende oorzaken van betaalincidenten. In veel gevallen blijkt achteraf geen sprake van geavanceerde fraude, maar van een toestel dat simpelweg te makkelijk toegankelijk was.

De boodschap van de Bank van Spanje is dan ook duidelijk: mobiel betalen is veilig, mits gebruikers hun telefoon behandelen als wat het feitelijk is — een digitale portemonnee.

Kleine veiligheidsmaatregelen die vaak worden vergeten

Autoriteiten wijzen op een aantal eenvoudige stappen:

• Sterke toestelbeveiliging
  Gebruik biometrische beveiliging (vingerafdruk of gezichtsherkenning) in plaats van een eenvoudige pincode of patroon.

• Bestedingslimieten controleren
  Veel bankapps laten gebruikers zelf instellen wanneer extra verificatie vereist is. Controleer deze instellingen regelmatig.

• Tweestapsverificatie ingeschakeld laten
  Hoewel het soms extra tijd kost, vormt het een belangrijke extra beschermingslaag.

• NFC alleen activeren wanneer nodig
  Contactloos betalen via NFC is handig, maar kan in drukke openbare ruimtes extra risico’s geven als het permanent actief blijft.

Geen van deze maatregelen is ingewikkeld. De meeste kosten slechts enkele seconden, maar worden vaak uitgesteld of vergeten.

Gemak is niet het probleem, gemakzucht wel

Spanje behoort tot de Europese landen waar contactloos betalen het meest wordt gebruikt. Dat zal niet snel veranderen. Mobiele betalingen zijn efficiënt en in veel gevallen veiliger dan contant geld.

De Bank van Spanje pleit dan ook niet voor een terugkeer naar munten of bankbiljetten. Wel benadrukt zij dat wanneer geld ‘onzichtbaar’ wordt, voorzichtigheid soms eveneens verdwijnt.

Smartphones bevatten tegenwoordig veel meer dan betaalgegevens: persoonlijke berichten, werkaccounts, foto’s en soms een volledig financieel overzicht. Wie zijn toestel achteloos behandelt, neemt onbewust risico.

De instrumenten om problemen te voorkomen zijn al aanwezig — ingebouwd in het toestel en in de apps. Ze moeten alleen actief worden gebruikt.

In een tijd waarin betalen met de telefoon vanzelfsprekend aanvoelt, is de waarschuwing van de Bank van Spanje eenvoudig: neem even de tijd om je digitale deur op slot te doen.

Het haalt misschien geen grote krantenkoppen, maar het kan wel een vervelend gesprek met de bank voorkomen.