Castillo de la Estrella, Teba, Málaga: een kasteel met een Schots accent
Castillo de la Estrella: eeuwen geschiedenis boven Teba
Hoog boven het Andalusische dorp Teba, in de provincie Málaga, rijzen de indrukwekkende ruïnes van Castillo de la Estrella op. Vanaf deze heuveltop lijkt het kasteel rustig over het landschap te waken, maar achter die stilte schuilt een bewogen verleden.
Al in 1931 werd het uitgeroepen tot Nationaal Monument van Historisch-Artistiek Belang. Sinds 1949 heeft het de officiële status van Bien de Interés Cultural (BIC). Dat is niet voor niets: deze plek speelde een sleutelrol in de middeleeuwse machtsstrijd van Zuid-Spanje.
Strategische ligging tussen Antequera en Ronda
Teba ligt in het noordwesten van Málaga, op de natuurlijke route tussen Antequera en Ronda. Het kasteel staat op een heuvelrug tussen de sierras de la Camorra, Camorrillo, San Cristóbal en del Castillo. Vanaf hier heb je panoramisch uitzicht over vrijwel de hele comarca del Guadalteba.
In de middeleeuwen was dit een perfecte uitkijkpost. Wie hier zat, controleerde de doorgang tussen de Depresión de Antequera en de Serranía de Ronda — twee belangrijke historische en geografische regio’s. De locatie maakte het kasteel tot een strategisch bolwerk.
Van islamitische vesting tot christelijke burcht
Het zuiden van Spanje staat vol met middeleeuwse forten. Vooral tussen de 13e en 15e eeuw werd er massaal versterkt en uitgebreid, omdat het gebied het toneel was van voortdurende strijd tussen islamitische en christelijke machthebbers.
Castillo de la Estrella werd waarschijnlijk in de 10e eeuw door de Moren gebouwd. Tijdens de Almohaden-periode in de 12e en 13e eeuw werd het complex aanzienlijk versterkt en uitgebreid. In islamitische tijden stond het bekend als Hisn Atiba. Na de christelijke verovering werd het simpelweg Teba genoemd.
De Slag bij Teba (1330)
Een van de bekendste momenten uit de geschiedenis van het kasteel vond plaats in 1330. Koning Alfonso XI van Castilië belegerde de vesting. Sultan Muhammed IV van Granada stuurde een leger onder leiding van de Berberse generaal Uthman bin Abi-l-Ulá om het kasteel te ontzetten.
In de vallei onder de heuvel kwam het tot een beslissende veldslag: de Slag bij Teba. De christelijke troepen behaalden de overwinning en het kasteel viel in handen van Alfonso XI, die het vervolgens toevertrouwde aan de Orde van Santiago.
Een Schotse ridder en het hart van een koning
De slag kreeg een extra historische lading door de aanwezigheid van buitenlandse ridders. Onder hen bevond zich Sir James Douglas, beter bekend als “Black Douglas”, uit Schotland.
Hij droeg een zilveren kistje bij zich met daarin het gebalsemde hart van Robert the Bruce, koning van Schotland. De koning was kort daarvoor overleden en had Douglas gevraagd zijn hart op kruistocht mee te nemen — een belofte die hij zelf niet had kunnen vervullen.
Douglas en een groep Schotse ridders sloten zich aan bij Alfonso XI. Tijdens de Slag bij Teba sneuvelden Douglas en vrijwel alle Schotse edelen. Na de strijd werd zijn lichaam teruggevonden, samen met het zilveren kistje. De overlevenden brachten zijn stoffelijke resten en het hart terug naar Schotland.
Hierdoor heeft Teba een bijzondere plek in zowel de Spaanse als de Schotse geschiedenis.
Verval, hergebruik en Franse bezetting
In de 15e eeuw kwam het kasteel in handen van Juan Ramírez de Guzmán. Zijn familie kreeg in 1552 de titel Graaf van Teba.
Vanaf de 17e eeuw verloor het kasteel zijn militaire betekenis en werd het geleidelijk verlaten. Lokale bewoners gebruikten de ruïnes als steengroeve voor bouwmateriaal. Grote delen van de buitenmuren verdwenen, evenals waardevolle zandstenen blokken uit de alcazaba.
Tijdens de Peninsular War in 1811 namen Franse troepen de ruïne in gebruik en voerden zij enkele herstelwerkzaamheden uit.
Architectuur op de heuvel
Het complex bestaat uit een centrale alcazaba met een rechthoekige toren en daaromheen een grote buitenmuur met meerdere torens en drie hoofdtoegangen. Door eeuwen van plundering en verval is een groot deel verdwenen, maar de contouren zijn nog altijd indrukwekkend.
De ligging op de heuvel maakt het geheel extra imposant.
Bezoek Castillo de la Estrella
De ruïnes zijn vrij toegankelijk en bieden een van de mooiste uitzichtpunten van de regio. In de toren bevindt zich een klein museum, al is dit niet altijd geopend.
Archeologische opgravingen hebben veel informatie opgeleverd over de verschillende historische lagen van de plek. Of je nu geïnteresseerd bent in middeleeuwse geschiedenis, militaire architectuur of gewoon wilt genieten van het uitzicht: Castillo de la Estrella is een bezoek meer dan waard.
