De aarde beefde”: Onzekerheid in Ubrique met 350 evacués en een aardbeving tijdens regenalarm
Ubrique, het witte dorp dat ingeklemd ligt in de vallei, beleefde een weekend dat in het collectieve geheugen gegrift zal blijven. Niet alleen vanwege de regen, maar door een uitzonderlijk geologisch fenomeen dat de rust van de inwoners letterlijk deed wankelen.
“Het waren 48 ontzettend zware uren,” vertelt inwoner Francisco Javier Gallardo García, met een stem waarin de vermoeidheid nog doorklinkt na een slapeloze nacht.
Storm ‘Marta’ kwam niet alleen. Ze was het laatste wagonnetje van een reeks stormen die begon met ‘Leonardo’, waardoor de grond al volledig verzadigd was en geen druppel meer kon opnemen. Toch was het niet enkel het buiten zijn oevers treden van waterlopen dat deze dagen historisch – en beangstigend – maakte voor de inwoners van Ubrique. Het was de beving die volgde.
Regen en noodmaatregelen
Zaterdagmiddag werd de situatie kritiek. De autoriteiten beseften dat de rivier Ubrique, bekend om zijn snelle reactie en sterke erosieve kracht, op breekpunt stond. Er werden drastische maatregelen genomen.
“Het ergste was tussen vier en zes uur ’s middags,” herinnert Francisco zich. “Het gemeentehuis gaf ons de opdracht binnen te blijven toen het extreem hard begon te regenen.”
Het dorp hield de adem in. De regen viel onafgebroken op een bodem die volledig verzadigd was. Water begon zelfs uit huizen en vanuit de ondergrond omhoog te komen. De dreiging was niet alleen een overstromende rivier, maar ook verzadigde hellingen die het konden begeven.
Een aardbeving in de nacht
Het grootste schrikmoment kwam echter midden in de nacht. Toen de regen even stopte en de lucht opklaarde, begon de aarde te beven.
“Ik was rustig gaan slapen omdat de hemel helder was,” vertelt Francisco. “Maar de aardbeving schudde me wakker en daarna kon ik nauwelijks nog slapen.”
Het ging om een beving van 3,7 op de schaal van Richter, gevolgd door een lichtere schok in de ochtend. Voor de inwoners was dit ongekend.
Experts spreken van ‘hydroseismiciteit’: extreme regenval verhoogt de druk in de poriën van kalksteenformaties, waardoor bestaande breuklijnen opnieuw actief kunnen worden. Maar voor de bewoners klonk die wetenschappelijke uitleg vooral als iets mysterieus.
“Ik had daar nog nooit van gehoord,” zegt Francisco. “Hier regent het vaak, maar nooit zó dat het aardbevingen veroorzaakt en water uit huizen omhoogkomt.”
350 evacuaties
Door het noodweer moesten ongeveer 350 mensen preventief hun woning verlaten — een historisch hoog aantal voor het dorp. Zondagochtend werd het noodniveau verlaagd naar niveau 1, waardoor veel bewoners van onder andere Avenida Diputación en Calle Sol naar huis konden terugkeren.
Toch is niet iedereen terug. In Calle Lavadero blijft water uit de grond omhoogkomen, waardoor terugkeer voorlopig onmogelijk lijkt. Ook Calle Manuel de Falla wordt nog technisch onderzocht vanwege de nabijheid van de rivier.
Een van de spannendste momenten speelde zich af achter de lokale kinderopvang. Brandweerlieden voorkwamen daar dat een muur instortte en de rivier zou blokkeren — wat een ramp had kunnen veroorzaken.
“We waren heel dicht bij een catastrofe,” zegt Francisco. “Het gevaar zat niet alleen in het water, maar in mogelijke instortingen.”
Afgesneden van de buitenwereld
Buiten het centrum raakte Ubrique vrijwel geïsoleerd. Aardverschuivingen sloten belangrijke wegen af, waaronder de route naar Cortes en de A-2302 richting Benaocaz.
“Even waren bijna alle wegen in de Sierra afgesloten. Het voelde alsof we vastzaten in een val,” vertelt Francisco.
Hoewel het verkeer deels is hervat, blijft de kwetsbaarheid van de infrastructuur pijnlijk duidelijk. Leveringen moesten omrijden via Arcos de la Frontera, omdat de verbinding via Villamartín geblokkeerd bleef.
Psychologische impact
Hoewel zondag de zon zich voorzichtig liet zien en veel bewoners naar huis mochten, hangt er een gespannen sfeer in het dorp.
“Er is nog steeds onzekerheid,” zegt Francisco.
De impact is niet alleen materieel, maar ook mentaal. Veel mensen zijn psychologisch aangeslagen door de overstromingen en de aardbevingen. Zelf lag Francisco opnieuw wakker door de naschokken.
De zorgen blijven, want meteorologen voorspellen een nieuw regenfront. Met een bodem die al volledig verzadigd is, leeft de angst opnieuw op.
“De onzekerheid is groot. Het vertrouwen in de waarschuwingen is minder geworden omdat het alarmniveau steeds wisselde,” aldus Francisco.
De gemeente benadrukt dat de Guardia Civil de situatie rond de rivier blijft monitoren en roept bewoners op voorzichtig te blijven en de aanwijzingen van de autoriteiten strikt te volgen.
