Europees Parlement spreekt van ‘invasie’ in Ceuta en bekritiseert Spaans migratiebeleid
Het Europees Parlement heeft donderdag een opvallend scherpe resolutie aangenomen over de migratiecrisis in Ceuta. In de tekst wordt gesproken over een stad die tijdens de massale grensoverschrijdingen van eind juli werd ‘binnengevallen’, terwijl ook stevige kritiek wordt geuit op het migratiebeleid van de Spaanse regering van premier Pedro Sánchez.
De niet-bindende resolutie werd aangenomen met 339 stemmen voor, 225 tegen en 16 onthoudingen. Het Parlement roept Spanje, Marokko en de Europese Unie op tot strengere grensbewaking, snellere terugkeer van mensen zonder verblijfsrecht en nauwere samenwerking rond migratie.
Meer dan 70.000 mensen bereikten Ceuta
Op 30 en 31 juli kwamen in zeer korte tijd meer dan 70.000 mensen vanuit Marokko Ceuta binnen, zowel over land als via zee. De plotselinge toestroom bracht opvangvoorzieningen, hulpdiensten en infrastructuur in de kleine Spaanse enclave zwaar onder druk.
Volgens het Europees Parlement kwamen tijdens de gebeurtenissen 141 mensen op zee om het leven. De Europarlementariërs spreken in de aangenomen tekst hun medeleven uit met de slachtoffers en stellen dat veel van deze sterfgevallen voorkomen hadden kunnen worden.
Ceuta telt zelf ongeveer 85.000 inwoners, waardoor de omvang van de toestroom uitzonderlijk was.
Europees Parlement gebruikt opvallend harde woorden
In de resolutie wordt letterlijk gesteld dat Ceuta tijdens de crisis werd ‘invadida’, Spaans voor ‘binnengevallen’ of ‘overrompeld’.
Het Europees Parlement veroordeelt de massale irreguliere grensoverschrijdingen en spreekt daarnaast over de mogelijke instrumentalisering van migratie als middel van hybride oorlogsvoering tegen de territoriale integriteit van een EU-lidstaat.
Die formulering is politiek zwaar beladen. Het betekent niet dat juridisch is vastgesteld dat Marokko de toestroom bewust heeft georganiseerd.
Premier Pedro Sánchez verklaarde begin september juist dat er volgens hem geen concreet bewijs bestaat dat de Marokkaanse overheid de massale grensoverschrijding heeft georkestreerd. Wel erkende hij dat Marokkaanse veiligheidstroepen gedurende een cruciale periode nauwelijks ingrepen. Marokko heeft ontkend de toestroom bewust te hebben gefaciliteerd.
Kritiek op regularisatie van migranten in Spanje
Opvallend is dat het Europees Parlement ook rechtstreeks kritiek uit op de grootschalige regularisatie die de regering-Sánchez eerder dit jaar invoerde.
Volgens de aangenomen resolutie kan zo’n beleid een ‘aanzuigende werking’ hebben en bij potentiële migranten en mensensmokkelaars de indruk wekken dat illegale binnenkomst uiteindelijk tot een legale verblijfsstatus kan leiden.
Het Parlement vraagt de Europese Commissie daarom te onderzoeken welke gevolgen dergelijke regularisaties kunnen hebben voor andere Schengenlanden en voor secundaire migratie binnen de Europese Unie.
Het gaat hierbij om een politieke beoordeling van de meerderheid die de resolutie steunde. De resolutie toont op zichzelf niet aan dat de Spaanse regularisatie daadwerkelijk de oorzaak was van de massale toestroom naar Ceuta.
Nieuwe aankomsten konden niet van regeling profiteren
Daarbij is een belangrijk detail dat de Spaanse regularisatieregeling van 2026 uitsluitend bedoeld was voor mensen die al vóór 1 januari 2026 in Spanje verbleven en op het moment van aanvraag ten minste vijf maanden onafgebroken aanwezigheid konden aantonen.
Mensen die pas eind juli via Ceuta Spanje binnenkwamen, konden dus niet onder deze specifieke regeling worden gelegaliseerd.
De aanvraagperiode liep bovendien van 16 april tot en met 30 juni, dus was al gesloten voordat de gebeurtenissen in Ceuta plaatsvonden. Uiteindelijk ontving de Spaanse overheid 1.174.978 aanvragen.
De kritiek van het Europees Parlement richt zich dan ook vooral op het mogelijke signaal dat grootschalige regularisaties volgens de meerderheid kunnen afgeven over toekomstige migratiemogelijkheden.
Spanje moet mensen zonder verblijfsrecht sneller terugsturen
Het Parlement vraagt Spanje en Marokko eveneens om de terugkeer te versnellen van mensen die geen recht hebben om in de Europese Unie te blijven.
Daarbij moet volgens de resolutie wel het Europese en internationale recht worden gerespecteerd, waaronder de regels voor internationale bescherming en asiel.
Premier Sánchez meldde eerder deze week dat ongeveer 200 migranten per dag vrijwillig vanuit Ceuta naar Marokko terugkeerden. Tegelijkertijd werkt de Spaanse regering aan uitbreiding van de opvangcapaciteit tot bijna 10.000 plaatsen.
Meer geld en mogelijkheden voor Frontex
Ook Brussel krijgt opdrachten mee.
Het Europees Parlement wil dat meer Europees geld beschikbaar komt voor de bescherming van de buitengrenzen en dat grensagentschap Frontex sneller en op grotere schaal kan worden ingezet wanneer een nieuwe crisis ontstaat.
Volgens de resolutie is de beveiliging van de buitengrens niet alleen een Spaanse verantwoordelijkheid. Omdat Ceuta tevens de buitengrens van het Schengengebied vormt, raakt een grote ongecontroleerde toestroom volgens de Europarlementariërs de hele Europese Unie.
Ook duidelijke boodschap richting Marokko
De resolutie richt zich niet alleen tegen Madrid.
Het Europees Parlement stelt nadrukkelijk dat Ceuta en Melilla Spaanse en Europese steden zijn en dat hun Spaanse soevereiniteit niet ter discussie staat. Verklaringen vanuit Marokko waarin die soevereiniteit in twijfel wordt getrokken noemt het Parlement onverenigbaar met de positie van Marokko als belangrijke partner van de Europese Unie.
Daarnaast wil het Parlement dat Europese financiële steun en preferentiële toegang tot de Europese markt sterker gekoppeld kunnen worden aan daadwerkelijke samenwerking op het gebied van grensbewaking, bestrijding van mensensmokkel en het terugnemen van eigen onderdanen.
In de resolutie wordt zelfs gepleit voor mechanismen waarmee Europese betalingen aan partnerlanden kunnen worden opgeschort wanneer zij onvoldoende samenwerken of de belangen van een EU-lidstaat schaden.
Politieke verdeeldheid in Brussel
De stemming maakte ook de politieke verdeeldheid binnen het Europees Parlement zichtbaar.
De resolutie werd opgesteld vanuit de Europese Volkspartij (EVP) en kreeg steun van rechts-conservatieve en radicaal-rechtse fracties en een deel van de liberalen.
De sociaaldemocraten, waar de Spaanse PSOE deel van uitmaakt, stemden tegen. Ook de Groenen en partijen uit Europees links steunden de tekst niet.
De Spaanse Partido Popular presenteert de stemming als Europese steun voor zijn kritiek op het migratiebeleid van Sánchez. De PSOE verzet zich juist tegen de suggestie dat de regularisatie verantwoordelijk zou zijn voor de gebeurtenissen in Ceuta.
Resolutie verandert Spaanse wet niet
Ondanks de stevige formuleringen heeft de stemming geen directe juridische gevolgen.
Het gaat om een politieke resolutie van het Europees Parlement. Spanje wordt er niet automatisch door verplicht de regularisatie terug te draaien of onmiddellijk nieuwe grensmaatregelen in te voeren.
De politieke betekenis is wel aanzienlijk. Een meerderheid van het Europees Parlement heeft zich voor het eerst sinds de crisis expliciet uitgesproken over zowel de gebeurtenissen in Ceuta als het bredere Spaanse migratiebeleid.
Daarmee is de crisis van eind juli niet langer uitsluitend een Spaans-Marokkaanse kwestie, maar nadrukkelijk een onderwerp geworden binnen het Europese debat over buitengrenzen, Schengen, terugkeerbeleid en de verantwoordelijkheid van landen buiten de EU.
