In de Alpujarras leeft een eeuwenoude herderstraditie nog voort
In een rustig deel van Andalusië klinkt nog altijd het zachte gerinkel van schapenbellen. In de Alpujarras, aan de zuidkant van de Sierra Nevada in de provincie Granada, trekken herders nog met hun kuddes door het landschap zoals dat al eeuwen gebeurt.
Een van de laatste herders die deze oude manier van leven nog volhoudt, is Jorge Gallegos González. Hij verplaatst zijn kudde van ongeveer 1.200 schapen mee met de seizoenen.
Van de bergen naar de kust en weer terug
In de winter wordt het hoog in de Alpujarras te koud voor de schapen. Daarom trekt Jorge dan met zijn kudde richting de kust, waar het klimaat zachter is. Zodra het voorjaar aanbreekt, begint de tocht terug naar de hogere delen van de Sierra Nevada.
Deze seizoensgebonden verplaatsing heet transhumance: het traditionele trekken met vee tussen winter- en zomerweiden.
Vroeger waren er veel van dit soort herders in Granada, Almería en Málaga. Nu is Jorge een van de laatste die deze vorm van nomadisch herderschap nog echt in praktijk brengt.
Een zwaar maar bijzonder bestaan
Jorge komt uit Bubión, een dorp in het Nationaal Park Sierra Nevada. Hij is de zoon en kleinzoon van herders en werkt al sinds jonge leeftijd fulltime met zijn kudde.
Het leven is eenvoudig, maar zwaar. Hij brengt weken buiten door, vaak alleen met zijn hond en twee muilezels die eten en kleding dragen. De dagen zijn lang en de verantwoordelijkheid is groot.
Zelf vergelijkt hij zijn kudde met een grote familie: 1.200 dieren waar hij voortdurend op moet letten.
Ook onderzoekers lopen mee
Dit jaar wordt Jorge tijdens zijn tocht gevolgd door onderzoekers van de Universiteit van Granada. Zij bestuderen onder meer oude landbouwmethoden, landschap, geschiedenis en de culturele waarde van deze manier van leven.
De tocht naar de hoge Sierra Nevada is meer dan 100 kilometer lang en wordt in zes etappes afgelegd. Tegen juli bereikt de kudde de hoger gelegen zomerweiden.
Oude paden door Andalusië
Andalusië is nog altijd doorsneden met eeuwenoude veeroutes. Deze paden staan bekend als cañadas, cordeles en caminos reales. Ze waren ooit essentieel voor herders die hun kuddes door het landschap verplaatsten.
Wie grond koopt of wil bouwen in Spanje moet daar rekening mee houden. Deze historische routes zijn beschermd. Je mag ze niet zomaar blokkeren of bebouwen.
Traditie in een moderne tijd
Hoewel het beroep oud is, is niet alles hetzelfde gebleven. Wanneer Jorge met zijn kudde door bebouwde gebieden trekt, krijgt hij tegenwoordig soms begeleiding van de politie. Zo kunnen de schapen veilig oversteken en blijft het verkeer onder controle.
Ook in Madrid bestaat inmiddels een jaarlijkse schapentocht om stadsbewoners bewust te maken van deze oude traditie.
Conclusie
De nomadische herders van Andalusië zijn bijna verdwenen, maar in de Alpujarras leeft deze bijzondere traditie nog voort.
Het verhaal van Jorge Gallegos laat zien hoe sterk de band tussen mens, dier en landschap kan zijn. In een wereld die steeds sneller verandert, bewaart hij een manier van leven die diep verbonden is met de bergen, de seizoenen en de geschiedenis van Spanje.
