Kusterosie bedreigt duizenden banen aan de Costa del Sol
De voortdurende bebouwing van de Andalusische kust maakt stranden kwetsbaarder voor stormen, zeespiegelstijging en erosie. Volgens een nieuw rapport van Greenpeace kan het verdwijnen van stranden op termijn grote gevolgen hebben voor het toerisme en de werkgelegenheid aan de Costa del Sol.
In het rapport Destrucción a Toda Costa 2026 waarschuwt de milieuorganisatie dat in Andalusië tegen 2050 mogelijk tussen de 5 en 25 meter bruikbaar strand verloren gaat. Bij een gemiddeld verlies van tien meter zouden ongeveer 41.000 banen kunnen verdwijnen of onzekerder worden.
Ruim een derde van de kust is bebouwd
Ongeveer 36 procent van de Andalusische kust is inmiddels verstedelijkt. Daardoor zijn natuurlijke beschermingszones, zoals duinen, wetlands en open kustvlaktes, op veel plaatsen vervangen door hotels, appartementen, wegen en boulevards.
Aan de Costa del Sol is de bebouwingsdruk bijzonder hoog. Volgens Greenpeace is binnen de eerste 500 meter vanaf de kust ongeveer 95 procent van Fuengirola en 90 procent van Marbella bebouwd. Hierdoor blijft er weinig ruimte over voor stranden om zich tijdens stormen en bij een stijgende zeespiegel op natuurlijke wijze landinwaarts te verplaatsen.
Wanneer een strand tussen bebouwing en zee klem komt te zitten, kan het steeds smaller worden. Dit verschijnsel wordt ook wel kustvernauwing genoemd.
Minder strand kan minder toeristen betekenen
De stranden vormen een van de belangrijkste trekpleisters van de Costa del Sol. Hotels, restaurants, strandclubs, winkels en andere bedrijven zijn daarom sterk afhankelijk van een aantrekkelijke en toegankelijke kust.
Greenpeace berekent dat iedere meter blijvend strandverlies in drukke toeristische gebieden tot een daling van de hotelbezetting kan leiden. In bestemmingen zoals de Costa del Sol en de kust van Cádiz kunnen per verdwenen meter strand honderden directe toeristische banen onder druk komen te staan. Wanneer ook indirecte werkgelegenheid wordt meegerekend, kunnen de gevolgen voor heel Andalusië veel groter zijn.
Bij een verlies van twintig meter strand zou de hotelbezetting volgens het rapport met ongeveer 20 tot 25 procent kunnen afnemen. In het zwaarste scenario kan daardoor ongeveer één op de vijf toeristische banen in de getroffen kustgebieden verloren gaan. Vooral Puerto Banús, Fuengirola en Benalmádena worden als kwetsbare locaties genoemd.
Jaarlijks miljoenen voor nieuw zand
Na zware stormen wordt op veel Spaanse stranden opnieuw zand aangebracht. Hiermee worden beschadigde stranden voor het toeristenseizoen tijdelijk hersteld.
Greenpeace noemt deze aanpak duur en weinig duurzaam. Nieuw aangebracht zand kan bij een volgende storm opnieuw verdwijnen, zeker wanneer golfbrekers, havens, dammen en andere bouwwerken de natuurlijke aanvoer en verplaatsing van zand verstoren.
Volgens The Olive Press wordt in 2026 naar verwachting ongeveer 46 miljoen euro besteed aan herstelwerkzaamheden en zandsuppleties op Andalusische stranden. Greenpeace becijfert de totale kosten van stormschade en kustherstel in heel Spanje dit jaar op circa 246 miljoen euro.
Natuurlijke kustbescherming herstellen
De milieuorganisatie pleit voor een andere aanpak. In plaats van stranden telkens kunstmatig op te vullen, zouden duingebieden, wetlands en riviermondingen moeten worden hersteld.
Rivieren vervoeren van nature sediment naar de kust, maar stuwdammen en andere obstakels houden een groot deel daarvan tegen. Ook havens en golfbrekers kunnen de stroming langs de kust veranderen, waardoor sommige stranden steeds minder zand ontvangen.
Greenpeace wil daarnaast dat er minder wordt gebouwd in overstromingsgevoelige kustgebieden. Kwetsbare gebouwen en infrastructuur zouden op sommige plaatsen verder van de zee moeten worden geplaatst of verwijderd, zodat stranden opnieuw ruimte krijgen om zich op natuurlijke wijze aan te passen.
Middellandse Zee warmt snel op
Naast de bebouwing speelt ook klimaatverandering een belangrijke rol. De Middellandse Zee warmt volgens Greenpeace ongeveer 20 procent sneller op dan het mondiale gemiddelde.
Een warmere zee, een stijgende zeespiegel en krachtigere stormen vergroten de druk op stranden en kustecosystemen. Tegelijkertijd worden zeegrasvelden en andere natuurlijke systemen aangetast die golven kunnen afremmen en zand helpen vasthouden.
Economisch belang van gezonde stranden
Het toerisme vertegenwoordigt ongeveer 12 procent van de Andalusische economie en biedt werk aan meer dan 482.000 mensen. Tijdens het hoogseizoen loopt dat aantal op tot boven een half miljoen. In kustprovincies zoals Málaga en Cádiz bevindt een groot deel van deze werkgelegenheid zich in toeristische en horecabedrijven langs de kust.
Volgens Greenpeace is bescherming van stranden daarom niet alleen een natuurkwestie, maar ook een economisch belang. Zonder structurele maatregelen dreigt de Costa del Sol steeds meer geld uit te geven aan tijdelijke reparaties, terwijl het strandoppervlak waarop een groot deel van het toerisme is gebaseerd verder afneemt.
