Kwallen, pietermannen, wespen en muggen in Spanje: zo handel je bij een beet of steek
Zomer in Spanje betekent zon, strand en lange avonden buiten. Maar het warme seizoen brengt ook minder leuke ontmoetingen met zich mee. Kwallen, pietermannen, wespen, bijen en muggen kunnen voor pijnlijke steken of beten zorgen. En opvallend genoeg vraagt niet iedere steek om dezelfde behandeling.
Allergoloog Tatiana Navarro van het Spaanse ziekenhuis Ribera Virgen de la Caridad waarschuwt dat sommige populaire huismiddeltjes zelfs averechts kunnen werken. Vooral het verschil tussen behandelen met warmte of juist verkoelen is belangrijk.
Kwallen: niet wrijven en geen zoet water gebruiken
Een kwallenbeet behoort tot de bekendste ongemakken aan de Spaanse kust.
Wie wordt geraakt door een kwal kan het beste eerst rustig het water verlaten. Wrijf niet over de huid, want daardoor kunnen achtergebleven netelcellen extra gif afgeven.
Spoel de plek met zeewater en niet met kraan- of ander zoet water. Zichtbare tentakelresten kunnen voorzichtig worden verwijderd. Bij veel soorten kan daarna warm tot heet, maar niet brandend water helpen om de pijn te verminderen.
Oude huismiddeltjes zoals urine, alcohol of ammonia zijn geen goed idee. Ook krachtig wrijven met zand of een handdoek wordt afgeraden.
Pieterman: klein visje, zeer pijnlijke steek
Een minder bekende strandbewoner is de pieterman, in Spanje bekend als pez araña. Deze vis verstopt zich gedeeltelijk onder het zand in ondiep water. Wie er per ongeluk op stapt, kan via de giftige stekels een bijzonder pijnlijke steek oplopen.
In dit geval is warmte juist belangrijk. Het getroffen lichaamsdeel kan in warm water van ongeveer 40 tot 45 graden worden gehouden, zolang dit niet zo heet is dat de huid verbrandt. Warmte kan helpen het gif te inactiveren en de pijn te verminderen.
Controleer ook of er geen stekel meer in de huid zit en houd de wond de dagen erna in de gaten vanwege het risico op infectie.
Waterschoenen kunnen het risico verkleinen op stranden waar pietermannen voorkomen.
Wesp of bij? Dan juist koelen
Bij een steek van een wesp of bij geldt het tegenovergestelde: koelen helpt tegen pijn en zwelling.
Een koud kompres of een in een doek gewikkeld koelelement kan gedurende ongeveer twintig minuten worden aangebracht. Zit er na een bijensteek nog een angel in de huid, verwijder deze dan voorzichtig.
Een flinke plaatselijke zwelling betekent overigens niet automatisch dat iemand ernstig allergisch is.
Alarmverschijnselen zijn onder andere:
- benauwdheid;
- zwelling van gezicht, mond of keel;
- galbulten over een groot deel van het lichaam;
- ernstige duizeligheid;
- flauwvallen.
Bij dergelijke klachten is direct medische hulp nodig. Mensen met een bekende ernstige insectenallergie moeten hun voorgeschreven adrenalinepen bij zich hebben.
Muggen: vooral niet krabben
Muggenbeten zijn meestal veel minder ernstig, maar kunnen behoorlijk jeuken.
Ook hierbij kan koelen verlichting geven. Probeer vooral niet te krabben, omdat kapotte huid gemakkelijker geïnfecteerd kan raken. Bij veel jeuk kan een apotheker adviseren over geschikte middelen, waaronder eventueel een antihistaminicum.
Voorkomen blijft uiteraard beter. Een insectenwerend middel, bedekkende lichte kleding en horren of muskietennetten kunnen helpen, vooral rond zonsopkomst en zonsondergang wanneer veel muggen actief zijn.
Warm of koud? Dit is makkelijk te onthouden
Een simpele vuistregel voor veel voorkomende zomerongemakken is:
Kwal of pieterman → warmte kan helpen.
Wesp, bij of mug → verkoelen.
Bij ernstige pijn, aanhoudende klachten, een steek in mond of keel, meerdere steken of symptomen van een allergische reactie is het verstandig medische hulp in te schakelen.
De meeste zomerbeten en -steken lopen gelukkig met eenvoudige eerste hulp goed af. Maar met de juiste behandeling voorkom je dat een vervelende ontmoeting op het strand of terras je vakantiedag onnodig verpest.
