Negen op de tien Spanjaarden zien corruptie als wijdverbreid probleem
Het vertrouwen van de Spaanse bevolking in de aanpak van corruptie staat onder grote druk. Uit een nieuwe Eurobarometer blijkt dat 92 procent van de ondervraagde Spanjaarden corruptie als wijdverbreid beschouwt. Het gemiddelde binnen de Europese Unie ligt met 71 procent aanzienlijk lager.
De cijfers zijn opgenomen in het landenhoofdstuk over Spanje van het rechtsstaatrapport van de Europese Commissie. Daarin worden onder meer de rechtspraak, corruptiebestrijding, mediavrijheid en het functioneren van democratische instellingen beoordeeld.
Meer dan de helft voelt zich persoonlijk geraakt
Van de Spaanse respondenten zegt 53 procent in het dagelijks leven persoonlijk gevolgen van corruptie te ondervinden. Binnen de gehele Europese Unie geldt dat voor gemiddeld 30 procent van de ondervraagden.
Ook onder ondernemers is het vertrouwen laag. Volgens het rapport beschouwt 85 procent van de Spaanse bedrijven corruptie als wijdverbreid, tegenover een Europees gemiddelde van 65 procent. Daarnaast zegt 62 procent dat corruptie een probleem vormt bij het zakendoen. In de hele EU ligt dat percentage gemiddeld op 37 procent.
Slechts 31 procent van de ondervraagde Spanjaarden vindt dat er voldoende succesvolle vervolgingen zijn om mensen van corrupte praktijken af te schrikken. Van de bedrijven denkt maar 18 procent dat omkoping van hoge functionarissen op passende wijze wordt bestraft.
Positie van Spanje verslechterd
Spanje behaalde in de Corruption Perceptions Index over 2025 een score van 55 op 100. Daarmee staat het land op de zeventiende plaats binnen de Europese Unie en op nummer 49 van de wereldranglijst.
In 2021 bedroeg de Spaanse score nog 61 punten. Volgens de beoordelingsmethode van de Europese Commissie wijst de daling van zes punten in vijf jaar op een duidelijke verslechtering van de corruptieperceptie. Het gaat hierbij om de manier waarop burgers, deskundigen en ondernemers corruptie ervaren, niet om een directe meting van het werkelijke aantal corruptiegevallen.
Anticorruptieplan nog beperkt uitgevoerd
De Spaanse regering keurde in augustus 2025 een nationaal anticorruptieplan goed. Daarin staan maatregelen voor strengere controles, betere bescherming van klokkenluiders, effectievere vervolging, het terughalen van crimineel vermogen en meer bewustwording.
Ook is een onafhankelijke autoriteit voor publieke integriteit aangekondigd. Deze instantie moet een centrale rol krijgen bij het voorkomen, controleren en vervolgen van corruptie. Daarnaast begon in september 2025 een aparte autoriteit voor de bescherming van klokkenluiders met haar werkzaamheden.
De Europese Commissie constateert echter dat de praktische toepassing van bestaande regels nog niet merkbaar is verbeterd. Omdat verschillende voorstellen nog in behandeling zijn, spreekt Brussel vooralsnog van beperkte vooruitgang.
Politieke druk rond regering-Sánchez
De publicatie verschijnt tijdens een politiek onrustige periode voor de regering van premier Pedro Sánchez. Zijn vrouw Begoña Gómez moet voor een jury verschijnen op verdenking van beïnvloeding en verduistering. Zij ontkent de beschuldigingen en stelt dat de zaak politiek is gemotiveerd.
Ook Sánchez’ broer David werd veroordeeld wegens bestuurlijk wangedrag en mag negen jaar lang geen openbaar ambt bekleden. Voormalig minister van Transport José Luis Ábalos kreeg daarnaast een gevangenisstraf van ruim 24 jaar in een corruptiezaak rond overheidscontracten voor mondkapjes tijdens de coronapandemie. Sánchez zelf is volgens Reuters niet als verdachte aangemerkt in deze onderzoeken.
Respect tussen politiek en rechtspraak
De Europese Commissie wijst tevens op de gespannen verhouding tussen delen van de politiek en de rechterlijke macht. Kritiek op rechterlijke uitspraken hoort bij een democratisch debat, maar mag volgens het rapport niet leiden tot aantasting van de rechterlijke onafhankelijkheid of het publieke vertrouwen.
Brussel benadrukt daarom dat de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht elkaar met wederzijds respect moeten behandelen om het functioneren van de constitutionele instellingen te beschermen.
De nieuwe cijfers laten vooral zien dat corruptie voor veel Spanjaarden niet langer als een incidenteel probleem wordt gezien. Hoewel verschillende hervormingen zijn aangekondigd, zal de uitvoering ervan bepalend zijn voor de vraag of het vertrouwen van burgers en ondernemers de komende jaren kan worden hersteld.
