Rekenkamer: 678 miljoen euro aan waterheffing in Andalusië niet besteed aan riolering en zuivering
De Cámara de Cuentas de Andalucía heeft vastgesteld dat de Andalusische overheid honderden miljoenen euro’s aan inkomsten uit de zogeheten waterheffing niet heeft gebruikt waarvoor deze bedoeld was: investeringen in waterzuivering en riolering.
Volgens het controleorgaan heeft de regering onder leiding van Juan Manuel Moreno Bonilla in 2024 nog altijd 678,28 miljoen euro op de balans staan die wel bij burgers is geïnd, maar niet is geïnvesteerd in waterinfrastructuur. De Rekenkamer kondigt aan dit jaar een apart rapport op te stellen over deze kloof tussen inkomsten en bestedingen.
Geld wel geïnd, maar niet ingezet
De waterheffing werd in 2010 ingevoerd om noodzakelijke investeringen in afvalwaterzuivering te financieren. Burgers betalen deze via hun waterrekening, met als doel het verbeteren van verouderde en tekortschietende systemen.
Uit de cijfers blijkt echter:
-
In 2023 was al 812,9 miljoen euro geïnd maar niet besteed
-
In 2024 werd hiervan slechts een deel uitgegeven
-
Resultaat: nog steeds 678,28 miljoen euro ongebruikt
Volgens de Rekenkamer wordt het geld dus niet structureel ingezet voor het doel waarvoor het is bedoeld, ondanks aanhoudende problemen met waterzuivering.
Kritiek: eerder “fraude”, later toch verhoogd
Opvallend is dat Moreno Bonilla het watercanon eerder zelf bestempelde als “fraude” en “massale misleiding”. Dat was een belangrijke reden om de heffing in 2022 af te schaffen.
Een jaar later werd deze echter opnieuw ingevoerd — en zelfs met 30% verhoogd.
Europa en rechters waarschuwen al langer
De situatie is extra zorgwekkend omdat Andalusië al jaren kampt met tekortschietende waterzuivering. Dit heeft geleid tot:
-
waarschuwingen van de Europese Commissie
-
gerechtelijke uitspraken
-
dreigende en opgelegde boetes
In december oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie dat Spanje herhaaldelijk de Europese richtlijn voor afvalwaterzuivering heeft geschonden, met name in tientallen stedelijke gebieden — vooral in Andalusië.
Brede kritiek: “ernstig probleem”
De Mesa Social del Agua noemt de situatie “zeer ernstig”. Volgens deze coalitie — waarin maatschappelijke, milieutechnische en economische organisaties samenwerken — behoort Andalusië tot de regio’s met de grootste achterstanden in waterzuivering.
Ook waterbedrijven en sectororganisaties slaan alarm. Zij wijzen erop dat investeringen in zuivering:
-
essentieel zijn voor waterkwaliteit
-
nodig zijn om milieuschade te voorkomen
-
verplicht zijn volgens Europese regelgeving
-
bovendien werkgelegenheid kunnen creëren
Vertrouwen van burgers onder druk
Volgens experts draait het probleem niet alleen om geld, maar ook om vertrouwen.
Wanneer burgers betalen voor een specifiek doel — zoals waterzuivering — verwachten zij dat dit geld daar ook daadwerkelijk aan wordt besteed. Als dat niet gebeurt, tast dit de geloofwaardigheid van het systeem aan.
👉 “De waterrekening mag geen algemene pot worden voor andere beleidsdoelen,” stellen deskundigen.
Gebrek aan transparantie
De Rekenkamer heeft de Andalusische overheid bovendien aangesproken op het ontbreken van duidelijke rapportages over de besteding van de middelen, zoals wettelijk verplicht is.
Pas na deze waarschuwing publiceerde de regering alsnog financiële gegevens over de stand van zaken eind 2023.
Conclusie
De kern van de kritiek is duidelijk:
👉 Burgers betalen voor waterzuivering
👉 Maar een groot deel van het geld wordt niet daarvoor gebruikt
Met een nog altijd openstaand bedrag van honderden miljoenen euro’s en aanhoudende milieuproblemen, lijkt een structurele oplossing voorlopig nog niet in zicht.
