Spanje dreigt 1,8 miljoen mensen in werkende leeftijd te verliezen: personeelstekort wordt groter

Spanje staat de komende decennia voor een grote verandering op de arbeidsmarkt. Tussen 2030 en 2050 kan het aantal inwoners tussen 16 en 64 jaar met ongeveer 1,8 miljoen afnemen. Tegelijkertijd komen er naar verwachting bijna 4,8 miljoen 65-plussers bij.

Dat blijkt uit een analyse van Fundación Adecco op basis van de nieuwste bevolkingsprognoses van het Spaanse statistiekbureau INE. De ontwikkeling kan grote gevolgen hebben voor bedrijven, pensioenen en sectoren die nu al moeite hebben voldoende personeel te vinden.

Spanje vergrijst in hoog tempo

In 2030 telt Spanje naar verwachting ongeveer 33,4 miljoen inwoners tussen 16 en 64 jaar. Rond 2033 wordt met circa 33,7 miljoen het hoogste punt bereikt.

Daarna begint deze bevolkingsgroep te krimpen. In 2050 blijven naar verwachting ongeveer 31,6 miljoen mensen van 16 tot 64 jaar over.

Dat betekent een afname van ongeveer 5,4 procent ten opzichte van 2030.

Tegelijkertijd groeit juist de oudere bevolking sterk.

Het aantal inwoners boven de 64 jaar stijgt volgens de prognose van ongeveer 11,5 miljoen in 2030 naar 16,3 miljoen in 2050. Dat is een toename van bijna 42 procent.

Babyboomgeneratie verlaat arbeidsmarkt

Een belangrijke oorzaak is dat grote generaties die in de jaren zestig en zeventig zijn geboren de komende decennia de pensioenleeftijd bereiken.

Daartegenover staan veel kleinere generaties jongeren. Spanje kent al jaren een zeer laag geboortecijfer, waardoor minder jongeren de arbeidsmarkt betreden dan oudere werknemers deze verlaten.

Fundación Adecco verwacht daarom dat de generatiewisseling onvoldoende is om alle vertrekkende werknemers te vervangen.

Meer vacatures, minder beschikbare werknemers

Voor Spaanse bedrijven kan dit het steeds moeilijker maken om personeel te vinden.

Dat probleem is nu al zichtbaar in sectoren zoals:

• horeca en toerisme;
• bouw;
• transport;
• landbouw;
• gezondheidszorg;
• techniek;
• bepaalde gespecialiseerde beroepen.

Wanneer de potentiële beroepsbevolking verder afneemt, kan de concurrentie tussen bedrijven om werknemers toenemen.

Tegelijkertijd moeten relatief minder werkenden bijdragen aan de financiering van pensioenen en andere sociale voorzieningen voor een steeds grotere oudere bevolking.

Vooral toerisme merkt personeelstekort al

Voor Spanje is de ontwikkeling extra belangrijk vanwege de enorme toeristische sector.

Hotels, restaurants en andere horecabedrijven hebben de afgelopen jaren steeds vaker moeite om voldoende werknemers te vinden.

Alleen al binnen de Spaanse horeca zullen naar verwachting bijna 300.000 werknemers de komende jaren de pensioenleeftijd bereiken.

Voor een land waar toerisme een van de belangrijkste economische sectoren vormt, kan een structureel tekort aan personeel daardoor een steeds groter probleem worden.

Buitenlandse werknemers steeds belangrijker

Buitenlandse werknemers spelen nu al een belangrijke rol.

In het tweede kwartaal van 2026 werkten volgens de gegevens die Hosteltur aanhaalt 793.114 werknemers met een buitenlandse nationaliteit in de Spaanse toeristische sector.

Dat waren er 9,4 procent meer dan een jaar eerder.

Fundación Adecco verwacht daarom dat arbeidsmigratie een deel van het toekomstige personeelstekort zal moeten opvangen.

De organisatie pleit daarbij voor gereguleerde migratie die beter wordt afgestemd op beroepen waarin daadwerkelijk personeel nodig is.

Opleiden vóór werknemers naar Spanje komen

Adecco stelt onder meer voor om sterker samen te werken met scholen, beroepsopleidingen en universiteiten in landen waar toekomstige werknemers vandaan komen.

Diploma’s en beroepskwalificaties zouden bovendien sneller moeten worden erkend.

Daardoor zouden buitenlandse werknemers sneller aan het werk kunnen in beroepen waarvoor Spanje onvoldoende eigen personeel beschikbaar heeft.

Oudere werknemers worden onmisbaar

De oplossing ligt volgens Adecco echter niet alleen bij migratie.

Ook werknemers tussen 50 en 64 jaar blijven een zeer belangrijke groep.

In 2030 behoren naar verwachting ongeveer 11,8 miljoen mensen tot deze leeftijdsgroep. Zelfs in 2050 zijn dat nog circa 10,3 miljoen.

Daarmee vertegenwoordigen 50- tot 64-jarigen in 2050 nog altijd bijna een derde van alle inwoners in de traditionele werkende leeftijd.

Opvallend is dat deze groep ook dan groter blijft dan de jongere generatie.

In 2050 telt Spanje naar verwachting ongeveer 10,3 miljoen mensen tussen 50 en 64 jaar, tegenover circa 8,2 miljoen tussen 20 en 34 jaar.

Langer werken en omscholen

Volgens Fundación Adecco wordt het daarom steeds belangrijker om oudere werknemers langer voor de arbeidsmarkt te behouden.

Dat betekent niet uitsluitend de pensioenleeftijd verhogen.

Bedrijven kunnen volgens de organisatie ook inzetten op:

• flexibeler werken;
• aanpassing van functies;
• scholing en omscholing;
• digitale vaardigheden;
• geleidelijke overgang naar pensioen;
• tegengaan van leeftijdsdiscriminatie.

Ervaren werknemers beschikken over kennis die moeilijk te vervangen kan zijn wanneer grote aantallen mensen tegelijkertijd met pensioen gaan.

Kunstmatige intelligentie kan personeelstekort deels opvangen

Een derde mogelijke oplossing ligt bij digitalisering, automatisering en kunstmatige intelligentie.

Wanneer dezelfde hoeveelheid werk met minder mensen kan worden uitgevoerd, kan een hogere productiviteit een deel van de demografische krimp compenseren.

Dat betekent niet automatisch dat AI werknemers volledig vervangt. Fundación Adecco ziet technologie vooral als middel om werknemers productiever te maken en werkzaamheden anders te organiseren.

Niet alleen tekort aan mensen, maar ook verkeerde opleidingen

Spanje kampt bovendien met een ander probleem: de vaardigheden van werkzoekenden sluiten niet altijd aan op wat bedrijven zoeken.

Er kunnen tegelijkertijd werklozen én moeilijk vervulbare vacatures bestaan.

Daarom wordt meer nadruk gelegd op beroepsopleidingen, omscholing en samenwerking tussen bedrijven en onderwijsinstellingen.

Vooral de Spaanse Formación Profesional, vergelijkbaar met beroepsonderwijs, kan daarbij een grotere rol krijgen.

Grote gevolgen voor Spaanse economie

De demografische verandering is daarmee veel meer dan alleen een pensioenkwestie.

Wanneer minder mensen beschikbaar zijn om te werken, kan dat gevolgen hebben voor economische groei, belastinginkomsten, dienstverlening en de mogelijkheid van bedrijven om uit te breiden.

Tegelijkertijd stijgen de uitgaven aan pensioenen en zorg doordat het aantal ouderen sterk toeneemt.

Het Spaanse statistiekbureau INE verwacht eveneens dat het aandeel ouderen de komende decennia fors stijgt. Momenteel is ongeveer 21 procent van de bevolking 65 jaar of ouder.

Spanje zal arbeidsmarkt anders moeten organiseren

De cijfers betekenen niet dat Spanje in 2050 letterlijk 1,8 miljoen werknemers minder heeft. Het gaat om 1,8 miljoen minder inwoners in de leeftijdsgroep van 16 tot 64 jaar, waarvan niet iedereen daadwerkelijk werkt.

Maar de richting is duidelijk.

Spanje krijgt te maken met een ouder wordende bevolking en een relatief kleinere groep potentiële werknemers.

Volgens Fundación Adecco zal het land daarom meerdere oplossingen tegelijkertijd nodig hebben: meer mensen aan het werk krijgen, oudere werknemers langer behouden, gericht buitenlandse werknemers aantrekken, beter opleiden en de productiviteit verhogen met technologie en kunstmatige intelligentie.