Spanje sluit luchtruim voor militaire vluchten rond conflict Iran
Spanje heeft zijn luchtruim gesloten voor militaire vliegtuigen die direct of indirect betrokken zijn bij de Amerikaanse en Israëlische operatie tegen Iran. Volgens de regering is dit een uitzonderlijke maatregel, bedoeld om geen steun te verlenen aan een militaire actie zonder internationaal mandaat.
In het kort
- Spanje weigert militaire vluchten die verband houden met de operatie tegen Iran
- Ook tankvliegtuigen en toestellen van andere NAVO-landen krijgen geen toegang
- Alleen noodvluchten vormen een uitzondering
- Amerikaanse tankvliegtuigen zijn verplaatst naar o.a. Frankrijk en Duitsland
- Spanje blijft wel actief binnen NAVO-missies
Strikte koers van Madrid
Premier Pedro Sánchez maakte het besluit bekend in het parlement. Alle vluchtplannen die verband houden met de operatie worden geweigerd, inclusief tankvliegtuigen die andere toestellen bijtanken.
De maatregel geldt niet alleen voor vluchten vanaf Amerikaanse bases in Rota en Morón, maar ook voor toestellen van andere NAVO-landen die betrokken zijn bij de operatie. Alleen vliegtuigen in nood mogen nog gebruikmaken van het Spaanse luchtruim.
Geen deelname zonder internationaal mandaat
De Spaanse regering had eerder al duidelijk gemaakt niet te willen deelnemen aan militaire acties zonder goedkeuring van internationale organisaties zoals de VN, NAVO of EU. Daarmee kiest Spanje voor een zelfstandige koers binnen Europa.
Deze houding kan spanningen opleveren met de Verenigde Staten. President Donald Trump waarschuwde eerder dat landen die Amerikaanse operaties hinderen mogelijk te maken krijgen met handelsmaatregelen.
Voorafgaand aan de aanval op 28 februari werd nog overleg gevoerd tussen Madrid en Washington. De VS onderzochten of zware bommenwerpers tijdelijk op de basis Morón konden worden gestationeerd, maar Spanje wees dit af vanwege het ontbreken van een internationaal mandaat.
Gevolgen voor militaire operaties
Door het besluit moesten ongeveer vijftien Amerikaanse tankvliegtuigen Spanje verlaten en uitwijken naar Frankrijk en Duitsland. Hierdoor moeten Amerikaanse bommenwerpers langere routes vliegen, bijvoorbeeld via Frankrijk of om het Iberisch schiereiland heen.
Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben inmiddels een deel van de logistieke rol overgenomen. Zo worden Britse bases gebruikt voor defensieve missies en tanken Amerikaanse toestellen bij boven de Middellandse Zee vanuit Franse bases.
Spanje blijft NAVO-bondgenoot
Ondanks de weigering om mee te werken aan de aanval, blijft Spanje zijn verplichtingen binnen de NAVO nakomen. Zo helpen Amerikaanse schepen die in Spanje gestationeerd zijn bij het onderscheppen van raketten, en blijft de Spaanse luchtverdediging actief in Turkije.
Daarnaast heeft Spanje militaire middelen ingezet in de oostelijke Middellandse Zee ter bescherming van EU-lidstaat Cyprus.
Balans tussen neutraliteit en samenwerking
Spanje probeert een evenwicht te bewaren: geen steun aan een aanval zonder internationaal mandaat, maar wel trouw blijven aan NAVO- en EU-verplichtingen. Experts waarschuwen dat dit evenwicht onder druk kan komen te staan als het conflict verder escaleert.
