Wonen in Spanje zonder werk? Zo kun je toch toegang krijgen tot de openbare gezondheidszorg

Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen maar daar niet werken en ook niet via bijvoorbeeld een pensioen of andere regeling verzekerd zijn, kunnen in bepaalde gevallen tegen betaling gebruikmaken van de Spaanse openbare gezondheidszorg. Dat kan via het Convenio Especial de Prestación de Asistencia Sanitaria.

Deze regeling is vooral interessant voor mensen die naar Spanje emigreren maar nog geen recht hebben op zorg via de Spaanse sociale zekerheid of via hun land van herkomst.

De landelijke tarieven bedragen momenteel 60 euro per maand voor personen jonger dan 65 jaar en 157 euro per maand vanaf 65 jaar. Een autonome regio kan het bedrag verhogen wanneer aanvullende regionale zorg in de overeenkomst wordt opgenomen.

Wat is het Convenio Especial?

Het Convenio Especial is geen particuliere zorgverzekering, maar een overeenkomst met de Spaanse overheid waarmee je tegen een maandelijkse bijdrage toegang krijgt tot het Sistema Nacional de Salud (SNS), het openbare zorgstelsel van Spanje.

De regeling is bedoeld voor mensen die in Spanje wonen maar niet op een andere manier recht hebben op publiek gefinancierde gezondheidszorg.

Een belangrijk voordeel is dat er geen medische selectie plaatsvindt. Bestaande gezondheidsproblemen zijn dus geen reden om iemand te weigeren. Nadat de overeenkomst officieel is afgesloten, gaat deze vanaf diezelfde dag in.

Wie kan de regeling aanvragen?

Er gelden drie belangrijke voorwaarden.

Je moet:

• minimaal één jaar aaneengesloten daadwerkelijk in Spanje hebben gewoond direct voorafgaand aan de aanvraag;
• op het moment van de aanvraag bij een Spaanse gemeente staan ingeschreven via het empadronamiento;
• geen recht hebben op openbare gezondheidszorg via een andere regeling, bijvoorbeeld via de Spaanse sociale zekerheid, Europese regelgeving of een internationaal verdrag.

Het Convenio Especial is daardoor niet bedoeld als algemene vervanging van een zorgverzekering voor iedere buitenlander die naar Spanje verhuist.

Wanneer heb je het meestal niet nodig?

Wie in Spanje werkt en sociale premies afdraagt, krijgt doorgaans via de Seguridad Social toegang tot het openbare zorgstelsel.

Ook Nederlanders en Belgen die vanuit hun eigen land recht houden op gezondheidszorg kunnen soms gebruikmaken van het S1-formulier. Dat is bijvoorbeeld relevant voor bepaalde gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden.

Het is daarom belangrijk eerst te controleren of er al recht op Spaanse publieke zorg bestaat voordat een Convenio Especial wordt aangevraagd.

Wat kost het?

De prijs wordt landelijk vastgesteld en is afhankelijk van de leeftijd:

Jonger dan 65 jaar: €60 per maand
65 jaar en ouder: €157 per maand

Voor twee personen jonger dan 65 jaar betekent dit een gezamenlijke basisbijdrage van 120 euro per maand.

De hoogte van de bijdrage is niet afhankelijk van inkomen of medische voorgeschiedenis. Autonome regio’s mogen wel een hogere bijdrage vragen wanneer zij extra regionale voorzieningen aan de overeenkomst toevoegen.

Welke zorg wordt vergoed?

Met het Convenio Especial krijg je toegang tot een groot deel van de reguliere Spaanse openbare gezondheidszorg.

Daaronder vallen onder meer:

• huisartsenzorg;
• medisch specialisten;
• onderzoeken en behandelingen;
• ziekenhuisopnames;
• operaties;
• zorg tijdens een ziekenhuisopname;
• andere zorg uit het gemeenschappelijke basispakket van het Spaanse nationale zorgstelsel.

Medicijnen niet inbegrepen

Er is wel een belangrijk verschil met mensen die via de normale Spaanse sociale zekerheid verzekerd zijn.

Voor bepaalde voorzieningen betaalt iemand met een Convenio Especial 100 procent van de kosten zelf. Dit geldt volgens het Spaanse ministerie van Volksgezondheid voor:

• geneesmiddelen die buiten het ziekenhuis worden verstrekt;
• bepaalde orthopedische hulpmiddelen;
• dieetproducten die normaal onder een zorgregeling kunnen vallen;
• niet-spoedeisend ziekenvervoer.

Dat is iets om rekening mee te houden wanneer je het Convenio Especial vergelijkt met een particuliere verzekering.

Ook zorg buiten de eigen regio

Wie deelneemt aan de regeling kan ook tijdens een tijdelijk verblijf in andere Spaanse autonome regio’s gebruikmaken van het openbare zorgstelsel.

Voor tijdelijke reizen naar andere EU- en EER-landen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk kan onder voorwaarden een voorlopig vervangend zorgcertificaat via het Spaanse INSS worden verkregen.

Waar vraag je het Convenio Especial aan?

De aanvraag loopt via de gezondheidsdienst van de autonome regio waarin je staat ingeschreven.

Wie bijvoorbeeld in de regio Valencia woont, krijgt te maken met de Generalitat Valenciana, terwijl inwoners van Andalusië, Catalonië, de Balearen of de Canarische Eilanden bij hun eigen regionale gezondheidsdienst moeten zijn.

De precieze aanvraagprocedure en benodigde documenten kunnen per regio verschillen.

In ieder geval moet worden aangetoond wie je bent, waar je woont, hoelang je al in Spanje verblijft en dat je niet via een andere regeling recht hebt op publiek gefinancierde gezondheidszorg.

Interessante mogelijkheid voor emigranten zonder zorgdekking

Voor Nederlanders en Belgen die permanent in Spanje willen wonen maar nog niet werken, nog geen pensioen ontvangen en geen ander recht op publieke gezondheidszorg hebben, kan het Convenio Especial een interessante oplossing zijn.

Vooral voor mensen jonger dan 65 jaar is het tarief van 60 euro per maand opvallend. Daar staat tegenover dat onder andere medicijnen buiten het ziekenhuis volledig voor eigen rekening blijven.

Wie naar Spanje verhuist, doet er daarom verstandig aan eerst te onderzoeken op welke grond hij of zij recht op zorg heeft. Pas daarna kan een goede vergelijking worden gemaakt tussen het Convenio Especial en een particuliere Spaanse zorgverzekering.