Zee trekt plotseling terug bij Xàbia en Cullera door zeldzame meteotsunami
Badgasten aan de kust van de Comunitat Valenciana kregen zondag een bijzonder natuurverschijnsel te zien. Bij onder meer Xàbia en Cullera trok de zee zich binnen korte tijd plotseling enkele meters terug, waarna het water met kracht terugkeerde. Volgens de Spaanse weerdienst Aemet ging het om een zogeheten meteotsunami.
Geen aardbeving, maar een plotselinge luchtdrukverandering
Een meteotsunami lijkt op een gewone tsunami, maar heeft een heel andere oorzaak. Er is geen aardbeving onder zee nodig. Het verschijnsel ontstaat door snelle veranderingen in de luchtdruk boven het water.
Wanneer warme lucht plotseling wordt verdrongen door koude lucht of zware onweersbuien, kunnen sterke drukschommelingen ontstaan. Die verplaatsen zich over het zeeoppervlak en kunnen het water eerst snel laten zakken en vervolgens opnieuw laten stijgen.
Extreme hitte gevolgd door plotselinge weersomslag
Aan het verschijnsel ging een periode met zeer hoge temperaturen vooraf. Daarna trok een koufront over de regio.
Juist de combinatie van warme, vochtige lucht en een abrupte weersverandering kan krachtige windstoten, onweersbuien en sterke luchtdrukverschillen veroorzaken.
De afgelopen dagen werden in delen van de regio Valencia bovendien windstoten van meer dan 150 kilometer per uur gemeld.
Water kan in havens extra sterk stijgen
Op open zee blijven de veranderingen vaak beperkt, maar in smalle baaien en havens kan het effect veel sterker worden.
De vorm van een haven kan de golf als het ware versterken. Daardoor kan een relatief kleine verandering van enkele centimeters uiteindelijk leiden tot een plotseling verschil in waterniveau van een meter of meer.
Dat kan gevaarlijke situaties veroorzaken. Boten kunnen door het snel wegtrekkende water op de bodem terechtkomen, meertouwen kunnen breken en bij het terugstromen van het water kunnen sterke stromingen en draaikolken ontstaan.
Vooral rond de Middellandse Zee
Kleine meteotsunami’s komen langs de Spaanse Middellandse Zeekust vaker voor dan veel mensen denken. Vooral tussen mei en september worden regelmatig schommelingen van enkele tientallen centimeters gemeten.
Het bekendste gebied in Spanje is Ciutadella op Menorca, waar de langgerekte haven het water extra kan opstuwen. Ook langs de kust van Valencia, Alicante, Castellón en Catalonië kan het verschijnsel voorkomen.
Zie je de zee plotseling terugtrekken? Ga weg van de kust
Wie op het strand merkt dat de zee onverwacht en snel terugtrekt, wordt geadviseerd niet naar het water toe te lopen om te kijken.
Ga juist verder van de kust of zoek een hoger gelegen plek op. Het water kan namelijk korte tijd later onverwacht en met veel kracht terugkeren.
