Zwerfhonden in Spanje: het stille probleem achter de zonnige buitenkant

Wie door Spanje reist, ziet vooral zon, terrasjes, stranden, bergen en witte dorpen. Maar achter dat mooie beeld schuilt ook een minder vrolijke werkelijkheid: Spanje heeft nog steeds een groot probleem met verlaten honden en katten.

Volgens de Fundación Affinity werden in 2024 meer dan 292.000 honden en katten opgevangen door Spaanse asielen en dierenbeschermingsorganisaties. Daarvan waren ruim 173.000 honden en ruim 118.000 katten. Dat betekent dat dierenopvang in Spanje nog altijd dagelijks met enorme aantallen verlaten of gevonden dieren te maken heeft.

Toch betekent dit niet dat je overal in Spanje roedels zwerfhonden op straat ziet lopen. In veel dorpen en steden worden gevonden honden opgehaald door een gemeentelijke opvang, een protectora of een particuliere stichting. Daardoor speelt het probleem zich vaak minder zichtbaar af: niet op het plein, maar achter de hekken van overvolle asielen.

Waarom worden honden in Spanje achtergelaten?

De redenen zijn verschillend. Volgens de Fundación Affinity spelen onder andere ongewenste nestjes, gedragsproblemen, economische problemen, verlies van interesse en het einde van het jachtseizoen een rol. Vooral dat laatste raakt bekende Spaanse rassen zoals de galgo en podenco, honden die traditioneel veel voor de jacht worden gebruikt.

Veel honden die in de opvang belanden zijn geen agressieve of “moeilijke” honden. Vaak zijn het jonge, sociale of juist angstige dieren die simpelweg geen thuis meer hebben. Sommige zijn verdwaald, andere zijn bewust achtergelaten. Het ontbreken van een chip maakt het vaak moeilijk om de eigenaar terug te vinden.

Asielen zitten vaak vol

In Spanje bestaan zowel gemeentelijke opvangcentra als particuliere dierenstichtingen. Vooral de particuliere opvangcentra draaien vaak op vrijwilligers, donaties en adopties. Zij zorgen voor voeding, medische hulp, sterilisatie, vaccinaties en herplaatsing. Maar de toestroom blijft groot, waardoor veel opvangplekken structureel onder druk staan.

Vooral in landelijke gebieden, bij finca’s, oude boerderijen en jachtgebieden, worden regelmatig honden gevonden. Dat kunnen pups zijn uit ongewenste nestjes, maar ook volwassen honden die niet meer gewenst zijn.

Nieuwe dierenwelzijnswet

Spanje heeft sinds 2023 een nationale dierenwelzijnswet die bedoeld is om mishandeling, verwaarlozing en het achterlaten van dieren beter aan te pakken. De wet bracht strengere regels rond huisdieren, identificatie en verkoop. Tegelijk is er kritiek omdat jachthonden niet op dezelfde manier onder alle bescherming vallen, terwijl juist galgo’s en podenco’s vaak genoemd worden in het Spaanse zwerfhondenprobleem.

Wat kun je doen als je een zwerfhond ziet in Spanje?

Raak een onbekende hond niet zomaar aan, zeker niet als hij bang, gewond of erg mager is. Maak indien mogelijk een foto, noteer de locatie en neem contact op met de lokale politie, gemeente, dierenambulance of een plaatselijke protectora de animales. In dorpen weten buren, cafés of winkels vaak ook welke stichting actief is in de omgeving.

Wie in Spanje woont en wil helpen, kan adopteren, tijdelijk opvangen, doneren of vrijwilliger worden. Adoptie is mooi, maar moet wel verantwoord gebeuren: een hond uit de opvang kan tijd, rust en begeleiding nodig hebben.

Conclusie

Zwerfhonden in Spanje zijn niet overal zichtbaar, maar het probleem is groot. Achter veel Spaanse asielhekken zitten honden die ooit een eigenaar hadden, maar nu wachten op een tweede kans. Spanje is voor veel mensen een land van vrijheid en zon, maar voor duizenden honden begint vrijheid pas wanneer iemand de deur van het asiel opent.