Spanje opent steeds meer klimaatschuilplaatsen tegen extreme hitte
Door de toenemende hitte openen steeds meer Spaanse gemeenten zogenoemde refugios climáticos: koele openbare plekken waar inwoners gratis terechtkunnen tijdens hete dagen.
Het gaat meestal niet om nieuwe gebouwen, maar om bestaande locaties die tijdelijk een extra functie krijgen. Denk aan bibliotheken, buurthuizen, musea, sporthallen, gemeentelijke gebouwen en soms ook winkelcentra.
Wat is een refugio climático?
Een klimaatschuilplaats is een toegankelijke plek waar mensen even kunnen ontsnappen aan de hitte. De ruimte is koel, gratis toegankelijk en bij voorkeur dicht bij huis.
Vaak zijn er zitplaatsen, drinkwater en een binnentemperatuur van ongeveer 26 tot 27 graden. Vooral voor ouderen, jonge kinderen, zwangere vrouwen, mensen met gezondheidsproblemen en mensen zonder goede koeling thuis kan zo’n plek belangrijk zijn.
Waarom zijn deze plekken nodig?
Spanje krijgt steeds vaker te maken met lange en intense hitteperiodes. Vooral in steden kan de temperatuur extra hoog oplopen doordat asfalt, beton en stenen gebouwen warmte vasthouden.
In dichtbebouwde wijken zonder veel bomen of schaduw blijft het ook ’s avonds en ’s nachts warm. Daardoor krijgen kwetsbare mensen minder kans om te herstellen van de hitte.
Een klimaatschuilplaats kan dan letterlijk een veilige plek zijn om af te koelen.
Barcelona loopt voorop
Barcelona is een van de steden die het verst is met dit systeem. De stad heeft inmiddels honderden klimaatschuilplaatsen, zowel binnen als buiten. Veel inwoners hebben daardoor binnen korte loopafstand een koele plek in de buurt.
Ook andere steden, zoals Zaragoza, Valladolid en Jerez de la Frontera, breiden hun netwerk uit met gekoelde gemeentelijke gebouwen, buurtcentra, drinkwaterpunten en schaduwplekken.
Nog niet overal geregeld
Toch is het systeem nog niet overal even goed ontwikkeld. Volgens het artikel hebben slechts 16 van de 52 Spaanse provinciehoofdsteden al een duidelijk netwerk van klimaatschuilplaatsen.
De Spaanse regering wil daarom werken aan een landelijker systeem, waarbij ook overheidsgebouwen kunnen worden opengesteld tijdens hittegolven. Vooral kwetsbare wijken moeten daarbij prioriteit krijgen.
Ook Nederland en België volgen
Klimaatschuilplaatsen zijn niet langer alleen een Spaans thema. Ook in Nederland en België ontstaan steeds meer initiatieven.
Amsterdam opende deze zomer bijvoorbeeld koelteplekken waar mensen gratis terechtkunnen voor schaduw, water en rust. In België bestaan al langer hitte- en ozonplannen, en gemeenten werken steeds vaker met lokale koelteplekken.
De boodschap is duidelijk: extreme hitte wordt ook in Noordwest-Europa een serieus volksgezondheidsprobleem.
Wat betekent dit voor inwoners en vakantiegangers?
Wie in Spanje woont of er op vakantie is, doet er goed aan om bij extreme hitte de website van de gemeente te bekijken. Vaak staat daar een kaart met beschikbare klimaatschuilplaatsen, drinkwaterpunten en schaduwrijke plekken.
Zeker bij code geel, oranje of rood is het verstandig om het rustig aan te doen, voldoende te drinken en het heetste deel van de dag te vermijden.
Conclusie
Klimaatschuilplaatsen worden een steeds belangrijker onderdeel van het Spaanse hittebeleid. Ze bieden geen oplossing voor klimaatverandering zelf, maar wel directe bescherming voor mensen die kwetsbaar zijn tijdens extreme hitte.
Spanje loopt hierin voorop, maar Nederland en België volgen snel. Want verkoeling wordt steeds minder een luxe en steeds meer een basisvoorziening.
