Een derde van medische apparatuur in Spaanse ziekenhuizen is verouderd

Een groot deel van de medische apparatuur in Spaanse ziekenhuizen is inmiddels te oud. Ongeveer 33 procent van de ziekenhuistechnologie in Spanje is ouder dan tien jaar. Dat is ruim drie keer zoveel als volgens internationale richtlijnen wenselijk is. Experts waarschuwen dat de veroudering gevolgen kan hebben voor diagnoses, patiëntveiligheid, onderhoudskosten en wachtlijsten.

Volgens internationale aanbevelingen zou maximaal 10 procent van medische apparatuur ouder dan tien jaar mogen zijn. In Spanje ligt dat percentage dus veel hoger.

Vooral röntgen- en mammografieapparatuur sterk verouderd

De problemen verschillen per type apparatuur. Vooral bij conventionele radiologie is de situatie opvallend: 66 procent van de apparatuur is ouder dan tien jaar.

Ook bij andere medische technologie zijn de percentages hoog:

• 53 procent van de mammografieapparatuur is ouder dan tien jaar;

• 46 procent van de endoscopie-installaties wordt als verouderd beschouwd;

• 38 procent van de digitale contrastinjectiesystemen voor onder andere CT- en MRI-onderzoek is aan vervanging toe.

Volgens radiologen betekent oudere apparatuur niet automatisch dat deze onveilig is, maar nieuwere machines bieden vaak betere beeldkwaliteit, lagere stralingsbelasting en meer mogelijkheden om afwijkingen nauwkeurig te onderzoeken.

Zo kunnen moderne CT-scanners onderzoeken uitvoeren met minder straling. Ook nieuwere MRI-scanners bieden voordelen voor patiënten. Een bredere opening van bijvoorbeeld 70 centimeter in plaats van 60 centimeter kan een onderzoek aanzienlijk comfortabeler maken, vooral voor mensen die last hebben van claustrofobie.

Meer storingen en langere wachttijden

Verouderde apparatuur zorgt daarnaast voor hogere onderhoudskosten. Volgens de Spaanse federatie van bedrijven in gezondheidstechnologie Fenin kunnen de jaarlijkse onderhoudskosten vanaf het derde levensjaar van apparatuur gemiddeld met ongeveer 16 procent per jaar toenemen.

Ook blijkt preventief onderhoud niet overal voldoende te worden uitgevoerd. Afhankelijk van het type apparatuur zou bij 20 tot 60 procent onvoldoende bewijs bestaan dat noodzakelijk preventief onderhoud daadwerkelijk plaatsvindt.

Wanneer machines vaker uitvallen, kunnen onderzoeken en behandelingen worden uitgesteld. Dat kan uiteindelijk bijdragen aan langere wachtlijsten in Spaanse ziekenhuizen.

Europese miljoenen hielpen, maar lossen probleem niet op

Spanje kreeg de afgelopen jaren een flinke financiële impuls via het zogenoemde INVEAT-plan. Met ongeveer 796 miljoen euro aan Europese middelen konden 868 grote medische apparaten worden vernieuwd.

Daarmee werden onder andere oude CT-scanners, MRI-apparatuur, lineaire versnellers, PET-CT-scanners en apparatuur voor vaatonderzoek vervangen.

Tussen 2021 en 2022 zorgde het programma ervoor dat de veroudering van het Spaanse technologiepark met ongeveer tien procentpunten afnam.

Deskundigen waarschuwen echter dat zulke eenmalige investeringsprogramma’s niet voldoende zijn. Zodra bijzondere fondsen stoppen, dreigt de veroudering opnieuw snel toe te nemen.

Meer dan helft mogelijk verouderd in 2033

Volgens deskundigen kan bij ongewijzigd beleid in 2033 meer dan 50 procent van de medische apparatuur in Spanje verouderd zijn.

Daarom pleiten de Spaanse Vereniging voor Medische Radiologie (SERAM) en Fenin voor een structureel vernieuwingsbeleid. Zij stellen een jaarlijkse zogenoemde duurzame vernieuwingsgraad van ongeveer 11,2 procent voor.

Het uiteindelijke doel is dat ongeveer 60 procent van de apparatuur jonger dan vijf jaar is en maximaal 10 procent ouder dan tien jaar.

Grote regionale verschillen

Een bijkomend probleem is dat Spanje geen volledig openbaar nationaal register heeft waarin niet alleen staat hoeveel medische apparaten iedere regio bezit, maar ook hoe oud ze zijn en hoe intensief ze worden gebruikt.

Daardoor is moeilijk vast te stellen welke ziekenhuizen en regio’s het meest dringend nieuwe apparatuur nodig hebben.

Experts vrezen hierdoor ook regionale ongelijkheid. De kwaliteit en nauwkeurigheid van medische beeldvorming zou volgens hen niet afhankelijk mogen zijn van de plaats waar iemand woont.

De Spaanse regering heeft onlangs nog ruim 185 miljoen euro aangekondigd voor verdere investeringen in hoogwaardige medische technologie. Deskundigen vinden dergelijke investeringen noodzakelijk, maar benadrukken dat vernieuwing niet afhankelijk moet blijven van tijdelijke steunprogramma’s.

Volgens hen moet Spanje overstappen naar een systeem waarbij medische apparatuur continu en volgens een vaste langetermijnplanning wordt vervangen, omdat moderne technologie inmiddels een essentiële rol speelt bij diagnose en behandeling in ziekenhuizen.