Spanje wil strengere regels voor datacenters vanwege energie- en waterverbruik

De Spaanse regering wil strengere voorwaarden stellen aan de snelle uitbreiding van datacenters. Premier Pedro Sánchez zegt dat Spanje wil profiteren van de groei van kunstmatige intelligentie en digitale infrastructuur, maar dat nieuwe datacenters niet onbeperkt beslag mogen leggen op elektriciteit, water en capaciteit van het stroomnet.
Volgens Sánchez groeit de vraag naar energie voor datacenters sneller dan eerder werd verwacht. De regering wil daarom dat de sector zich ontwikkelt binnen de mogelijkheden van het Spaanse elektriciteitsnet en tegelijkertijd economisch, sociaal en ecologisch duurzaam blijft.
Strenge eisen aan energie en water
De Spaanse regering presenteerde eind augustus een ontwerp voor een nieuw Koninklijk Besluit met specifieke eisen voor grote datacenters. Het voorstel is nog onderdeel van het wetgevingsproces en is dus niet hetzelfde als reeds definitief ingevoerde regelgeving.
Volgens het ontwerp moeten datacenters met een aansluitvermogen vanaf 1 megawatt onder meer voldoen aan strengere normen voor:
- energie-efficiëntie;
- waterverbruik en koeling;
- gebruik van hernieuwbare energie;
- digitale veiligheid en Europese digitale soevereiniteit;
- de economische en maatschappelijke bijdrage van een project.
Een belangrijk onderdeel is dat datacenters uiteindelijk tot de hoogste Europese efficiëntieklasse moeten behoren voor zowel energie- als watergebruik.
Minimaal 80 procent gekoppeld aan nieuwe groene stroom
De regering stelt daarnaast voor dat 80 procent van het elektriciteitsverbruik van grote datacenters ieder uur wordt ondersteund door nieuw toegevoegde hernieuwbare elektriciteitsproductie. Het doel hiervan is te voorkomen dat de sterk stijgende vraag van datacenters vooral wordt opgevangen door bestaande elektriciteitsproductie of extra fossiele energie.
Datacenters gebruiken grote hoeveelheden elektriciteit voor servers, opslag en vooral koeling. Door de sterke groei van kunstmatige intelligentie neemt die energievraag verder toe.
Druk op het Spaanse stroomnet
Dat Spanje regels wil invoeren heeft ook te maken met de enorme hoeveelheid nieuwe projecten die aansluiting op het elektriciteitsnet aanvragen.
Volgens het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie is sinds eind 2023 al meer dan 6 gigawatt aan aansluitcapaciteit op het landelijke hoogspanningsnet toegekend aan datacenters. Via regionale distributienetten is sinds 2020 nog eens ongeveer 6 gigawatt toegekend. Daarnaast liggen er nog veel nieuwe aanvragen.
De regering vreest dat zonder aanvullende voorwaarden een groot deel van toekomstige investeringen in het elektriciteitsnet nodig zou zijn om alleen de groei van datacenters mogelijk te maken. Daardoor zou minder capaciteit beschikbaar kunnen zijn voor woningen, industrie, elektrisch vervoer en andere vormen van elektrificatie.
Spanje wil wel blijven groeien als dataland
De plannen betekenen volgens Sánchez niet dat Spanje de bouw van datacenters wil afremmen. Integendeel: het land wil juist een belangrijke Europese vestigingsplaats worden voor datacenters en AI-infrastructuur.
Spanje heeft daarvoor een aantal voordelen, waaronder een groot aanbod aan hernieuwbare energie, internationale glasvezelverbindingen en een strategische geografische ligging tussen Europa, Afrika en andere internationale dataverbindingen. Tegelijk wil de regering voorkomen dat de snelle groei ten koste gaat van de beschikbaarheid van elektriciteit en water.
De komende periode moet blijken in welke vorm de voorgestelde regels uiteindelijk worden vastgesteld.
