Orihuela Costa wil eigen gemeente worden: campagne voor afscheiding van Orihuela krijgt vaart
In Orihuela Costa, aan de zuidelijke Costa Blanca, groeit de beweging om zich bestuurlijk af te scheiden van de stad Orihuela en een zelfstandige gemeente te worden. De Partido para la Independencia de Orihuela Costa (PIOC) werkt inmiddels aan een officieel dossier waarmee de procedure voor gemeentelijke opsplitsing in gang moet worden gezet.
Het gaat nadrukkelijk niet om onafhankelijkheid van Spanje. De initiatiefnemers willen dat Orihuela Costa een eigen gemeente met een eigen gemeentebestuur en begroting wordt.
Bijna dertig kilometer van Orihuela-stad
Orihuela Costa ligt aan de Middellandse Zee, terwijl het historische centrum van Orihuela tientallen kilometers landinwaarts ligt.
Volgens PIOC zorgt die geografische afstand al jaren voor frustratie onder inwoners van de kustzone. De partij stelt dat Orihuela Costa snel groeit, maar onvoldoende gemeentelijke voorzieningen en investeringen terugziet. Vooral onderhoud, infrastructuur, veiligheid, openbaar vervoer, gezondheidszorg en openbare ruimte worden genoemd als belangrijke knelpunten.
De gemeente Orihuela voert ondertussen wel projecten en onderhoudswerkzaamheden aan de kust uit en heeft binnen de gemeentelijke organisatie aparte verantwoordelijkheden voor onder meer de kust, infrastructuur en basisvoorzieningen.
PIOC wil in 2027 gemeenteraad in
De separatistische partij richt zich nu vooral op de gemeenteraadsverkiezingen van mei 2027.
PIOC hoopt voldoende stemmen aan de kust te verzamelen om vertegenwoordigers in de gemeenteraad van Orihuela te krijgen. Vanuit die positie wil de partij druk uitoefenen om een officiële procedure voor afscheiding te ondersteunen.
Bij de vorige verkiezingen was de politieke participatie aan de kust relatief laag. Volgens El Debate lag de onthouding bij stembureaus in het kustgebied boven de 51 procent. Dat vormt voor PIOC een belangrijk probleem: veel inwoners zijn afkomstig uit andere Europese landen en niet iedereen registreert zich om aan de Spaanse gemeenteraadsverkiezingen deel te nemen.
Technisch dossier in voorbereiding
De initiatiefnemers werken momenteel aan een uitgebreid segregatiedossier. Daarin moet worden aangetoond dat een zelfstandig Orihuela Costa bestuurlijk, financieel en demografisch levensvatbaar is.
Volgens El Debate wil de beweging dit dossier in het laatste kwartaal van 2026 indienen bij zowel de Generalitat Valenciana als de gemeente Orihuela. Daarnaast probeert men via een handtekeningenactie steun onder inwoners te verzamelen, met als doel duizenden ondersteuningsverklaringen binnen te halen.
PIOC stelt zelf dat Orihuela Costa ongeveer 30.000 ingeschreven inwoners telt en jaarlijks sterk groeit. De partij beweert bovendien dat het kustgebied economisch voldoende inkomsten genereert om als zelfstandige gemeente te functioneren. Die financiële cijfers zijn afkomstig van PIOC zelf en moeten in een officiële procedure nog onafhankelijk worden beoordeeld.
Waarom willen inwoners afscheiding?
De belangrijkste klacht is volgens PIOC dat Orihuela Costa veel gemeentelijke inkomsten oplevert, maar daar naar verhouding te weinig dienstverlening en investeringen voor terugkrijgt.
De partij wil als zelfstandige gemeente onder andere investeren in:
- eigen gemeentelijke diensten;
- betere wegen, stoepen en groenvoorzieningen;
- meer lokale politie en veiligheid;
- onderwijs en gezondheidsvoorzieningen;
- schonere straten en beter afvalbeheer;
- infrastructuur die beter aansluit bij de grote hoeveelheid inwoners en toeristen.
Of die verbeteringen daadwerkelijk gerealiseerd zouden kunnen worden, hangt uiteraard af van de uiteindelijke financiële positie van een eventueel nieuwe gemeente.
Orihuela Costa groeit snel
Een belangrijke factor in de discussie is de snelle bevolkingsgroei.
Volgens El Debate komen er jaarlijks ongeveer 3.000 nieuwe ingeschreven inwoners bij. Als die ontwikkeling doorzet, zou het kustgebied binnen ongeveer tien jaar richting 60.000 officiële inwoners kunnen groeien.
In de zomer ligt het werkelijke aantal aanwezige mensen bovendien veel hoger door vakantiegangers en tweedehuizenbezitters.
Voorstanders vinden dat een gebied met zo’n omvang niet langer op grote afstand vanuit Orihuela-stad bestuurd zou moeten worden.
Afscheiding is juridisch mogelijk, maar ingewikkeld
Het oprichten van een nieuwe gemeente is in Spanje mogelijk, maar het is geen eenvoudig proces.
Er moet onder andere worden aangetoond dat het nieuwe grondgebied duidelijk kan worden afgebakend, dat er voldoende bevolking en financiële draagkracht aanwezig zijn en dat de afscheiding geen onaanvaardbare gevolgen heeft voor de bestaande gemeente.
Ook verschillende bestuurslagen worden bij de procedure betrokken. Uiteindelijk speelt vooral de Generalitat Valenciana een belangrijke rol in de beoordeling van een eventuele gemeentelijke herindeling.
Een handtekeningenactie alleen is daarom onvoldoende om Orihuela Costa zelfstandig te maken.
Pilar de la Horadada als voorbeeld
Voorstanders wijzen regelmatig naar Pilar de la Horadada, direct ten zuiden van Orihuela Costa.
Deze plaats behoorde vroeger eveneens tot Orihuela, maar werd in 1986 een zelfstandige gemeente. Voor PIOC is dat het bewijs dat een bestuurlijke afscheiding in deze regio niet zonder precedent is.
De huidige situatie en wettelijke voorwaarden hoeven echter niet identiek te zijn aan die van veertig jaar geleden.
Geen ‘onafhankelijk land’
De naam Partido para la Independencia de Orihuela Costa kan bij buitenlandse inwoners voor verwarring zorgen.
Het initiatief heeft niets te maken met afscheiding van Spanje of de Comunidad Valenciana. Het doel is uitsluitend bestuurlijke zelfstandigheid op gemeentelijk niveau.
Nederlanders, Belgen en andere EU-inwoners zouden bij een succesvolle afscheiding dus gewoon in Spanje blijven wonen en onder dezelfde Spaanse en Europese wetgeving vallen. Alleen het gemeentehuis waaronder hun woning valt, zou veranderen.
Eerst verkiezingen, dossier en lange procedure
Orihuela Costa staat dus niet op het punt om morgen al een zelfstandige gemeente te worden.
De beweging bevindt zich nog in een vroege fase. Eerst moet het technische dossier worden ingediend, daarna volgt de beoordeling door verschillende overheden en ondertussen wil PIOC bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2027 voldoende politieke steun verzamelen.
Of Orihuela Costa uiteindelijk daadwerkelijk van Orihuela wordt afgesplitst, is daarmee nog lang niet zeker.
Wel is duidelijk dat de roep om meer bestuurlijke zeggenschap aan de zuidelijke Costa Blanca steeds georganiseerder wordt – en dat de discussie de komende maanden waarschijnlijk alleen maar groter zal worden.
