Spanje vervroegd naar de stembus: verkiezingen op 29 november

Spanje krijgt vervroegde landelijke verkiezingen. Premier Pedro Sánchez heeft aangekondigd het parlement te ontbinden en de Spanjaarden op zondag 29 november 2026 opnieuw naar de stembus te laten gaan.

De verkiezingen stonden oorspronkelijk pas gepland voor de zomer van 2027. Door de politieke impasse in Madrid komt daar nu eerder een einde aan.

Sánchez kondigt besluit aan vanuit Madrid

Sánchez maakte zijn besluit maandagochtend 5 oktober bekend vanuit regeringscentrum Moncloa in Madrid. Koning Felipe VI was vooraf over het besluit geïnformeerd.

De premier gaf geen persconferentie en beantwoordde na zijn verklaring geen vragen van journalisten.

De formele ontbinding van het parlement wordt door de Spaanse ministerraad vastgelegd en vervolgens gepubliceerd in de officiële staatscourant.

Woonbeleid vormt directe aanleiding

De politieke crisis versnelde na een belangrijke stemming op vrijdag 2 oktober.

Het Spaanse parlement stemde toen twee nieuwe woonmaatregelen van de regering weg.

De voorstellen moesten onder meer:

• kwetsbare huurders langer beschermen tegen huisuitzetting;

• bepaalde huurcontracten langer laten doorlopen;

• extra bescherming bieden op de gespannen Spaanse woningmarkt.

De voorstellen kregen onvoldoende steun doordat onder andere PP, Vox en Junts tegenstemden.

Daardoor kwam de regering-Sánchez opnieuw onder zware politieke druk te staan.

Woningcrisis centraal in verkiezingsstrijd

Wonen lijkt één van de belangrijkste thema’s van de komende verkiezingscampagne te worden.

Spanje kampt al langere tijd met sterk stijgende huren, hoge koopprijzen en een tekort aan beschikbare woningen.

Vooral in grote steden, op de eilanden en langs populaire kustgebieden is de druk groot.

De partijen verschillen sterk van mening over de oplossing.

De regering van Sánchez zet vooral in op meer bescherming van huurders en meer regulering van de woningmarkt.

De conservatieve Partido Popular (PP) wil juist veel meer woningen laten bouwen en minder overheidsbemoeienis.

Vox wil eveneens meer bouwen, minder bureaucratie en koppelt de woningproblematiek nadrukkelijk aan immigratie en bevolkingsgroei.

Sánchez maakt verkiezingen ideologisch

In zijn verklaring plaatste Sánchez de verkiezingen ook in een bredere politieke context.

Volgens hem moeten Spaanse kiezers kiezen tussen een progressieve koers met sociale bescherming, klimaatbeleid en publieke voorzieningen, of een rechtsere koers onder leiding van PP en mogelijk Vox.

Daarmee lijkt Sánchez de verkiezingen nadrukkelijk te willen presenteren als een keuze over de toekomstige richting van Spanje.

Grote onvrede over woningmarkt

De politieke partijen weten dat de woningmarkt een gevoelig onderwerp is.

Volgens een recente peiling van het Spaanse onderzoeksinstituut CIS vindt bijna 87 procent van de Spanjaarden dat niet iedereen in het land toegang heeft tot een fatsoenlijke woning.

De afgelopen tijd vonden bovendien verschillende protesten plaats tegen hoge huren, huisuitzettingen en woningtekorten.

In Madrid ontstond zelfs een tentenkamp op de bekende Puerta del Sol, georganiseerd door huurdersactivisten.

Regering kampte al langer met problemen

De mislukte woonwetgeving is niet het enige probleem waarmee Sánchez te maken heeft.

Zijn regering staat al langere tijd onder druk door politieke conflicten, corruptiezaken en spanningen met partijen die nodig waren om een meerderheid te behouden.

Vooral de relatie met de Catalaanse partij Junts is sterk verslechterd.

Junts speelde de afgelopen jaren regelmatig een doorslaggevende rol bij belangrijke stemmingen in het Spaanse parlement.

Nu die steun grotendeels is weggevallen, werd regeren steeds moeilijker.

Verkiezingscampagne in november

Volgens de Spaanse kieswet vinden landelijke verkiezingen 54 dagen na de officiële ontbinding van het parlement plaats.

Daardoor komt de verkiezingsdatum uit op 29 november 2026.

De officiële verkiezingscampagne loopt naar verwachting van 13 tot en met 27 november.

Daarna bepalen de Spanjaarden opnieuw hoe het nationale parlement wordt samengesteld.

Ook belangrijk voor Nederlanders en Belgen in Spanje

Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen maar geen Spaanse nationaliteit hebben, kunnen bij Spaanse parlementsverkiezingen niet stemmen.

Toch kan de uitslag grote gevolgen hebben.

De nieuwe regering bepaalt onder andere het beleid rond:

• woningbouw;

• huurwetgeving;

• belastingen;

• toeristische verhuur;

• immigratie;

• pensioenbeleid;

• arbeidsmarkt;

• energie;

• regionale autonomie.

Voor iedereen die in Spanje woont, werkt, onderneemt of vastgoed bezit, worden de verkiezingen van 29 november daarom bijzonder belangrijk.

De komende weken zal duidelijk worden of Sánchez opnieuw voldoende steun kan verzamelen, of dat Spanje na de verkiezingen een geheel andere politieke koers inslaat.