Twee jongeren opgepakt na valse bommeldingen op Spaanse luchthavens: verdachten gebruikten kunstmatige intelligentie
Twee jongeren zijn in Spanje gearresteerd omdat zij vermoedelijk meerdere valse bommeldingen hebben gedaan bij luchthavens. De verdachten zouden hun stemmen met kunstmatige intelligentie hebben vervormd, telefoonnummers hebben gemanipuleerd en de identiteit van een andere persoon hebben misbruikt. Een van de meldingen was zo ernstig dat de veiligheidsprocedures op een luchthaven moesten worden geactiveerd. De Policía Nacional onderzoekt ook of de zaak verband houdt met online intimidatie en een praktijk die bekendstaat als ‘swatting’.
De Spaanse nationale politie maakte de arrestaties op vrijdag 16 oktober bekend.
Een verdachte werd aangehouden in Málaga en de andere in Murcia.
De arrestaties maakten deel uit van een onderzoek met de naam Operación Aviación.
Het onderzoek begon in september, nadat verschillende telefonische bedreigingen waren binnengekomen over explosieven die zogenaamd op twee Spaanse luchthavens waren geplaatst.
Valse bommeldingen zorgen voor politie-inzet
Bij de betrokken luchthavens kwamen meerdere waarschuwingen binnen over de vermeende aanwezigheid van explosieven.
Hoewel later bleek dat het om valse meldingen ging, moesten de bedreigingen serieus worden genomen.
Bij een van de incidenten werden officiële veiligheidsprocedures geactiveerd.
Gespecialiseerde politie-eenheden en hulpdiensten kwamen in actie om de situatie te onderzoeken.
Daardoor werd het normale functioneren van de betreffende luchthaven tijdelijk verstoord.
De Spaanse politie benadrukt dat dergelijke bedreigingen verstrekkende gevolgen kunnen hebben.
Niet alleen kunnen ze voor onrust onder reizigers zorgen, maar ze leiden ook tot de inzet van personeel dat op datzelfde moment nodig kan zijn bij echte noodsituaties.
Verdachten gebruikten AI om hun stemmen te veranderen
Opvallend aan de zaak is de manier waarop de verdachten hun identiteit probeerden te verhullen.
Volgens de politie maakten zij gebruik van kunstmatige intelligentie om hun stemmen tijdens telefoongesprekken te vervormen.
Daardoor werd het moeilijker om de bellers aan hun natuurlijke stemgeluid te herkennen.
De techniek laat zien hoe bestaande digitale hulpmiddelen voor andere doeleinden kunnen worden misbruikt.
AI kan bijvoorbeeld worden ingezet voor spraakondersteuning, vertaling en geluidsbewerking.
Maar dezelfde mogelijkheden kunnen ook worden gebruikt om iemand te misleiden.
In dit geval zouden de verdachten de technologie hebben gecombineerd met andere methoden om hun identiteit verborgen te houden.
Identiteit van een andere persoon misbruikt
De politie ontdekte dat de verdachten vermoedelijk ook gebruikmaakten van persoonlijke gegevens die niet van henzelf waren.
Ze zouden zonder toestemming de gegevens van het Spaanse identiteitsbewijs van een andere persoon hebben gebruikt om zich bij een internettelefoniedienst te registreren.
Via deze dienst konden zij telefoongesprekken voeren over een internetverbinding.
Een dergelijke technologie staat bekend als VoIP, een afkorting van Voice over Internet Protocol.
Internetbellen is op zichzelf een normale en veelgebruikte techniek.
Het vermoedelijke strafbare gedrag bestond uit het misbruiken van iemands identiteit en het uitvoeren van bedreigingen.
Ook telefoonnummers werden vervalst
Naast het veranderen van hun stemmen zouden de verdachten de weergegeven telefoonnummers hebben gemanipuleerd.
Dat wordt caller ID spoofing genoemd.
Bij deze techniek krijgt de ontvanger van een telefoongesprek een ander nummer te zien dan het nummer dat daadwerkelijk aan de verbinding is gekoppeld.
Hierdoor kan een oproep afkomstig lijken van een andere persoon of organisatie.
Het is een bekende techniek bij bepaalde vormen van telefonische oplichting.
De zaak maakt duidelijk dat het nummer dat op een telefoonscherm verschijnt, niet altijd betrouwbaar is als bewijs van wie er belt.
Politie arresteert verdachten in Málaga en Murcia
Na een onderzoek dat enkele weken duurde, ging de Policía Nacional op woensdag 14 oktober over tot arrestaties.
Een verdachte werd aangehouden in Málaga, de andere in Murcia.
De politie doorzocht ook de woningen van de twee verdachten.
Daarbij werden computers en andere elektronische apparaten in beslag genomen.
De onderzoekers bekijken of de apparatuur is gebruikt voor de bedreigingen en of er informatie op staat die duidelijkheid kan geven over andere betrokkenen.
De operatie werd geleid door de Comisaría General de Información, met medewerking van politie-eenheden uit Málaga, Murcia en Valencia.
Ook de Spaanse justitie en het Openbaar Ministerie voor Minderjarigen in Málaga zijn bij de zaak betrokken.
Politie onderzoekt verband met ‘swatting’
Een ander opvallend onderdeel van het onderzoek is de mogelijke relatie met swatting.
Dit is een vorm van intimidatie waarbij iemand bewust een valse noodmelding doet om politie of hulpdiensten naar een bepaalde persoon of locatie te sturen.
Het doel kan zijn om iemand bang te maken, in problemen te brengen of publiekelijk te vernederen.
De praktijk is vooral bekend uit internationale online gemeenschappen.
Daar worden soms anonieme bedreigingen gebruikt om andere internetgebruikers lastig te vallen.
De Spaanse politie onderzoekt of de verdachten banden hebben met digitale omgevingen waarin dergelijke intimidatie voorkomt.
Er zijn volgens de onderzoekers ook aanwijzingen gevonden voor mogelijk ander online pest- en intimiderend gedrag.
Of er daadwerkelijk sprake was van swatting en of anderen daarbij betrokken waren, moet nog worden vastgesteld.
Verdachten mogelijk ook betrokken bij afpersing
De twee jongeren worden onderzocht op verdenking van meerdere strafbare feiten.
Daaronder vallen bedreiging, afpersing en verstoring van de openbare orde.
Volgens aanvullende Spaanse berichtgeving zouden de verdachten ook geprobeerd hebben geld te eisen.
Er is niet bekendgemaakt dat zij daadwerkelijk geld hebben ontvangen.
De precieze achtergrond van de bedreigingen wordt nog onderzocht.
Ook is niet duidelijk of de verdachten uitsluitend handelden of dat anderen hen daarbij hebben geholpen.
De betrokkenen gelden vooralsnog als verdachten.
Er is geen definitieve veroordeling bekendgemaakt.
Waarom zijn valse bommeldingen zo ernstig?
Een bommelding op een luchthaven kan grote gevolgen hebben, zelfs wanneer later blijkt dat er geen explosief aanwezig is.
Luchthavens zijn belangrijke vervoersknooppunten waar dagelijks grote aantallen reizigers, medewerkers en voertuigen samenkomen.
Een melding over een mogelijk explosief moet daarom zorgvuldig worden beoordeeld.
Dat kan betekenen dat bepaalde zones worden afgesloten, specialistische teams onderzoek doen en vliegoperaties tijdelijk worden aangepast.
Ook kan er onzekerheid ontstaan bij reizigers en luchthavenpersoneel.
Daarnaast kosten zulke onderzoeken tijd en geld.
De Policía Nacional benadrukt dat valse bedreigingen capaciteit van hulpdiensten opeisen die elders noodzakelijk kan zijn.
Wat betekent dit voor reizigers in Spanje?
Voor reizigers onderstreept de zaak vooral het belang van officiële informatie tijdens een veiligheidsincident.
Wanneer op een luchthaven een waarschuwing wordt gegeven, is het verstandig de aanwijzingen van luchthavenmedewerkers en hulpdiensten te volgen.
Geruchten op sociale media zijn niet altijd betrouwbaar.
Dat geldt zeker wanneer berichten over bommeldingen worden verspreid zonder bevestiging van de autoriteiten.
Reizigers kunnen bij verstoringen het beste de officiële informatie van hun luchtvaartmaatschappij en de luchthaven raadplegen.
Een valse melding is immers niet altijd meteen als zodanig herkenbaar.
Daarom behandelen de autoriteiten dergelijke waarschuwingen doorgaans als een mogelijk reëel risico totdat duidelijkheid bestaat.
Kunstmatige intelligentie maakt digitale misleiding ingewikkelder
De zaak laat zien hoe kunstmatige intelligentie een rol kan spelen bij moderne vormen van misleiding.
Waar criminelen vroeger vooral gebruikmaakten van anonieme telefoons of vervalste nummers, zijn tegenwoordig ook hulpmiddelen beschikbaar waarmee stemmen kunnen worden aangepast.
Daarbij hoeft niet altijd sprake te zijn van een overtuigende imitatie van een bestaande persoon.
Ook het vervormen van de eigen stem kan bedoeld zijn om herkenning te bemoeilijken.
De combinatie van internetbellen, vervalste telefoonnummers en AI maakt het voor de ontvanger lastiger om direct te beoordelen wie werkelijk aan de andere kant van de lijn zit.
Dat betekent niet dat dergelijke bellers onvindbaar zijn.
Digitale sporen, gegevens van dienstverleners en onderzoek aan elektronische apparatuur kunnen de politie helpen om verdachten te identificeren.
Onderzoek naar mogelijke andere betrokkenen loopt door
De Spaanse politie heeft laten weten dat het onderzoek nog niet is afgerond.
Specialisten bekijken de in beslag genomen elektronische apparatuur en onderzoeken mogelijke contacten met andere personen.
Ook wordt gekeken naar aanwijzingen voor aanvullende gevallen van digitale intimidatie.
De uiteindelijke juridische beoordeling ligt bij de bevoegde rechtbank.
Tot die tijd is nog niet duidelijk welke feiten bewezen kunnen worden verklaard.
Conclusie
Twee jongeren zijn op 14 oktober in Málaga en Murcia aangehouden wegens hun vermoedelijke betrokkenheid bij valse bommeldingen op Spaanse luchthavens.
Volgens de Policía Nacional probeerden zij hun identiteit te verhullen door de persoonsgegevens van een ander te gebruiken, telefoonnummers te vervalsen en hun stemmen met kunstmatige intelligentie te veranderen.
Een van de bedreigingen leidde tot een daadwerkelijke veiligheidsoperatie en tijdelijke verstoring van de luchthavenactiviteiten.
De politie onderzoekt daarnaast mogelijke verbanden met online intimidatie, swatting en afpersing.
De zaak laat zien hoe digitale technologie kan worden misbruikt om ernstige bedreigingen geloofwaardiger te laten lijken en hoe groot de gevolgen van een valse noodmelding kunnen zijn.
