Costa del Sol dreigt volgens oud-rechter te veranderen in nieuw Napels door georganiseerde misdaad
De Costa del Sol dreigt steeds verder in de greep te raken van internationale criminele organisaties. Voormalig Spaans onderzoeksrechter Manuel García-Castellón waarschuwt dat de populaire vakantiekust dezelfde problemen kan krijgen als Napels, Marseille en het Mexicaanse Acapulco. Volgens hem zijn ruim 165 criminele netwerken actief in het gebied en moet de overheid dringend ingrijpen om een verdere escalatie van geweld te voorkomen.
Oud-rechter slaat alarm over criminaliteit aan de Costa del Sol
De voormalige rechter van de Audiencia Nacional, Manuel García-Castellón, heeft stevige kritiek geuit op de aanpak van de georganiseerde criminaliteit in Zuid-Spanje.
García-Castellón, die in 2024 met pensioen ging, behandelde tijdens zijn loopbaan verschillende grote strafzaken.
Volgens hem is de situatie aan de Costa del Sol de afgelopen jaren steeds zorgwekkender geworden.
In een interview met de regionale krant Diario SUR waarschuwde hij voor de groeiende invloed van internationale criminele netwerken.
Hij vergeleek de ontwikkelingen met de situatie in Acapulco in Mexico, Marseille in Frankrijk en de regio rond Napels in Italië.
Deze gebieden hebben in het verleden te maken gehad met ernstige problemen door drugshandel, georganiseerde criminaliteit en geweld tussen rivaliserende groepen.
Volgens García-Castellón loopt de Costa del Sol het risico een vergelijkbare ontwikkeling door te maken wanneer de autoriteiten onvoldoende ingrijpen.
Meer dan 165 criminele organisaties actief
Volgens de voormalige rechter zijn momenteel meer dan 165 criminele organisaties actief aan de Costa del Sol.
Daarbij gaat het onder andere om internationale netwerken die zich bezighouden met drugshandel, witwassen van geld en andere vormen van georganiseerde criminaliteit.
De strategische ligging van Zuid-Spanje speelt hierbij een belangrijke rol.
De regio ligt dicht bij Marokko en de Straat van Gibraltar, een van de belangrijkste verbindingen tussen de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee.
Daarnaast beschikt Andalusië over grote havens, internationale luchthavens en een omvangrijke toeristische en vastgoedsector.
Deze combinatie maakt de regio economisch aantrekkelijk, maar biedt volgens opsporingsdiensten ook mogelijkheden voor illegale internationale handelsstromen.
Het aantal van 165 organisaties is gebaseerd op de uitspraken van García-Castellón. Er is geen actuele officiële telling gepubliceerd die dit exacte aantal onafhankelijk bevestigt.
Schietpartijen en afrekeningen zorgen voor onrust
De waarschuwing volgt op verschillende gewelddadige incidenten in de provincie Málaga.
In september werd een 47-jarige Turkse man in zijn gezicht geschoten bij een restaurant in de populaire haven Muelle Uno in Málaga.
Het slachtoffer werd door Spaanse media geïdentificeerd als Ümit Yalçin.
De politie onderzocht of de schietpartij verband hield met een conflict tussen criminele groeperingen.
Het motief is echter niet definitief vastgesteld.
Ook elders in Andalusië vonden de afgelopen maanden ernstige geweldsincidenten plaats.
Zo kwamen in augustus drie mensen om het leven bij een schietpartij in Isla Cristina, in de provincie Huelva.
Onder de slachtoffers bevonden zich een zwangere vrouw, haar moeder en een jongen van zestien jaar.
De verschillende incidenten illustreren de zorgen over vuurwapengeweld, maar er is niet vastgesteld dat alle zaken onderling verband houden.
Politie heeft volgens oud-rechter te weinig middelen
García-Castellón vindt dat de Spaanse overheid onvoldoende investeert in de bestrijding van georganiseerde criminaliteit.
Volgens hem beschikken politie en justitie niet over voldoende personeel, middelen en gespecialiseerde ondersteuning om de internationale netwerken effectief aan te pakken.
Hij bekritiseert vooral het feit dat opsporingsdiensten volgens hem te vaak afzonderlijke incidenten onderzoeken, terwijl de organisaties achter het geweld onvoldoende structureel worden bestreden.
De voormalige rechter pleit daarom voor een sterkere landelijke coördinatie.
Hij wil een gespecialiseerde organisatie onder het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken die de aanpak van georganiseerde criminaliteit beter kan coördineren.
Opheffing speciale antidrugseenheid onder vuur
Een belangrijk discussiepunt is de voormalige Guardia Civil-eenheid OCON-Sur.
Deze gespecialiseerde politie-eenheid werd opgericht om de grootschalige drugshandel in Zuid-Spanje aan te pakken.
De ongeveer 150 medewerkers hielden zich bezig met het opsporen en bestrijden van internationale smokkelnetwerken.
In 2022 werd de eenheid opgeheven en werden de medewerkers elders ondergebracht.
De Spaanse regering omschreef deze beslissing destijds als een reorganisatie.
Critici, waaronder García-Castellón en verschillende politievakbonden, vinden dat hierdoor belangrijke specialistische kennis en operationele capaciteit verloren zijn gegaan.
Zij pleiten voor het herstel van een vergelijkbare gespecialiseerde eenheid.
Of de reorganisatie daadwerkelijk heeft geleid tot meer criminaliteit, kan op basis van de beschikbare informatie niet worden vastgesteld.
Vier Guardia Civil-agenten overleden tijdens operaties
De risico’s van de strijd tegen de drugshandel werden de afgelopen jaren duidelijk door verschillende dodelijke incidenten.
In februari 2024 kwamen twee Guardia Civil-agenten om het leven in Barbate, in de provincie Cádiz.
Hun patrouilleboot werd geramd door een snelle motorboot die in verband werd gebracht met drugssmokkel.
De gebeurtenis leidde in heel Spanje tot verontwaardiging en nieuwe discussies over de uitrusting en veiligheid van politieagenten.
In mei 2026 kwamen opnieuw twee agenten om het leven tijdens een achtervolging voor de kust van Huelva, toen boten van de Guardia Civil met elkaar in botsing kwamen.
De politievakbond AUGC vraagt al langer om meer personeel, betere uitrusting en extra bescherming voor agenten die betrokken zijn bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit.
Ook toeristische sector kan gevolgen ondervinden
De waarschuwing van García-Castellón richt zich nadrukkelijk op de mogelijke gevolgen voor het toerisme.
De Costa del Sol behoort tot de populairste toeristische regio’s van Spanje.
Plaatsen als Marbella, Estepona, Fuengirola, Torremolinos en Benalmádena trekken jaarlijks grote aantallen buitenlandse bezoekers.
Volgens cijfers van de Andalusische overheid waren in 2025 ongeveer 150.000 mensen werkzaam in het toerisme in de provincie Málaga.
García-Castellón vreest dat aanhoudende berichtgeving over gewelddadige criminaliteit uiteindelijk schadelijk kan zijn voor het internationale imago van de regio.
Hij verwijst daarbij naar andere toeristische gebieden waar ernstige criminaliteitsproblemen gevolgen hebben gehad voor bezoekersaantallen en investeringen.
Dat betekent niet dat de Costa del Sol momenteel dezelfde veiligheidssituatie kent als Acapulco of Napels. De vergelijking is bedoeld als waarschuwing voor een mogelijke toekomstige ontwikkeling.
Andalusische regering wil strengere aanpak
Ook binnen de regionale regering van Andalusië klinkt de roep om aanvullende maatregelen.
Op 16 oktober verklaarde de Andalusische vicepresident Manuel Gavira dat de aanpak van de georganiseerde criminaliteit moet worden versterkt.
Volgens hem wordt gewerkt aan extra capaciteit voor rechtbanken die te maken hebben met drugscriminaliteit.
Daarnaast pleit hij voor de terugkeer van OCON-Sur en voor gespecialiseerde juridische instanties die zaken over georganiseerde misdaad sneller kunnen behandelen.
Gavira benadrukte dat het probleem niet beperkt blijft tot de Costa del Sol.
Ook rond de Straat van Gibraltar en langs de Guadalquivir spelen volgens hem ernstige problemen met drugssmokkel.
Politie boekt ook successen tegen drugsnetwerken
Ondanks de kritiek op het veiligheidsbeleid voeren Spaanse opsporingsdiensten regelmatig grote internationale operaties uit.
Begin oktober maakte het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken bekend dat bij een gezamenlijk onderzoek met Europol een internationaal crimineel netwerk was ontmanteld.
Volgens de autoriteiten hield de organisatie zich bezig met cocaïnehandel en het witwassen van grote geldbedragen via onder meer luxe vastgoed.
Bij de operatie werden 27 verdachten aangehouden en vonden 38 huiszoekingen plaats.
Ook werden wapens, financiële tegoeden en bezittingen in beslag genomen.
De operatie laat zien dat politie en justitie wel degelijk actief optreden tegen internationale criminele organisaties.
Tegelijkertijd blijft de omvang en internationale verwevenheid van deze netwerken een belangrijke uitdaging voor de Spaanse autoriteiten.
Costa del Sol staat voor belangrijke uitdaging
De uitspraken van García-Castellón hebben de discussie over veiligheid en georganiseerde criminaliteit in Zuid-Spanje opnieuw aangewakkerd.
Volgens de voormalige rechter is een structurele aanpak nodig waarbij politie, justitie en internationale opsporingsdiensten nauwer samenwerken.
De Andalusische regering heeft inmiddels aangegeven gespecialiseerde rechtspraak en opsporingscapaciteit te willen versterken.
De belangrijkste vraag is of deze maatregelen voldoende zullen zijn om de invloed van internationale criminele organisaties terug te dringen en nieuw geweld te voorkomen.
Voor de Costa del Sol staat daarbij niet alleen de veiligheid op het spel, maar volgens García-Castellón mogelijk ook de reputatie van een van de belangrijkste toeristische regio’s van Spanje.
