Langere pollenseizoenen kunnen allergieën in de toekomst tot groot gezondheidsprobleem maken
Allergieën treffen momenteel ongeveer één op de vier mensen, maar dat aantal kan volgens experts de komende decennia sterk toenemen. Als de huidige ontwikkelingen doorzetten, kan tegen 2050 bijna de helft van de bevolking last hebben van allergieën. Dat waarschuwt Javier Montoro Lacomba, hoofd van de afdeling Allergologie van het Hospital Arnau de Vilanova in Llíria en professor immunologie aan de Universiteit van Valencia. Volgens hem spelen onder andere klimaatverandering en luchtvervuiling een belangrijke rol bij deze toename.
Een van de duidelijkste veranderingen is dat pollenseizoenen steeds langer duren. Hierdoor worden mensen die gevoelig zijn voor pollen langer blootgesteld aan allergenen. Wanneer planten gedurende meer weken pollen produceren, stijgt ook de hoeveelheid allergenen in de lucht.
Klimaat en vervuiling veranderen allergenen
Door hogere temperaturen, meer CO₂ in de lucht en stedelijke vervuiling groeien planten sneller en produceren ze langer pollen. Daardoor wordt de blootstellingsperiode voor allergiepatiënten aanzienlijk verlengd.
Daarnaast kunnen planten zich aanpassen aan veranderende omstandigheden door hun eiwitten te veranderen. Volgens Montoro kunnen hierdoor sterkere allergenen ontstaan, waardoor de klachten bij patiënten ook heviger worden.
Zelfs factoren waar minder vaak aan wordt gedacht, zoals lichtvervuiling, kunnen invloed hebben. Kunstlicht verstoort het biologische ritme van planten, waardoor hun stofwisseling langer actief blijft en de pollenproductie kan toenemen.
Allergieën als toekomstig volksgezondheidsprobleem
Als deze trend doorzet, kan allergie volgens de specialist uitgroeien tot een belangrijk volksgezondheidsprobleem. Niet alleen vanwege de klachten bij patiënten, maar ook door de maatschappelijke en economische gevolgen.
Allergieën kunnen namelijk leiden tot verminderde kwaliteit van leven, meer ziekteverzuim en lagere productiviteit op het werk. Daarnaast stijgen ook de zorgkosten door medicatie en behandelingen zoals allergievaccins.
Het aanpakken van de oorzaken vraagt echter om langetermijnmaatregelen. Denk bijvoorbeeld aan vermindering van luchtvervuiling, andere stedelijke planning en het gebruik van minder allergene planten in parken en steden. Volgens Montoro zijn de effecten van zulke maatregelen niet direct zichtbaar, maar is het wel belangrijk om er zo snel mogelijk mee te beginnen.
Verkoudheid of allergie: hoe herken je het verschil?
Veel mensen twijfelen of hun klachten door een verkoudheid of een allergie worden veroorzaakt. Volgens Montoro geven de duur en de symptomen vaak duidelijke aanwijzingen.
Een verkoudheid duurt meestal vijf tot zeven dagen, terwijl allergische klachten weken of zelfs maanden kunnen aanhouden. Allergieën gaan vaak gepaard met jeuk aan neus, ogen of keel, veelvuldig niezen en heldere, waterige neusafscheiding.
Bij een infectie zijn de klachten anders: de afscheiding is vaak dikker en geel of groen van kleur, en er kan koorts of algemeen ziektegevoel optreden. Dat komt bij allergieën meestal niet voor.
Meerdere allergieën tegelijk
De meest voorkomende allergische aandoeningen zijn luchtwegklachten, zoals allergische rhinitis (hooikoorts) en astma. Deze worden vaak veroorzaakt door pollen van planten zoals grassen, cipressen, coniferen, olijfbomen, platanen en parietaria.
Daarnaast spelen ook huisstofmijten, dierlijke huidschilfers en schimmels een belangrijke rol. Vooral schimmels kunnen het hele jaar door klachten veroorzaken.
Volgens Montoro zijn veel patiënten bovendien allergisch voor meerdere bronnen tegelijk, bijvoorbeeld een combinatie van mijten, pollen en schimmels of mijten en dierlijke allergenen. Dit maakt de behandeling vaak complexer. Daarom wordt specifieke immunotherapie (allergievaccinatie) steeds vaker toegepast.
Let ook op beplanting in steden
De expert benadrukt dat ook de keuze van planten in steden invloed kan hebben. Sommige bomen verspreiden pollen die lang in de lucht blijven hangen, zoals de olijfboom of cipres. Andere soorten, zoals de sinaasappelboom, hebben zwaarder pollen dat sneller naar de grond valt en zich minder ver verspreidt.
In de provincie Valencia zijn er twee meetstations die de hoeveelheid pollen in de lucht volgen: één bij het Hospital Clínic in Valencia en één in Xàtiva. De gegevens hiervan geven een redelijk goed beeld van de pollenconcentratie in de regio.
Via de website van de Valenciaanse Vereniging voor Allergologie en Klinische Immunologie kunnen mensen bovendien de luchtkwaliteit en pollenverwachtingen volgen en praktische adviezen vinden om beter met allergieën om te gaan.
Wetenschappelijk forum over astma
Montoro organiseert daarnaast ook wetenschappelijke bijeenkomsten om kennis over allergische aandoeningen te vergroten. Op 13 en 14 maart vindt de zevende editie van het congres AsmaDual plaats, samen met longarts Fernando Sánchez Toril.
Tijdens dit evenement, dat zowel fysiek als online wordt gehouden, bespreken specialisten uit Spanje en Latijns-Amerika onderwerpen zoals nieuwe biologische therapieën voor astma, allergie-immunotherapie en de invloed van het exposoom – alle omgevingsfactoren waaraan een persoon wordt blootgesteld.
Volgens Montoro helpen dit soort bijeenkomsten om kennis uit verschillende disciplines samen te brengen en zo de diagnose en behandeling van complexe luchtwegaandoeningen te verbeteren. Hij benadrukt ook het belang van goede informatie in de media: meer aandacht kan ervoor zorgen dat patiënten hun klachten herkennen en tijdig medische hulp zoeken.
