Plastic zakjes, mini-shampoos en verpakt fruit verdwijnen geleidelijk uit Spaanse winkels en hotels

Wie boodschappen doet of in een hotel verblijft in Spanje gaat de komende jaren steeds meer veranderingen zien in verpakkingen. Vanaf 12 augustus 2026 wordt de nieuwe Europese Verordening inzake verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR) algemeen van toepassing. De regels moeten de enorme hoeveelheid verpakkingsafval binnen de Europese Unie terugdringen.
Veel veranderingen zijn niet onmiddellijk zichtbaar. De regels worden stapsgewijs ingevoerd en een aantal van de opvallendste verboden gaat pas op 1 januari 2030 in.
Groente en fruit minder vaak in plastic
Een van de meest zichtbare veranderingen komt in de supermarkt.
Vanaf 2030 wordt wegwerpplastic rond verse groenten en fruit in porties van minder dan 1,5 kilo in principe verboden. Daarmee moeten onder andere plastic verpakkingen rond producten die ook los verkocht kunnen worden sterk worden teruggedrongen. Er zijn uitzonderingen mogelijk wanneer verpakking noodzakelijk is om bijvoorbeeld productverlies te voorkomen.
Voor consumenten betekent dit dat groente en fruit in de toekomst vaker los of in alternatieve verpakkingen in het schap zullen liggen.
Zeer dunne plastic zakjes verdwijnen grotendeels
Ook de flinterdunne plastic zakjes die nog veel worden gebruikt bij groente, fruit en andere losse producten worden verder aangepakt.
De Europese regels beperken vanaf 2030 het gebruik van deze zeer lichte plastic draagtassen. Ze blijven wel toegestaan wanneer ze om hygiënische redenen noodzakelijk zijn of helpen voedselverspilling te voorkomen.
Het gaat dus niet om een absoluut verbod op ieder dun plastic zakje.
Mini-shampoo uit hotelkamers verdwijnt
Ook hotels en andere accommodaties krijgen met de nieuwe regels te maken.
De kleine wegwerpflesjes shampoo, douchegel en andere verzorgingsproducten die voor één hotelgast worden neergezet en daarna worden weggegooid, behoren tot de verpakkingsvormen die vanaf 2030 worden beperkt.
Hotels zullen daardoor steeds vaker overstappen op navulbare dispensers of grotere herbruikbare verpakkingen.
In veel Spaanse hotels gebeurt dat overigens nu al.
Geen kleine saus- en suikerverpakkingen meer op tafel
Ook in cafés, restaurants en hotels verandert het nodige.
Vanaf 2030 worden bepaalde plastic wegwerpverpakkingen voor individuele porties, zoals verpakkingen voor saus, suiker, koffiemelk, kruiden en andere smaakmakers, beperkt wanneer klanten deze ter plaatse gebruiken.
De bekende afzonderlijke plastic kuipjes en zakjes zullen daardoor steeds vaker worden vervangen door andere systemen.
Eigen bakje meenemen wordt normaler
De Europese regels zetten daarnaast sterk in op hergebruik.
Vanaf de komende jaren moeten horecaondernemingen meer mogelijkheden bieden om eten en drinken in herbruikbare verpakkingen mee te nemen. De bedoeling is dat klanten gemakkelijker hun eigen beker of voedselbakje kunnen gebruiken en dat herbruikbare alternatieven steeds normaler worden.
Voor consumenten betekent dit uiteindelijk minder wegwerpbekers, bakjes en deksels.
Veel te grote dozen bij online bestellingen aangepakt
Ook webwinkels krijgen strengere regels.
Vanaf 2030 mag bij onder andere e-commerceverpakkingen de verhouding lege ruimte in de verpakking maximaal 50 procent bedragen. Een klein product versturen in een enorme doos vol lucht en opvulmateriaal moet daardoor veel minder vaak voorkomen.
Daarmee wil Europa zowel materiaalgebruik als onnodig transportvolume verminderen.
Verpakkingen moeten beter recyclebaar worden
De Europese regelgeving gaat veel verder dan alleen enkele verboden.
Het uiteindelijke doel is dat verpakkingen op de Europese markt recyclebaar zijn en daadwerkelijk op grote schaal kunnen worden gerecycled. Daarnaast komen strengere eisen voor gerecycled materiaal in plastic verpakkingen en moet steeds minder nieuw plastic worden gebruikt.
Producenten krijgen hierdoor een grotere verantwoordelijkheid voor wat er met hun verpakkingen gebeurt nadat de consument het product heeft gebruikt.
Nieuwe regels voor PFAS in voedselverpakkingen
Een onderdeel dat al vanaf 12 augustus 2026 relevant wordt, betreft bepaalde PFAS-stoffen in verpakkingen die in contact komen met voedsel.
De nieuwe Europese regels stellen daarvoor concentratiegrenzen. Verpakkingen die na deze datum op de markt worden gebracht moeten aan die eisen voldoen. Verpakkingen die vóór 12 augustus al rechtsgeldig op de markt waren gebracht, hoeven niet automatisch uit winkels te worden gehaald.
Statiegeld en inzameling worden belangrijker
Europa wil daarnaast dat in 2029 minstens 90 procent van bepaalde plastic drankflessen en metalen drankverpakkingen afzonderlijk wordt ingezameld. Lidstaten kunnen daarvoor onder andere gebruikmaken van statiegeldsystemen.
Ook Spanje moet zijn inzamelsysteem daarop aanpassen.
Niet alles verandert vandaag
Voor consumenten is vooral belangrijk dat 12 augustus 2026 niet betekent dat vanaf vandaag alle plastic zakjes, shampooflesjes en verpakte appels uit de winkels verdwijnen.
De PPWR trad al op 11 februari 2025 formeel in werking, maar wordt vanaf 12 augustus 2026 algemeen toegepast. Veel concrete verplichtingen hebben vervolgens hun eigen overgangstermijnen. De bekendste verboden op bepaalde wegwerpverpakkingen gelden pas vanaf 1 januari 2030.
Spaanse supermarkt van 2030 ziet er anders uit
De veranderingen zullen daardoor geleidelijk zichtbaar worden.
Minder plastic rond groente en fruit, minder piepkleine verpakkingen, vaker navulbare dispensers, meer herbruikbare verpakkingen en kleinere verzenddozen moeten de komende jaren steeds normaler worden.
Het doel is duidelijk: minder verpakking produceren, meer hergebruiken en wat nog wel wordt gebruikt veel beter recyclebaar maken.
Voor wie in Spanje woont of regelmatig boodschappen doet, zullen de veranderingen dus niet allemaal morgen zichtbaar zijn. Maar richting 2030 gaat het vertrouwde beeld in supermarkten, hotels, restaurants en webwinkels behoorlijk veranderen.
