PSOE en Sumar botsen over woningbeleid richting verkiezingen van 29 november

De Spaanse woningcrisis wordt steeds nadrukkelijker een belangrijk thema in de verkiezingsstrijd. PSOE en Sumar, die nog samen in de regering zitten, proberen zich richting de verkiezingen van 29 november 2026 allebei te profileren als de partij die het meest heeft gedaan voor betaalbaar wonen.

De verschillen tussen beide regeringspartners worden daardoor steeds zichtbaarder. Terwijl premier Pedro Sánchez woningbeleid inmiddels nadrukkelijk centraal zet in zijn campagne, benadrukt Sumar dat veel van de meest ingrijpende maatregelen juist onder druk van hun ministers tot stand zijn gekomen.

Woningbeleid wordt verkiezingsstrijd

De spanning tussen beide partijen liep verder op nadat de regering opnieuw twee woningdecreten goedkeurde die eerder in het Congres waren verworpen.

De maatregelen hebben onder meer betrekking op:

• verlenging van bepaalde huurcontracten;

• bescherming van huurders;

• extra maatregelen tegen hoge woonlasten;

• meer overheidsingrijpen op de woningmarkt.

PSOE en Sumar steunen de maatregelen gezamenlijk in de regering, maar presenteren hun rol richting de kiezer steeds nadrukkelijker afzonderlijk.

Sumar claimt druk te hebben uitgeoefend

Binnen Sumar, dat richting de verkiezingen verdergaat onder de naam Frente Amplio, klinkt de boodschap dat het zonder hun druk nooit tot zulke vergaande maatregelen zou zijn gekomen.

De partij wijst onder meer op een conflict binnen de ministerraad eerder dit jaar. Ministers van Sumar weigerden toen aanvankelijk deel te nemen aan een vergadering totdat het PSOE akkoord ging met verlenging van huurcontracten.

Die maatregel is inmiddels verder uitgebreid en geldt nu ook voor contracten die in 2028 aflopen.

PSOE schuift op richting meer ingrijpen

Volgens Sumar is het opvallend dat Sánchez tegenwoordig nadrukkelijker pleit voor overheidsingrijpen in de woningmarkt.

Eerder dit jaar waren socialisten juist terughoudender over voorstellen zoals het automatisch verlengen van huurcontracten en het verder beperken van huurprijzen.

PSOE presenteert de woningcrisis inmiddels echter als een van de centrale thema’s voor de komende campagne en zegt met nieuwe, omvangrijke voorstellen te komen.

Discussie over speculatieve woningaankopen

Een ander twistpunt is de aanpak van speculatieve vastgoedaankopen.

Sumar diende eerder een voorstel in om bepaalde speculatieve aankopen van woningen te verbieden. Het PSOE steunde dat voorstel destijds niet.

Frente Amplio gebruikt dat nu als voorbeeld om duidelijk te maken dat beide partijen weliswaar samen regeren, maar inhoudelijk niet altijd dezelfde koers varen op woninggebied.

Uithuiszetting van 87-jarige vrouw vergroot druk

De politieke onrust rond wonen nam sterk toe na de veelbesproken uithuiszetting van de 87-jarige Maricarmen.

Beelden van de vrouw die per brancard uit haar woning werd gehaald leidden tot grote maatschappelijke verontwaardiging en nieuwe protesten.

Sumar stelde daarna dat het kabinet veel sneller en harder moest optreden tegen de wooncrisis. Ook binnen het PSOE nam vervolgens de druk toe om aanvullende maatregelen te nemen.

Twee woningdecreten werden eerder weggestemd

De spanning werd nog groter nadat twee woondecreten in het Congres geen meerderheid kregen.

PP, Vox en Junts stemden tegen, waardoor de voorstellen vervielen.

Kort daarna schreef Sánchez vervroegde verkiezingen uit voor 29 november.

De regering heeft de woningmaatregelen inmiddels opnieuw goedgekeurd, maar ze moeten nog door de Diputación Permanente, het parlementaire orgaan dat actief blijft nadat het Congres is ontbonden.

Beide partijen willen eigen successen benadrukken

Binnen de coalitie is ondertussen een strijd ontstaan over wie de politieke eer voor sociale maatregelen mag opeisen.

Sumar stelt dat het PSOE vaker beleid presenteert als eigen succes terwijl voorstellen oorspronkelijk vanuit de kleinere coalitiepartner kwamen.

Daarbij verwijst de partij onder andere naar:

• verhogingen van het minimumloon;

• hervormingen van de arbeidsmarkt;

• langere verlofregelingen;

• extra financiering van de langdurige zorg;

• en diverse sociale maatregelen.

PSOE benadrukt juist dat maatregelen uiteindelijk gezamenlijk door de regering zijn goedgekeurd en uitgevoerd.

Wonen waarschijnlijk een van de hoofdthema’s van campagne

Dat beide partijen zo sterk proberen hun eigen profiel te benadrukken, laat zien hoe belangrijk wonen is geworden in de verkiezingsstrijd.

De komende weken zal het debat vooral gaan over vragen als:

• hoe sterk huren gereguleerd moeten worden;

• hoeveel sociale woningen Spanje nodig heeft;

• hoe speculatie moet worden aangepakt;

• welke bescherming huurders moeten krijgen;

• en hoeveel ruimte particuliere verhuurders moeten behouden.

PSOE en Frente Amplio zullen daarbij grotendeels dezelfde kiezers proberen te overtuigen, maar met verschillende accenten.

Mogelijke algemene staking vergroot politieke druk

Tegelijkertijd kondigen vakbonden en huurdersorganisaties nieuwe protesten aan tegen hoge woonkosten.

Ook wordt gesproken over een landelijke algemene staking rond wonen en lonen.

Frente Amplio steunt die mobilisaties nadrukkelijk en ziet de komende verkiezingen als een belangrijk moment om de woningcrisis centraal te stellen.

Daarmee wordt wonen waarschijnlijk niet alleen een sociaal en economisch onderwerp, maar ook een van de grootste politieke strijdpunten richting 29 november.