Koken met water in Spanje: kraanwater, flessenwater of gefilterd water?

Wie regelmatig in Spanje verblijft, merkt al snel dat kraanwater niet overal hetzelfde smaakt. In sommige regio’s is het zacht en vrijwel smaakloos, terwijl het aan de Middellandse Zeekust vaak veel kalk bevat en een duidelijkere chloor- of mineraalsmaak kan hebben.

Maar betekent dit ook dat je beter geen kraanwater kunt gebruiken voor pasta, rijst, soep, koffie of thee? In de meeste gevallen niet.

Kun je in Spanje gewoon met kraanwater koken?

Ja. Kraanwater dat officieel als drinkwater is aangemerkt kan normaal gesproken ook gewoon worden gebruikt om mee te koken.

Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid stelt dat drinkwater aan gezondheids- en kwaliteitsnormen moet voldoen en vooraf wordt behandeld en gecontroleerd. Via het landelijke SINAC-systeem kunnen inwoners bovendien per gemeente informatie bekijken over de kwaliteit van het lokale drinkwater.

Dat het water op sommige plaatsen minder lekker smaakt, betekent dus niet automatisch dat het onveilig is.

Waarom smaakt kraanwater in Spanje soms anders?

Het grootste verschil zit vaak in de hardheid van het water.

Hard water bevat relatief veel opgeloste mineralen, vooral calcium en magnesium. Hierdoor ontstaat sneller kalkaanslag in een waterkoker, koffiezetapparaat of pan.

Langs delen van de Middellandse Zeekust komt hard water veel voor. Ook kan de smaak van het water worden beïnvloed door de herkomst van het water en de behandeling die nodig is om het veilig te maken.

In andere delen van Spanje is het water veel zachter.

Voor de gezondheid hoeft hard water op zichzelf geen probleem te zijn. Voor de smaak van koffie, thee en bepaalde gerechten kan het echter wel verschil maken.

Pasta, aardappelen en rijst: kraanwater is meestal prima

Voor gerechten waarbij het kookwater uiteindelijk grotendeels wordt afgegoten, zoals pasta, aardappelen of groenten, gebruiken veel mensen in Spanje gewoon kraanwater.

Ook voor soep, stoofgerechten en rijst kan drinkbaar kraanwater zonder probleem worden gebruikt.

Wie de smaak van het lokale water onaangenaam vindt, kan natuurlijk voor gefilterd water of flessenwater kiezen.

Bij koffie en thee merk je het verschil sneller

Vooral bij koffie en thee kan de samenstelling van het water duidelijk invloed hebben op de smaak.

Koffie en thee bestaan voor het overgrote deel uit water. Veel kalk of een sterke chloorsmaak kan daardoor merkbaarder zijn dan bij het koken van pasta.

Hard water zorgt bovendien sneller voor kalkaanslag in:

• koffiezetapparaten;
• espressomachines;
• waterkokers;
• heetwaterkranen.

Wie in een gebied met zeer hard water woont, kan daarom voor koffie en thee kiezen voor gefilterd water of water met een lagere mineralisatie.

Is flessenwater beter?

Niet noodzakelijk, maar soms wel lekkerder.

In regio’s waar het kraanwater een sterke smaak heeft gebruiken veel inwoners agua mineral uit grote flessen of jerrycans.

Dat kan prettig zijn voor koffie, thee en gerechten waarbij veel water in het eindproduct achterblijft.

Maar flessenwater heeft ook nadelen. Het kost meer geld en zorgt voor aanzienlijk meer verpakkingsafval en transport.

Bovendien is niet ieder mineraalwater hetzelfde. Sommige soorten bevatten juist veel mineralen. Wie vooral zacht water zoekt, kan op het etiket kijken naar de totale mineralisatie.

Gefilterd kraanwater als tussenoplossing

Een alternatief is het filteren van kraanwater.

Dat kan bijvoorbeeld met een filterkan, een filter onder het aanrecht of een afzonderlijke kraan voor gefilterd drinkwater.

Afhankelijk van het filtersysteem kan hierdoor de smaak verbeteren en kan een deel van de stoffen die verantwoordelijk zijn voor geur of kalkaanslag worden verminderd.

Het is wel belangrijk filters op tijd te vervangen en volgens de instructies te onderhouden. Een slecht onderhouden filter kan juist een hygiëneprobleem worden.

Een huishoudelijk waterfilter moet bovendien niet worden gezien als oplossing wanneer de autoriteiten melden dat leidingwater tijdelijk niet geschikt is voor consumptie.

Controleer bij twijfel de waterkwaliteit van jouw gemeente

De kwaliteit en samenstelling van Spaans kraanwater verschilt per plaats.

Het ministerie van Volksgezondheid heeft daarom het Sistema de Información Nacional de Agua de Consumo (SINAC). Daar kun je per gemeente en distributienetwerk zien of het water geschikt is voor consumptie en welke recente analyses beschikbaar zijn.

Spanje beschikt volgens het ministerie over uitgebreide controlesystemen waarmee de kwaliteit van het drinkwater wordt bewaakt. De meest recente landelijke rapportages worden jaarlijks gepubliceerd.

Helpt koken als het water tijdelijk niet drinkbaar is?

Dat hangt af van de reden waarom het water niet geschikt is verklaard.

Koken kan bepaalde micro-organismen uitschakelen, maar verwijdert niet automatisch chemische stoffen, metalen, nitraten of andere verontreinigingen.

Wanneer een gemeente een waarschuwing afgeeft over het leidingwater, moet daarom altijd het specifieke advies van de gezondheidsautoriteiten of het waterbedrijf worden gevolgd.

Gebruik in zo’n situatie niet automatisch gekookt kraanwater omdat je ervan uitgaat dat dit alles oplost.

En koken met zeewater?

In Spaanse kustgebieden wordt traditioneel soms zeewater gebruikt bij het bereiden van vis en schelpdieren.

Dat betekent echter niet dat je zomaar een pan water rechtstreeks uit zee moet halen.

Zeewater kan micro-organismen, vervuiling en andere ongewenste stoffen bevatten. Wie zeewater culinair wil gebruiken, kiest beter voor gezuiverd zeewater dat speciaal geschikt is voor voedselbereiding.

Houd bovendien rekening met het zeer hoge zoutgehalte. Extra zout toevoegen is dan meestal niet nodig.

Wat is dus de beste keuze?

Voor de meeste gerechten is het antwoord eenvoudig:

Is het lokale kraanwater officieel geschikt voor consumptie en vind je de smaak goed? Dan kun je er gewoon mee koken.

Vind je het water te hard of proef je veel chloor, dan kan gefilterd water vooral voor koffie en thee prettiger zijn.

Flessenwater is eveneens een mogelijkheid, maar is voor de veiligheid meestal niet noodzakelijk zolang het kraanwater door de autoriteiten als geschikt voor consumptie wordt aangemerkt.

De keuze tussen kraanwater, gefilterd water en flessenwater is in Spanje daardoor vaak vooral een kwestie van smaak, kalk en gemak – en niet van veiligheid.