Onderwijs in Spanje: dit moeten Nederlandse en Belgische gezinnen weten
Wie met kinderen naar Spanje verhuist, krijgt te maken met een onderwijssysteem dat op veel punten anders werkt dan in Nederland of België. De kwaliteit van het onderwijs in Spanje is over het algemeen goed, maar de verschillen per regio, schooltype en taalgebied kunnen groot zijn. Daarom is het belangrijk om je vooraf goed te verdiepen in de mogelijkheden. Spanje kent openbare scholen, deels gesubsidieerde privéscholen, volledig privéscholen en internationale scholen.
Hoe is het Spaanse schoolsysteem opgebouwd?
Het Spaanse onderwijs bestaat uit verschillende fases. Kinderen kunnen al jong naar de escuela infantil, maar onderwijs is pas verplicht vanaf 6 jaar. De leerplicht loopt tot 16 jaar.
De belangrijkste fases zijn:
- Educación Infantil: 0 tot 6 jaar
- Educación Primaria: 6 tot 12 jaar
- Educación Secundaria Obligatoria / ESO: 12 tot 16 jaar
- daarna: Bachillerato of beroepsopleiding / Formación Profesional
Na de verplichte middelbare school kunnen jongeren kiezen voor een route richting universiteit of juist voor een praktische beroepsopleiding.
Openbare, concertado en privéscholen
In Spanje zijn er drie hoofdtypen scholen. Colegios públicos zijn openbare scholen en worden door de overheid betaald. Colegios concertados zijn particuliere scholen die deels door de overheid worden gesubsidieerd. Colegios privados zijn volledig privéscholen, waaronder ook veel internationale scholen vallen.
Openbare scholen zijn meestal gratis, maar ouders betalen vaak wel voor boeken, materialen, excursies of maaltijden. Concertado-scholen volgen grotendeels het Spaanse curriculum, maar kunnen aanvullende kosten rekenen. Privéscholen en internationale scholen zijn duidelijk duurder, maar bieden soms kleinere klassen, anderstalig onderwijs of internationale diploma’s.
Kleuteronderwijs in Spanje
De kleuterfase is niet verplicht, maar wordt door bijna alle kinderen gevolgd. Voor kinderen tot 3 jaar is er opvang via guarderías of kindercentra. Vanaf 3 jaar kunnen kinderen naar de tweede fase van het kleuteronderwijs, vaak verbonden aan een basisschool. Openbare kleuterscholen rekenen vanaf deze leeftijd meestal geen lesgeld.
Voor buitenlandse gezinnen kan dit een goede manier zijn om kinderen snel Spaans te laten leren en te laten wennen aan het Spaanse schoolritme.
Basisonderwijs: 6 tot 12 jaar
Vanaf 6 jaar begint de verplichte basisschool. Kinderen volgen vakken zoals taal, rekenen, natuurwetenschappen, sociale wetenschappen en een eerste vreemde taal. In regio’s met een co-officiële taal, zoals Catalonië, Valencia, Galicië of Baskenland, kan ook onderwijs in die regionale taal worden gegeven.
Ouders kunnen een school kiezen, maar plaatsing hangt vaak af van afstand tot de woning, broertjes of zusjes op dezelfde school, inkomen en beschikbare plaatsen.
Middelbaar onderwijs: ESO en daarna
Na de basisschool gaan kinderen naar het middelbaar onderwijs, de ESO. Deze fase duurt van ongeveer 12 tot 16 jaar en is verplicht. Aan het einde ontvangen leerlingen bij voldoende resultaat het diploma Graduado en Educación Secundaria Obligatoria.
Daarna kunnen leerlingen kiezen voor Bachillerato, een tweejarige voorbereiding op de universiteit, of voor een beroepsgerichte opleiding. Voor toegang tot de universiteit doen leerlingen na Bachillerato meestal de Spaanse toelatingsexamens, bekend als EBAU of Selectividad.
Internationale scholen
Voor expatgezinnen kunnen internationale scholen aantrekkelijk zijn, vooral wanneer het verblijf in Spanje tijdelijk is of wanneer kinderen later in een ander land willen studeren. Spanje heeft volgens Expatica 281 internationale scholen, verspreid over 28 steden. De meeste liggen in en rond Madrid, Barcelona en populaire kustgebieden.
Internationale scholen bieden vaak onderwijs in het Engels, Frans, Duits of een ander buitenlands curriculum. Sommige scholen werken met het International Baccalaureate, Britse GCSE’s en A-levels, Amerikaanse diploma’s of andere internationaal erkende trajecten.
Ondersteuning voor buitenlandse kinderen
Spanje biedt op steeds meer scholen ondersteuning aan kinderen die Spaans als tweede taal leren. In sommige regio’s kunnen kinderen extra taallessen krijgen of tijdelijk begeleiding volgen in een aparte taalklas. Dit kan vooral belangrijk zijn voor kinderen die instromen op latere leeftijd en nog geen Spaans spreken.
Voor jonge kinderen gaat taal leren vaak snel, maar voor oudere kinderen kan de overstap naar een volledig Spaanstalige school intensief zijn.
Kinderen met extra ondersteuningsbehoeften
Ook kinderen met speciale onderwijsbehoeften kunnen in Spanje begeleiding krijgen. In veel gevallen probeert men kinderen zoveel mogelijk binnen het reguliere onderwijs te ondersteunen. Voor extra hulp, aangepaste begeleiding of financiële steun is vaak een officiële beoordeling nodig via een gespecialiseerd centrum.
Voor ouders is het verstandig om dit ruim vóór de verhuizing uit te zoeken, zeker wanneer een kind al begeleiding, therapie of aangepast onderwijs krijgt.
Thuisonderwijs in Spanje
Thuisonderwijs is in Spanje ingewikkeld. De wet gaat ervan uit dat kinderen tussen 6 en 16 jaar naar school gaan. Ouders die hun kinderen niet inschrijven, kunnen problemen krijgen met de onderwijsautoriteiten. Wie thuisonderwijs overweegt, moet zich daarom goed juridisch laten informeren.
Conclusie
Het Spaanse onderwijssysteem biedt veel mogelijkheden, maar de juiste keuze hangt sterk af van je situatie. Blijf je tijdelijk in Spanje, dan kan een internationale school logisch zijn. Wil je langdurig in Spanje wonen, dan kan een Spaanse openbare of concertado-school juist beter zijn voor taal, integratie en sociale contacten.
Voor Nederlandse en Belgische gezinnen is het vooral belangrijk om vooraf te kijken naar de regio, de voertaal op school, kosten, afstand, toelatingseisen en toekomstplannen van het kind. Een goede schoolkeuze maakt de verhuizing naar Spanje voor het hele gezin een stuk makkelijker.
