Onderzoekers ontdekken grote zone met mogelijk opgehoopt magma onder Tenerife
Wetenschappers hebben onder Tenerife verschillende diepe zones ontdekt waar zich mogelijk magma ophoopt. Vooral onder het westelijke deel van het eiland bevindt zich volgens nieuw onderzoek een gebied met een opvallend grote hoeveelheid gedeeltelijk gesmolten gesteente. De locatie komt bovendien overeen met gebieden waar de afgelopen jaren afwijkende seismische activiteit is gemeten.
Magma op 10 tot 30 kilometer diepte
Het onderzoek werd geleid door het Instituto Volcanológico de Canarias (INVOLCAN) en is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports.
Voor het eerst konden onderzoekers een driedimensionaal beeld maken van de diepe aardkorst en de bovenste mantel onder Tenerife. Daarbij werden vier grote zones aangetroffen waar seismische golven opvallend langzaam doorheen bewegen.
Deze gebieden bevinden zich op ongeveer 10 tot 30 kilometer diepte. Lage snelheden van seismische golven kunnen wijzen op hoge temperaturen en gedeeltelijk gesmolten gesteente, oftewel magma.
Vooral westen van Tenerife valt op
De opvallendste zone bevindt zich onder het westelijke deel van Tenerife. Daar zijn uitzonderlijk lage snelheden van zogenoemde S-golven gemeten.
Computermodellen wijzen erop dat het aandeel gesmolten materiaal lokaal zeer hoog kan zijn. Volgens de onderzoekers kan hier sprake zijn van magmatic underplating: magma uit de aardmantel dat zich geleidelijk ophoopt tegen de onderkant van de oceanische aardkorst.
Verband met aardbevingen sinds 2016
De ontdekking is vooral interessant omdat de ondergrondse zones overeenkomen met locaties waar Tenerife sinds 2016 en 2017 regelmatig verhoogde seismische activiteit laat zien.
Veel van de geregistreerde aardbevingen bevinden zich boven of aan de randen van de belangrijkste magmazone.
Wanneer magma zich vanuit diepere delen omhoog verplaatst, neemt de druk af. Hierdoor kunnen gassen, waaronder vooral koolstofdioxide (CO₂), uit het magma vrijkomen. Deze gassen en andere magmatische vloeistoffen kunnen vervolgens omhoog trekken en het hydrothermale systeem van Tenerife beïnvloeden. Mogelijk verklaart dit een deel van de bijzondere aardbevingen die de afgelopen jaren op het eiland zijn geregistreerd.
Meer dan 785 zware aardbevingen wereldwijd gebruikt
Om de ondergrond van Tenerife in kaart te brengen, analyseerden de wetenschappers gegevens van meer dan 785 grote aardbevingen elders in de wereld, die tussen 2017 en 2024 door het seismische netwerk op Tenerife werden geregistreerd.
De trillingen van zulke verre aardbevingen reizen door de aarde en veranderen wanneer ze verschillende gesteentelagen passeren. Door die veranderingen zeer nauwkeurig te analyseren, konden onderzoekers als het ware een scan maken van de diepe ondergrond van het eiland.
Tenerife kent al langere tijd verhoogde seismische activiteit
De ontdekking komt na verschillende opvallende aardbevingszwermen op Tenerife. Zo registreerde INVOLCAN tussen 18 en 26 juni 2026 maar liefst 1.383 kleine aardbevingen ten zuidwesten van de caldera Las Cañadas.
In juli volgde opnieuw een zwerm van ongeveer 2.000 zogenoemde hybride seismische gebeurtenissen. De meeste bevingen concentreerden zich rond tien kilometer diepte.
Betekent dit dat de Teide binnenkort uitbarst?
Nee. De aanwezigheid van magma diep onder Tenerife betekent niet dat er automatisch een vulkaanuitbarsting op komst is.
INVOLCAN benadrukte bij de recente aardbevingszwermen dat er op basis van de beschikbare gegevens geen aanwijzingen zijn dat de kans op een vulkaanuitbarsting op korte of middellange termijn is toegenomen.
Het nieuwe onderzoek is vooral belangrijk omdat wetenschappers nu veel beter begrijpen waar magma zich onder Tenerife bevindt en hoe het vulkanische systeem is opgebouwd. Die kennis kan worden gebruikt om toekomstige veranderingen nauwkeuriger te volgen en mogelijke vulkanische onrust eerder te herkennen.
