Orihuela Costa wil 28.000 Europese inwoners mobiliseren: strijd om zelfstandige gemeente krijgt nieuwe impuls
Aan de zuidelijke Costa Blanca is een opvallende politieke campagne begonnen. De lokale partij Partido Independencia Orihuela Costa (PIOC) probeert duizenden buitenlandse inwoners te overtuigen zich als kiezer te registreren voor de Spaanse gemeenteraadsverkiezingen van 23 mei 2027. Volgens de partij vormen ongeveer 28.000 EU-burgers een belangrijke doelgroep. De inzet gaat verder dan alleen meer politieke vertegenwoordiging: PIOC wil dat Orihuela Costa uiteindelijk een zelfstandige gemeente wordt.
Orihuela Costa is een populaire woonomgeving voor buitenlanders. In onder andere Playa Flamenca, La Zenia, Cabo Roig en Villamartín wonen veel mensen uit andere Europese landen.
Hoewel deze woongebieden aan de Middellandse Zee liggen, behoren ze bestuurlijk tot de gemeente Orihuela, waarvan het historische stadscentrum tientallen kilometers landinwaarts ligt.
Dat is al jaren onderwerp van discussie.
Een deel van de kustbewoners vindt dat de gemeentelijke dienstverlening onvoldoende aansluit bij de omvang en behoeften van hun woongebied.
De lokale partij PIOC wil deze onvrede vertalen naar politieke vertegenwoordiging.
Campagne speciaal gericht op Europese inwoners
PIOC verspreidt campagneboodschappen via sociale media in verschillende talen, waaronder Engels, Frans en Duits.
Daarmee probeert de partij niet alleen Spaanse inwoners te bereiken, maar juist ook de grote buitenlandse gemeenschap.
Volgens de partij wonen er 28.020 EU-burgers in het gebied die belangrijk kunnen zijn voor de komende verkiezingen.
Dat betekent overigens niet dat al deze mensen automatisch mogen stemmen.
Om als niet-Spaanse EU-burger deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen moet iemand aan verschillende voorwaarden voldoen.
De belangrijkste boodschap van de campagne is dat inwoners zich tijdig moeten registreren om hun stemrecht daadwerkelijk te kunnen gebruiken.
Waarom wil Orihuela Costa onafhankelijk worden?
Orihuela Costa maakt officieel deel uit van de gemeente Orihuela.
Dat betekent dat besluiten over openbare voorzieningen, gemeentelijke begrotingen en infrastructuur door het gemeentebestuur van Orihuela worden genomen.
Volgens PIOC bestaat er een ongelijke verhouding tussen wat inwoners aan de kust bijdragen en wat zij daarvoor terugkrijgen.
De partij wijst onder andere op problemen met straatonderhoud, afvalinzameling, schoonmaak en openbare voorzieningen.
Ook vindt de beweging dat kustbewoners onvoldoende invloed hebben op beslissingen die direct betrekking hebben op hun leefomgeving.
De partij pleit daarom voor een eigen gemeentebestuur.
Zo’n bestuur zou volgens PIOC beter kunnen inspelen op de specifieke behoeften van Orihuela Costa.
Het betreft politieke standpunten van de partij; de omvang van de financiële verschillen en de mogelijke voordelen van een afscheiding moeten onafhankelijk worden beoordeeld.
De afstand tot het gemeentehuis speelt een rol
Een van de bijzondere kenmerken van Orihuela is de geografische verdeling van de gemeente.
Het historische stadscentrum ligt landinwaarts, terwijl Orihuela Costa zich aan de Middellandse Zee bevindt.
De verschillende woongebieden hebben daardoor niet altijd dezelfde behoeften.
Het historische centrum kent andere uitdagingen dan een snelgroeiende kustregio met veel internationale inwoners, vakantiehuizen en toeristische activiteiten.
Bewoners van de kust vragen onder meer aandacht voor verkeer, straatverlichting, onderhoud van groenvoorzieningen en gemeentelijke dienstverlening.
Voorstanders van een zelfstandige kustgemeente stellen dat een eigen bestuur daarin gerichter zou kunnen investeren.
Tegenstanders of sceptici kunnen daartegenover wijzen op de kosten van een afzonderlijke gemeentelijke organisatie en het belang van gedeelde voorzieningen en middelen.
Een eventuele afscheiding is daarom een ingewikkelde bestuurlijke kwestie en geen automatisch gevolg van een verkiezingsoverwinning.
De verkiezingen van 2023 laten zien waarom PIOC buitenlandse kiezers zoekt
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2023 kreeg PIOC in de hele gemeente Orihuela 1.382 stemmen.
Dat was onvoldoende voor een zetel in de gemeenteraad.
In totaal waren er toen 46.924 kiesgerechtigden in de gemeente en brachten 30.636 personen hun stem uit.
Volgens cijfers die medeoprichter Peter Houghton publiceerde, waren in Orihuela Costa zelf ongeveer 7.069 kiezers geregistreerd, van wie er slechts 3.467 daadwerkelijk stemden.
Dat komt neer op ongeveer 49 procent van de geregistreerde kiezers in het kustgebied.
Deze lokale opkomstcijfers worden door de beweging gebruikt om te benadrukken dat veel potentiële politieke invloed onbenut blijft.
PIOC ziet vooral de registratie en opkomst van Europese inwoners als een belangrijke factor voor de verkiezingen van 2027.
Kunnen Nederlanders en Belgen stemmen bij de Spaanse gemeenteraadsverkiezingen?
Ja. Nederlanders en Belgen die als EU-burger in Spanje wonen, kunnen onder voorwaarden deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen.
Daarvoor moet je op de verkiezingsdag minimaal 18 jaar zijn.
Ook moet je ingeschreven staan in het gemeentelijke bevolkingsregister, het padrón municipal.
Daarnaast moet je bij de Spaanse autoriteiten hebben aangegeven dat je in Spanje wilt stemmen.
Die verklaring wordt de manifestación de voluntad de voto genoemd.
Alleen ingeschreven staan bij de gemeente is dus niet voldoende.
Wie niet op de juiste manier in het kiesregister is opgenomen, kan op de verkiezingsdag niet zomaar een stem uitbrengen.
Belangrijke deadline: 30 december 2026
De volgende Spaanse gemeenteraadsverkiezingen staan gepland op zondag 23 mei 2027.
Volgens het Spaanse Instituto Nacional de Estadística (INE) moeten EU-burgers die willen deelnemen uiterlijk 30 december 2026 aan de relevante registratievoorwaarden voldoen.
Dat betekent dat de inschrijving in het gemeentelijke bevolkingsregister en de verklaring om in Spanje te stemmen op tijd geregeld moeten zijn.
Wie bij eerdere verkiezingen al zijn stemwens heeft geregistreerd en nog aan de voorwaarden voldoet, blijft in beginsel in het kiesregister opgenomen.
Een nieuwe aanvraag is dan doorgaans niet nodig.
Het is wel verstandig om de registratie te controleren, vooral na een verhuizing of wijziging van persoonlijke gegevens.
Hoe kun je je aanmelden om in Spanje te stemmen?
Het Spaanse statistiekbureau INE heeft een procedure waarmee EU-inwoners hun stemwens kunnen registreren.
Dat kan op verschillende manieren.
Wie beschikt over het Spaanse digitale identificatiesysteem Cl@ve kan de aanvraag online regelen.
Sommige inwoners ontvangen daarnaast een brief van het INE met een persoonlijke registratiecode.
Met deze code kunnen zij eveneens online hun stemwens doorgeven.
Ook is het mogelijk de verklaring via de post terug te sturen wanneer daarvoor een officieel formulier is ontvangen.
Wie liever persoonlijk hulp krijgt, kan terecht bij het gemeentehuis van de woonplaats.
Het is verstandig om daarbij een geldig identiteitsbewijs en de relevante Spaanse identificatiegegevens mee te nemen.
De exacte documenten kunnen per situatie verschillen.
Meer dan een half miljoen EU-inwoners krijgen een brief
De Spaanse kiesautoriteiten hebben voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2027 een landelijke informatiecampagne gestart.
Volgens het INE zijn 515.363 EU-burgers in Spanje aangeschreven om de registratieprocedure te vergemakkelijken.
Het gaat om personen die nog niet eerder op de benodigde manier hebben aangegeven in Spanje te willen stemmen.
De brieven bevatten informatie over hoe de ontvanger zich kan aanmelden.
Dat laat zien dat de registratie van Europese kiezers niet alleen in Orihuela Costa speelt.
Ook in andere Spaanse gemeenten wonen grote aantallen inwoners uit verschillende EU-landen die invloed kunnen uitoefenen op de lokale politiek.
Waarom kan de stem van buitenlandse inwoners belangrijk zijn?
Gemeentebesturen nemen beslissingen die rechtstreeks invloed hebben op het dagelijkse leven.
Denk aan onderhoud van wegen en trottoirs, afvalinzameling, lokale infrastructuur, openbare ruimte en bepaalde gemeentelijke belastingen.
In gebieden met veel buitenlandse inwoners kunnen deze kiezers daardoor een belangrijke rol spelen bij verkiezingen.
Dat geldt onder andere voor verschillende kustgemeenten in de provincie Alicante.
Toch vormt een grote buitenlandse bevolking niet automatisch één politiek blok.
Nederlandse, Belgische, Duitse, Franse en andere Europese inwoners kunnen heel verschillende opvattingen hebben over de gemeentelijke politiek.
Ook hoeft iemand die ontevreden is over de dienstverlening niet automatisch voor onafhankelijkheid van Orihuela Costa te zijn.
Het stemrecht geeft inwoners de mogelijkheid om zelf te kiezen welke partij hun belangen het beste vertegenwoordigt.
Kan Orihuela Costa daadwerkelijk een zelfstandige gemeente worden?
Een zelfstandige gemeente oprichten is juridisch mogelijk, maar daarvoor moet aan verschillende eisen worden voldaan.
De Spaanse wetgeving en de regels van de autonome regio Valencia stellen voorwaarden aan de vorming van nieuwe gemeenten.
Onder andere de bevolkingsomvang, territoriale samenhang, financiële levensvatbaarheid en kwaliteit van gemeentelijke dienstverlening spelen een rol.
Een lokale partij kan de wens tot zelfstandigheid politiek onder de aandacht brengen, maar kan niet zelfstandig besluiten de kustzone af te splitsen.
Daarvoor is een formele bestuurlijke procedure noodzakelijk.
PIOC verwijst onder meer naar Pilar de la Horadada, dat in 1986 een zelfstandige gemeente werd na een afscheiding van Orihuela.
Die historische gebeurtenis laat zien dat een dergelijke verandering mogelijk is, maar vormt geen garantie dat Orihuela Costa dezelfde weg kan volgen.
Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen aan de Costa Blanca?
Voor Nederlanders en Belgen die permanent in Orihuela Costa wonen, zijn de gemeenteraadsverkiezingen van 2027 een gelegenheid om mee te beslissen over de toekomst van hun woonomgeving.
Dat geldt ongeacht welke partij zij steunen.
Vooral inwoners die nog niet eerder aan Spaanse gemeenteraadsverkiezingen hebben deelgenomen, doen er verstandig aan hun registratie tijdig te controleren.
De deadline van 30 december 2026 is daarbij belangrijk.
Een tweede woning in Spanje bezitten geeft op zichzelf geen stemrecht in de Spaanse gemeenteraadsverkiezingen.
Het gaat om EU-burgers die aan de Spaanse verblijfs- en registratievoorwaarden voor deelname voldoen.
Conclusie: buitenlandse inwoners kunnen belangrijk worden bij verkiezingen
De lokale partij PIOC heeft een campagne gelanceerd om duizenden EU-burgers in Orihuela Costa te betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2027.
De beweging wil daarmee meer politieke vertegenwoordiging verkrijgen en haar streven naar een zelfstandige gemeente kracht bijzetten.
Of dat doel haalbaar is, blijft onzeker.
De verkiezingsuitslag zal afhangen van de registratie en opkomst van kiezers, de steun voor verschillende partijen en de uiteindelijke stemverdeling.
Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, is de belangrijkste praktische boodschap duidelijk.
Wie op 23 mei 2027 wil meestemmen over de toekomst van de eigen Spaanse gemeente, moet controleren of de registratie als kiezer geregeld is. De uiterste datum daarvoor is 30 december 2026.
