Spaanse zelfstandige verliest gemiddeld 226 uur per jaar aan bureaucratie
Zelfstandigen in Spanje besteden gemiddeld 226 uur per jaar aan administratie, belastingzaken en andere verplichtingen richting de overheid. Dat komt neer op bijna 4,5 uur per week. Volgens zelfstandigenorganisatie ATA loopt de economische schade daardoor op tot duizenden euro’s per ondernemer per jaar.
De organisatie spreekt van een steeds zwaardere bureaucratische last voor de ruim 3,4 miljoen autónomos in Spanje en roept de overheid op procedures drastisch te vereenvoudigen.
Bijna zes volledige werkweken aan administratie
Met 226 uur per jaar is een Spaanse zelfstandige omgerekend bijna 28 volledige werkdagen van acht uur kwijt aan administratieve verplichtingen.
Daaronder vallen bijvoorbeeld belastingaangiften, verplichtingen rond de Seguridad Social, facturatie, arbeidsregels en – voor ondernemers met personeel – aanvullende verplichtingen als werkgever.
ATA stelt dat een gemiddelde zelfstandige ongeveer 47 uur per week werkt en dat inmiddels minstens vier uur daarvan opgaat aan administratie.
Kosten geschat op 3.390 euro per zelfstandige
ATA waardeert de verloren tijd op ongeveer 15 euro per uur. Op basis daarvan zou de administratieve last een gemiddelde autónomo jaarlijks ongeveer 3.390 euro aan economische tijd kosten.
Dat betekent overigens niet dat iedere zelfstandige letterlijk een rekening van 3.390 euro van de overheid ontvangt. Het is een berekening van de waarde van de tijd die niet kan worden besteed aan klanten, opdrachten of andere werkzaamheden.
Voor alle Spaanse zelfstandigen samen komt ATA uit op ongeveer 780 miljoen uur per jaar, met een geschatte economische waarde van rond de 11 miljard euro.
Administratieve druk neemt volgens ATA verder toe
De organisatie zegt dat de situatie de afgelopen maanden juist ingewikkelder is geworden.
Eind 2025 sprak ATA nog over ongeveer 200 uur bureaucratie per zelfstandige per jaar. Inmiddels ligt die schatting dus op 226 uur. Volgens voorzitter Lorenzo Amor komt dat onder meer door nieuwe en veranderende regelgeving.
Onderwerpen die voor onzekerheid zorgen zijn onder meer Verifactu, regels rond werktijdregistratie en nieuwe Europese regelgeving rond kunstmatige intelligentie.
Vier belastingaangiften terugbrengen naar één?
ATA pleit onder andere voor een eenvoudiger belastingsysteem.
Een van de voorstellen is om het huidige systeem waarbij zelfstandigen gedurende het jaar meerdere periodieke belastingaangiften moeten indienen terug te brengen naar bijvoorbeeld twee aangiftemomenten of uiteindelijk zelfs één jaarlijkse aangifte.
Uit de laatste barometer van ATA blijkt dat 40,7 procent van de zelfstandigen vermindering van bureaucratie als een prioriteit beschouwt.
Vooral ondernemers met personeel hebben veel verplichtingen
Voor zelfstandigen die werknemers in dienst hebben kan de administratieve belasting nog groter zijn.
Zij moeten niet alleen voldoen aan de regels die horen bij hun eigen status als autónomo, maar krijgen daarnaast te maken met arbeidscontracten, loonadministratie, werktijden, sociale premies en andere werkgeversverplichtingen.
ATA becijfert dat de totale tijd die zelfstandigen aan bureaucratie besteden ongeveer overeenkomt met de volledige wekelijkse arbeidsinzet van 317.000 zelfstandigen.
Digitalisering betekent niet automatisch minder administratie
Veel processen bij de Spaanse overheid zijn inmiddels digitaal. Volgens ATA heeft dat echter nog niet geleid tot de administratieve vereenvoudiging waarop ondernemers hadden gehoopt.
De hoeveelheid regelgeving en het aantal verplichtingen blijven volgens de organisatie toenemen. Daardoor kan digitalisering er in de praktijk ook op neerkomen dat ondernemers meer procedures zelf online moeten uitvoeren.
ATA stelt dat zelfstandigen hierdoor niet alleen geld verliezen, maar ook vrije tijd en tijd met hun gezin.
Ook in de zomer bezig met nieuwe regels
Volgens ATA gebruiken veel zelfstandigen zelfs een deel van hun zomervakantie om nieuwe regels en administratieve verplichtingen door te nemen.
De angst om fouten te maken speelt daarbij een belangrijke rol. Een verkeerd ingevuld formulier, gemiste termijn of fout in een belastingaangifte kan immers financiële consequenties hebben.
Juist voor kleine zelfstandigen zonder administratief personeel kan dat betekenen dat zij een gestor of adviseur moeten inschakelen, waardoor boven op de verloren tijd ook nog directe kosten ontstaan.
Relevant voor Nederlanders die autónomo willen worden
Ook Nederlanders en Belgen die in Spanje als zelfstandige willen werken krijgen met deze administratieve verplichtingen te maken.
Naast de maandelijkse sociale bijdrage als autónomo moet rekening worden gehouden met onder meer belastingaangiften, facturatie-eisen en andere administratieve verplichtingen.
Voor wie een verhuizing naar Spanje overweegt en daar zijn Nederlandse onderneming of freelancewerk wil voortzetten, is het daarom verstandig niet alleen naar belastingen en sociale premies te kijken, maar ook naar de tijd en kosten van de administratie.
Overleg met Spaanse overheid
ATA werkt inmiddels samen met het Spaanse ministerie van Digitale Transformatie en Openbaar Bestuur om te onderzoeken waar administratieve procedures kunnen worden vereenvoudigd.
De organisatie heeft daarnaast een meldpunt geopend waar zelfstandigen problemen met overheidsprocedures kunnen melden. Daarmee wil ATA inzicht krijgen in de grootste knelpunten en druk uitoefenen om regels te vereenvoudigen.
Voor zelfstandigen is de kern van de kritiek duidelijk: iedere extra uur dat aan formulieren en regelgeving wordt besteed, is een uur dat niet beschikbaar is voor klanten, groei van het bedrijf of vrije tijd.
