Strengere ankerregels aan Costa Brava zorgen voor conflict tussen natuur en toerisme
De aangescherpte regels voor recreatievaart in het Parc Natural de Cap de Creus zorgen deze zomer voor flinke discussie. Natuurbeschermers vinden de maatregelen noodzakelijk om kwetsbare zeegrasvelden en baaien te beschermen, terwijl verhuurbedrijven, duikscholen en andere ondernemers vrezen voor omzetverlies.
Het natuurgebied ligt aan de noordelijke Costa Brava, rond onder meer Roses, Cadaqués, Port de la Selva en Llançà. Vooral in de zomer trekken de spectaculaire baaien grote aantallen recreatieboten.
Geen totaal ankerverbod
Opvallend is dat er regelmatig wordt gesproken over een nieuw ankerverbod, maar dat is niet helemaal juist.
Volgens de officiële regels voor de zomer van 2026 mag in het grootste deel van het natuurpark nog steeds vrij worden geankerd. Dat mag alleen niet:
- binnen bestaande boeienvelden bij Montjoi, La Pelosa, Jóncols en Portlligat;
- in aangewezen niet-ankerzones zoals Cala Murtra, Cala Jugadora en Cala Galladera zodra deze met boeien zijn afgebakend;
- boven velden met Posidonia oceanica of het zeegras Cymodocea nodosa;
- wanneer ankerkettingen door het draaien van de boot alsnog beschermde zeevegetatie kunnen beschadigen.
Bescherming van posidonia centraal
Een belangrijke reden voor de strengere regels is de bescherming van posidonia, een onderwaterplant die van grote betekenis is voor het ecosysteem van de Middellandse Zee.
De zeegrasvelden vormen een leef- en kraamgebied voor veel zeedieren en helpen bovendien de zeebodem te stabiliseren. Ankers en kettingen kunnen de planten beschadigen of zelfs uit de bodem trekken.
Daarom wordt steeds strenger gecontroleerd waar boten precies hun anker laten vallen.
Boeien in populaire baaien
In verschillende baaien zijn inmiddels tijdelijke boeienvelden ingericht. Wie daar wil liggen, moet gebruikmaken van de aanwezige aanlegboeien in plaats van zelf het anker uit te gooien.
Sommige boeien van het natuurpark zijn in eerste instantie bedoeld voor duikbedrijven of boten die passagiers vervoeren. Andere boten mogen ze gebruiken wanneer ze vrij zijn, maar moeten plaatsmaken zodra een vaartuig met voorrang arriveert. De maximale verblijfsduur aan deze boeien bedraagt drie uur.
Watersportbedrijven vrezen inkomstenverlies
Ondernemers langs de Costa Brava zijn minder enthousiast over de regels. Vooral bootverhuurders, duikbedrijven en bedrijven die watersportactiviteiten aanbieden zeggen dat de beperkingen hun bedrijfsvoering moeilijker maken.
Ook gemeenten en vertegenwoordigers van de nautische sector vragen om voldoende aanlegboeien, zodat recreatievaart mogelijk blijft zonder schade aan de zeebodem.
Tegelijkertijd waarschuwen lokale bestuurders dat ook een onbeperkt aantal boeien geen oplossing is: daarmee zouden populaire baaien alsnog volledig kunnen vollopen met boten.
Jetski’s grotendeels verboden
Ook voor waterscooters gelden strenge regels.
Jetski’s zijn binnen het natuurpark in principe verboden. Er bestaan uitzonderingen, onder meer voor reddingsdiensten, bepaalde georganiseerde activiteiten, mensen met beperkte mobiliteit en inwoners die officieel staan ingeschreven in Roses, Cadaqués, Port de la Selva of Llançà.
Ook snelheid aan banden gelegd
De maximale algemene vaarsnelheid in het park bedraagt in 2026 12 knopen. Voor bepaalde geautoriseerde boten geldt maximaal 15 knopen.
Binnen 300 meter van de kust geldt maximaal 5 knopen en binnen 50 meter van de kust maximaal 3 knopen.
Wat betekent dit voor vakantiegangers?
Wie tijdens de vakantie een boot huurt bij de Costa Brava, kan dus nog steeds naar Cap de Creus varen en op veel plaatsen ankeren.
Wel is het belangrijk vooraf te controleren:
waar de boeienvelden liggen, waar ankeren verboden is en waar zich beschermde zeegrasvelden bevinden.
Bij populaire baaien kan spontaan ergens het anker uitgooien daardoor niet meer altijd.
Voor gemotoriseerde recreatievaart is bovendien minimaal een geldige vaarlicentie vereist volgens de parkregels.
Natuur beschermen zonder toerisme onmogelijk te maken
De discussie rond Cap de Creus laat een breder probleem langs de Middellandse Zee zien. Steeds meer kustgebieden proberen recreatievaart mogelijk te houden en tegelijkertijd kwetsbare natuur te beschermen.
Voor natuurorganisaties gaan de beperkingen soms nog niet ver genoeg, terwijl watersportbedrijven juist waarschuwen dat te strenge regels toeristen en lokale ondernemers raken.
Voor bootbezitters en vakantiegangers is de belangrijkste boodschap daarom simpel: ankeren mag nog, maar niet overal en zeker niet boven posidonia. Controleer de lokale regels voordat je een baai binnenvaart.
