183-dagenregel in Spanje: zo tel je de dagen en voorkom je verrassingen met de belastingdienst
Veel Nederlanders en Belgen met een tweede woning in Spanje proberen onder de bekende 183-dagengrens te blijven. Toch wordt die regel regelmatig verkeerd geïnterpreteerd. Zo telt niet alleen het aantal nachten dat je in Spanje slaapt en kunnen korte uitstapjes naar Nederland, Portugal of Frankrijk soms gewoon worden meegenomen in de Spaanse telling.
De 183 dagen worden per kalenderjaar geteld
Voor de Spaanse belastingregels wordt gekeken naar het kalenderjaar, dus van 1 januari tot en met 31 december. Je telt alle relevante dagen waarop je in dat jaar in Spanje verblijft bij elkaar op.
Wie bijvoorbeeld van half oktober tot begin april overwintert, hoeft die hele periode dus niet als één blok te tellen. De dagen van oktober tot en met december horen bij het eerste kalenderjaar en januari tot en met april bij het volgende.
Aankomst- én vertrekdag tellen volledig mee
Een veelgemaakte fout is alleen de overnachtingen te tellen. Voor de Spaanse fiscale beoordeling kan een dag echter al meetellen zodra je op enig moment die dag in Spanje aanwezig bent.
Kom je bijvoorbeeld vrijdagavond aan en vertrek je maandagochtend, dan gaat het niet om twee maar om vier dagen: vrijdag, zaterdag, zondag én maandag.
Wie op 2 mei ’s avonds aankomt en op 10 mei ’s ochtends vertrekt, heeft volgens deze manier van tellen negen dagen in Spanje opgebouwd.
Dit kan vooral verschil maken voor mensen die regelmatig een lang weekend naar hun Spaanse woning vliegen. Tien verblijven van vrijdagavond tot maandagochtend leveren zo al veertig dagen op.
Een paar weken naar Nederland betekent niet automatisch minder Spaanse dagen
Nog belangrijker is de regeling rond zogenaamde tijdelijke of incidentele afwezigheden, in het Spaans ausencias esporádicas.
Wie langere tijd in Spanje verblijft en tussendoor bijvoorbeeld twee weken naar Nederland gaat voor familiebezoek, kan die veertien dagen niet automatisch van het Spaanse totaal aftrekken.
Hetzelfde kan gelden voor een korte vakantie in Portugal, Frankrijk of een cruise. De Spaanse fiscus kan zulke tijdelijke afwezigheden voor het bepalen van de fiscale woonplaats toch aan Spanje toerekenen.
Kun je aantonen dat je in een ander land fiscaal inwoner bent, dan kan dat bij deze beoordeling relevant zijn. Daarbij weegt een officiële verklaring van de belastingdienst van dat land zwaarder dan alleen het hebben van bijvoorbeeld een Nederlands adres, bankrekening of zorgverzekering.
Bewaar bewijs van je reizen
Voor mensen die veel tussen Nederland en Spanje reizen is het verstandig om gedurende het jaar een eigen administratie bij te houden.
Bewaar bijvoorbeeld:
- vliegtickets en instapkaarten;
- boekings- en reisoverzichten;
- tolregistraties;
- tankbonnen;
- bank- en pintransacties;
- afspraken bij arts, tandarts of garage;
- documenten waaruit het gebruik van je woning blijkt.
Niet één enkel document hoeft je volledige verblijf aan te tonen. Het gaat vooral om het totaalbeeld waarmee je achteraf aannemelijk kunt maken waar je op bepaalde momenten verbleef.
Paspoortstempels helpen Nederlanders nauwelijks
Binnen het Schengengebied worden Nederlanders en andere EU-burgers normaal gesproken niet bij iedere grensovergang geregistreerd zoals bij een buitengrens van de Europese Unie.
Daarom kun je niet eenvoudig aan de hand van paspoortstempels reconstrueren hoeveel dagen je in Spanje bent geweest. Zelf een goede administratie bijhouden blijft dus belangrijk.
Voorbeeld: overwinteren aan de Costa Blanca
Stel dat je op 15 oktober naar je Spaanse woning vertrekt en op 1 april terugkeert naar Nederland.
Voor het eerste jaar tel je 15 oktober tot en met 31 december. Dat zijn 78 dagen.
Vanaf 1 januari begint een nieuw kalenderjaar. Van 1 januari tot en met 1 april zijn dat 91 dagen.
Ga je tussendoor rond kerst twee weken terug naar Nederland, dan moet je er niet automatisch vanuit gaan dat deze dagen van het Spaanse totaal kunnen worden afgetrokken vanwege de regels rond tijdelijke afwezigheid.
Meer dan 183 dagen kan betekenen dat je fiscaal inwoner wordt
Volgens de Spaanse wet is verblijf van meer dan 183 dagen gedurende een kalenderjaar een belangrijk criterium om iemand als fiscaal inwoner van Spanje aan te merken.
Belangrijk is dat je dan niet simpelweg ‘vanaf dag 184’ Spaans belastingplichtig wordt. De fiscale woonplaats wordt voor het betreffende kalenderjaar als geheel beoordeeld.
Maar onder 183 dagen blijven is geen absolute garantie
De dagentelling is niet het enige criterium.
Ook wanneer je minder dan 184 dagen in Spanje verblijft, kan Spanje naar andere omstandigheden kijken. Daarbij kan bijvoorbeeld worden beoordeeld waar het centrum van je economische belangen ligt.
Ook de woonplaats van je echtgenoot of echtgenote en minderjarige kinderen kan bij de fiscale beoordeling een rol spelen.
Daarom is de veelgehoorde gedachte ‘zolang ik maar onder de 183 dagen blijf, ben ik nooit fiscaal inwoner van Spanje’ te eenvoudig.
183 dagen is iets anders dan de verblijfsregistratie
De fiscale 183-dagenregel moet bovendien niet worden verward met de regels voor het verblijfsrecht van EU-burgers.
Wie als Nederlander of Belg langer dan drie maanden in Spanje verblijft, kan te maken krijgen met een registratieplicht als EU-inwoner. Dat staat los van de vraag of je volgens de belastingregels fiscaal inwoner van Spanje bent.
Zo voorkom je problemen
Wie regelmatig of langdurig in Spanje verblijft, kan het beste vanaf januari een eenvoudig overzicht bijhouden met:
aankomstdatum → vertrekdatum → tijdelijke reizen → totaal aantal relevante dagen.
Zeker wanneer je richting de 183 dagen gaat, is het verstandig niet alleen op een zelfgemaakt Excelbestand of agenda te vertrouwen. De fiscale situatie kan afhangen van meerdere omstandigheden.
De belangrijkste boodschap is daarom: tel niet alleen de nachten, maar alle relevante dagen en ga er niet automatisch vanuit dat een kort uitstapje buiten Spanje de teller stopt.
