Wat gebeurt er met een Spaanse bankrekening na het overlijden van een dierbare?
Wanneer een familielid in Spanje overlijdt, brengt dat niet alleen emotioneel verdriet met zich mee, maar ook een reeks administratieve verplichtingen — waaronder het afhandelen van de bankzaken van de overledene. Dit kan complex zijn door de Spaanse regels rond erfopvolging, bankprocedures en de verplichtingen van erfgenamen om belastingzaken correct af te handelen.
Om problemen, vertragingen en onnodige kosten te voorkomen, is het belangrijk om te weten wat je moet doen, welke stappen vereist zijn en welke documenten je nodig hebt.
1. Voorbereiding vóór overlijden (indien mogelijk)
Als de situatie het toelaat, kun je vóór het overlijden al voorbereidingen treffen:
• Inzicht in rekeningen:
Probeer te weten bij welke banken de persoon rekeningen heeft, zodat je na het overlijden niet hoeft te zoeken. Dit bespaart tijd en voorkomt dat je rekeningen over het hoofd ziet.
• Overweeg mede-rekeninghouder te worden:
In sommige gevallen kan het toevoegen van jezelf als mede-rekeninghouder nuttig zijn, omdat je dan al toegang hebt tot de rekening vóór deze wordt geblokkeerd door de bank. Let op: dit voorkomt geen erfbelasting en kan fiscale consequenties hebben als er geld wordt opgenomen vóór overlijden.
2. De bank op de hoogte stellen van het overlijden
Zodra iemand overlijdt, moet dit aan de bank worden gemeld. Dit is een cruciale stap om onnodige transacties, automatische incasso’s of rekeningkosten te stoppen.
Benodigde documenten:
-
Overlijdensakte (certificado de defunción) – officiële documentatie van het overlijden.
-
Certificaat van laatste wil (Registro de Actos de Última Voluntad) – toont of er een testament is en bij welke notaris.
-
Kopie van het testament, of
-
Declaración de Herederos (verklaring erfgenamen) als er geen testament is opgesteld.
Zonder deze documenten kan de bank vaak geen actie ondernemen.
3. Wat doet de bank met de rekening na overlijden?
• Blokkeren van de rekening:
In de meeste gevallen blokkeert de bank de rekening nadat het overlijden is gemeld. Dit betekent dat er geen geld meer opgenomen of overgeboekt kan worden totdat de nalatenschap formeel is geregeld.
De reden hiervoor is dat het geld in de rekening onderdeel wordt van de nalatenschap (de erfenis). De bank moet weten wie de erfgenamen zijn en wat hun rechten zijn. Tot dat moment houdt de bank het saldo vast.
• Bewaarplicht van de bank:
Volgens de Bank van Spanje moet de bank de rekening minstens 20 jaar bewaren totdat iemand officieel aanspraak maakt op de middelen. Als niemand zich meldt, kan het geld uiteindelijk naar de staat gaan.
4. Erfgenamen moeten actie ondernemen
Om toegang te krijgen tot het geld, moeten erfgenamen een aantal stappen doorlopen:
• Aanvaarden van de erfenis:
Je kunt de erfenis pas formeel aannemen als je de bijbehorende papieren hebt ondertekend. Pas daarna krijg je toegang tot de bankrekening.
• Erfbelasting betalen:
In Spanje moet erfbelasting worden betaald voordat je de nalatenschap kunt opeisen. Deze belasting moet binnen zes maanden na overlijden worden aangegeven en betaald.
• Overdracht van saldo:
Zodra de erfenis is aanvaard en de erfbelasting is voldaan, kan de bank de rekening overdragen aan de erfgenamen. Je kunt het geld opnemen via bankoverschrijving, cheque of contant geld.
5. Kosten en bankdiensten
Veel banken zullen proberen kosten in rekening te brengen voor het afhandelen van rekeningen van een overledene, maar volgens de Spaanse regelgeving moeten bepaalde basisdiensten gratis worden verstrekt:
• Gratis documenten:
De bank moet een balansverklaring van de rekening verstrekken aan erfgenamen zonder extra kosten.
• Page kosten:
De bank mag wel kosten vragen voor oudere balanscertificaten van meer dan een jaar oud, maar moet dit vooraf melden.
Als je vindt dat de bank onredelijke kosten vraagt, kun je contact opnemen met de klantenservice of een onafhankelijk adviesbureau.
6. Extra aandachtspunten: gezamenlijke rekeningen
Joint accounts (gezamenlijke rekeningen) kunnen extra complicaties geven:
• Blokkades zelfs bij partners:
Zelfs als je partner mede-rekeninghouder is, kan een Spaanse bank de gezamenlijke rekening blokkeren zodra zij op de hoogte zijn van het overlijden. Dat gebeurt omdat de bank eerst moet bepalen wie wat erft voordat er geld kan worden gebruikt.
• Type rekeningen:
Er zijn twee hoofdtypen gezamenlijke rekeningen in Spanje:
-
Indistinta (beide houders kunnen zelfstandig transacties uitvoeren),
-
Conjunta (beide houders moeten tekenen voor transacties).
In theorie kan de overlevende bij een indistinta-rekening blijven handelen, maar banken blokkeren nog steeds vaak de rekening totdat erfformaliteiten zijn nagekomen.
Samenvatting: praktische stappen voor erfgenamen
-
Verzamel informatie over alle rekeningen van de overledene.
-
Informeer de banken zo snel mogelijk met overlijdensakte en andere documenten.
-
Organiseer formaliteiten van de nalatenschap, inclusief verklaring van erfgenamen of testament.
-
Betaal erfbelasting binnen de Spaanse termijnen.
-
Vraag de bank om balans- en rekeninginformatie, en laat noodzakelijke documenten zien om de rekening vrij te krijgen.
-
Laat je bij twijfel adviseren door een jurist gespecialiseerd in Spaans erfrecht, vooral als er meerdere erfgenamen zijn.
