Mallorca onderzoekt beperking aankoop woningen door niet-residenten

De regering van de Balearen gaat onderzoeken of de aankoop van woningen door niet-residenten kan worden beperkt. President Marga Prohens heeft in het regionale parlement gezegd dat haar regering bereid is zulke maatregelen te bestuderen, maar alleen wanneer ze juridisch mogelijk zijn binnen de Spaanse en Europese wetgeving.
Een verbod of harde beperking is er dus nog niet. Het gaat op dit moment om het onderzoeken van juridische mogelijkheden.
Woningmarkt zwaar onder druk
Op Mallorca en de andere Balearen zijn woningen de afgelopen jaren sterk duurder geworden. Vooral in populaire kustgebieden is de vraag van buitenlandse kopers en mensen die een tweede woning zoeken groot.
Tegelijkertijd kampt de regio met een tekort aan betaalbare woningen voor mensen die permanent op de eilanden wonen. Het officiële Balearische woningobservatorium schat dat er door bevolkingsgroei over de afgelopen 25 jaar een opgebouwd tekort van ongeveer 17.000 woningen is ontstaan.
De kwestie zorgt al langere tijd voor politieke en maatschappelijke discussie op de eilanden.
Niet hetzelfde als een verbod voor buitenlanders
Belangrijk is dat in het debat vooral wordt gesproken over niet-residenten en tweede woningen. Dat is iets anders dan simpelweg alle buitenlandse kopers weren.
Een Nederlander, Belg of Duitser die permanent op Mallorca woont, bevindt zich juridisch in een andere positie dan iemand die buiten de Balearen woont en er uitsluitend een tweede woning koopt.
De exacte doelgroep van eventuele toekomstige beperkingen moet bovendien nog worden vastgesteld.
Prohens: aankopen door niet-residenten al gedaald
Tijdens het debat verdedigde Prohens het huidige woningbeleid van haar regering. Volgens haar is het aantal woningaankopen door niet-residenten sinds het aantreden van haar regering met ongeveer 34 procent gedaald.
Oppositiepartij MÉS per Mallorca pleit al langer voor strengere maatregelen rond tweede woningen en aankopen door mensen die niet permanent op de eilanden wonen.
De Balearische regering hield dergelijke beperkingen tot nu toe vooral af vanwege twijfels over de juridische haalbaarheid.
Nieuwe Europese regels veranderen discussie
Die situatie kan veranderen door nieuwe plannen van de Europese Commissie.
Op 9 september 2026 presenteerde Brussel een voorstel voor een Europese Affordable Housing Act. Daarmee wil de Commissie overheden meer duidelijkheid geven over maatregelen die in gebieden met ernstige woningdruk genomen kunnen worden.
Daarbij wordt specifiek gekeken naar populaire toeristische gebieden en eilanden, waar woningen steeds vaker worden gebruikt als vakantiewoning, tweede woning of belegging in plaats van als hoofdverblijf.
Volgens de Europese Commissie kunnen maatregelen tegen bijvoorbeeld tweede woningen of langdurige leegstand onder bepaalde voorwaarden mogelijk zijn. Zulke maatregelen moeten echter goed onderbouwd, noodzakelijk en proportioneel zijn.
Vrij verkeer van kapitaal blijft belangrijk obstakel
Binnen de Europese Unie geldt in principe vrij verkeer van kapitaal. Daaronder valt ook het recht om vastgoed in een andere EU-lidstaat te kopen.
Artikel 63 van het EU-verdrag verbiedt in beginsel beperkingen op grensoverschrijdend kapitaalverkeer, tenzij daar een juridisch gerechtvaardigde en proportionele reden voor bestaat.
Mallorca kan daarom niet zomaar bepalen dat bijvoorbeeld Nederlanders, Duitsers of Belgen geen huis meer mogen kopen.
Een toekomstige maatregel zal waarschijnlijk moeten worden gekoppeld aan aantoonbare woningnood en eerder aan het gebruik van de woning of de residentiestatus van de koper dan uitsluitend aan nationaliteit.
Buitenlandse kopers spelen grote rol
Dat de kwestie juist op de Balearen zoveel aandacht krijgt, is niet vreemd. Volgens gegevens die de Europese Commissie eerder publiceerde, werd in 2024 ongeveer 32,6 procent van alle verkochte woningen op de Balearen gekocht door buitenlandse kopers. Daarmee behoorde de regio tot de gebieden met het hoogste aandeel buitenlandse kopers in Spanje.
Dat betekent overigens niet automatisch dat buitenlandse kopers de enige oorzaak van de hoge huizenprijzen zijn. Ook bevolkingsgroei, beperkte bouwgrond, tweede woningen, vakantieverhuur, bouwkosten en het tekort aan nieuwe woningen spelen een rol.
Nog geen nieuwe regels
Voor Nederlanders en Belgen die momenteel naar een woning op Mallorca zoeken verandert er voorlopig dus niets.
Er is geen verbod op buitenlandse kopers, er is geen maximum vastgesteld en er ligt op dit moment evenmin een concrete datum waarop nieuwe beperkingen ingaan.
De regering van de Balearen zegt wel voor het eerst nadrukkelijk dat zij mogelijke beperkingen zal onderzoeken wanneer de nieuwe Europese regelgeving daarvoor voldoende juridische ruimte biedt. President Prohens zei eerder deze maand dat haar regering maatregelen zal analyseren en toepassen wanneer deze juridisch haalbaar, effectief en toepasbaar op de Balearen blijken te zijn.
Daarmee is het onderwerp opnieuw nadrukkelijk op de politieke agenda gezet. Voor buitenlandse woningzoekers is vooral van belang hoe Brussel en vervolgens de Spaanse en Balearische overheden het begrip niet-resident, tweede woning en hoofdverblijf uiteindelijk juridisch gaan afbakenen.
